Verhofstadt overklast alles en iedereen op groot EU-debat

h_51368530.jpg

© epa

Een hele sterke oud-premier Guy Verhofstadt (Open Vld) domineerde het groot Europees debat gisterenavond. Met zijn charisma en retorische kracht overklaste hij grijze oude mannen Jean-Claude Juncker (EVP) en Martin Schulz (Europese socialisten). De groene kandidaat Ska Keller was een aangename verrassing, de communist Alexis Tsipras bracht leven in de brouwerij. Maar omdat die laatste in het Grieks debatteerde, Juncker in het Frans, en de anderen in Engels met stevig accent, had het ook iets dolkomisch, dat hele Europese circus. 

Ja hoor, hij kan het nog. In zijn typische Engels, met zijn typische armbewegingen en vooral zijn mentale en verbale snelheid, domineerde Verhofstadt gisteren het Europees debat. En dat is geen klein bier: de Europese uitzending had een potentieel bereik van liefst 400 miljoen Europeanen. Het debat is uitgezonden op 49 Europese zenders, 43 websites en 9 radiostations over heel Europa. 

Nu lag het ook wel aan de zwakte van de 'grote' tegenstanders: Jean-Claude Juncker, die de meeste kans maakt om effectief Commissievoorzitter te worden, heeft echt het charisma van een kamerplant. Martin Schulz is niet zoveel beter. En dat vertaalde zich in overgewicht voor de liberaal Verhofstadt: een online poll van EuropeDecides na het debat was wel heel duidelijk. Maar iedereen die het debat zag, wist: Verhofstadt stak er bovenuit. Hij kreeg aan het begin van het debat al even een speciale rol: hij mocht Jean-Luc Dehaene roemen met een dankwoord ("Een groot man, een groot Europeaan") en het debat opdragen aan de overleden oud-premier. Maar die rol in het centrum van de aandacht zou hij niet meer lossen.

Echt wel knal erop, dat eerste Pan-Europese debat

Zonder één Europese media, zonder één Europees podium en één politieke campagne worden we nooit een politieke unie. Die conclusie hebben verschillende pro-Europese leiders en influencers al lang gemaakt. En dus voeren de Europese partijen een opvallend "Europese campagne" met echte boegbeelden. Want, elke Europese familie schoof een heuse kandidaat als voorzitter van de Europese Commissie naar voren. 

De European Broadcast Union, koepelorganisatie van publieke zenders in Europa (u welbekend als organisator van Eurosong, inclusief het deuntje), trekt al maanden aan de kar om dat te vertalen naar een echt "presidentieel debat". En het moet gezegd, ze organiseerden uitstekende televisie gisterenavond: de Italiaanse Monica Maggioni, sterreporter van de Rai, leidde het in goede banen, de aftelklok zorgde voor snelheid, de constante aandacht voor social media maakte het een aangenaam kijkstuk.

Niet zomaar tijdverdrijf

Het debat gaf effectief voor de eerste keer het gevoel dat Europa geen ver-van-mijn-bed-show is, waar in een achterkamertje alles beslist wordt. Niet toevallig waren alle kandidaten het roerend eens over één ding: dat de toekomstige voorzitter van de Europese Commissie één van hun vijf is. Want hoe belachelijk zou het anders zijn dat je een hele campagne voert tussen "kandidaat-voorzitters van de Commissie", als het dan na de verkiezingen doodleuk een andere kandidaat wordt?

Al sinds het begin van de EU wordt die belangrijke post bedisseld onder de lidstaten, tijdens een top. Het bleek vaak meer een spel van "wie mag het niet worden", dan wie echt de beste leider was. Maar doordat de Europese procedure nu veranderd is, heeft het Europees parlement de macht om mee te beslissen wie de job krijgt. Het was het enige glansmoment van Martin Schulz: "Natuurlijk gaat het parlement beslissen. En het is ondenkbaar dat het niet één van ons wordt. Want dan is het simpel, dan stelt het Europees parlement haar veto. En we weten overigens al wie die nieuwe voorzitter wordt, u spreekt er nu mee", stelde Schulz fel.

Juncker met onzin over het Vrijhandelsakkoord

Maar dat was dus het enige hoogtepunt van Schulz. Over Juncker kunnen we kort zijn: echt flauwe prestatie. Bovendien slaagde hij er nog in om te beweren dat alle EU-burgers dankzij het nakende vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten 545 euro netto extra gaan verdienen. Zelden zoveel nonsens gehoord van een politicus, want natuurlijk is zo'n vrijhandelsakkoord een uitstekende zaak voor de economie, maar om nu te zeggen dat dat een netto-loonsverhoging betekent?

Tsipras vs. Verhofstadt: stevige clash

Tsipras deed wat hij moest doen, hakken op Europa vanuit het Zuid-Europese perspectief: "We waren het proefkonijn voor catastrofale besparingen." Juncker probeerde nog met "Ik heb nachten gewerkt om de euro te verdedigen", maar het was vooral Verhofstadt die de euro helder en duidelijk verdedigde. "We moeten de waarheid vertellen in het zuiden. Het zou een ramp zijn voor alle economieën, in Noord en Zuid als we terug naar nationale munteenheden gaan. Komen krijgen we weer een tijdperk van devaluaties, zoals in Italië, Griekenland en Portugal vroeger. Wie betaalt dan de rekening? De gewone burgers, de gepensioneerden."

"De ideeën van Verhofstadt zijn echt niet nieuw, ze lagen zelfs mee aan de basis van de crisis in 2009 en de zeepbel in de Verenigde Staten. We moeten stoppen met het strenge begrotingsbeleid en de schuldparanoia", knalde Tsipras op de liberaal. Maar die reageerde scherp: "In Griekenland ging het niet om de banken, maar om slecht beleid, dat lag aan de basis van de crisis. Openbare banken financieren er nog steeds politieke partijen, ook uw partij meneer Tsipras!"

Groenen sterk aanwezig

Aangename verassing was Ska Keller: de frisse kandidaat van Groen. Een Duitse, maar de enige in het bonte gezelschap die Engels sprak dat tenminste niet leek alsof het uit de set van Allo Allo kwam. Haar keiharde aanval op lobbyisten was heel terecht. Denk maar aan de onthullende reportage van Panorama, waarin bleek dat Louis Michel (MR) zwaar uit de bocht ging op dat vlak. "Soms nemen Europese parlementsleden voor hun amendementen gewoon argumenten over van lobbyisten. Het is een vorm van corruptie. Burgers worden niet gehoord, lobbyisten wel", zei Keller.

Keller lanceerde op het einde ook een mooi collectief momentje, door de "Bring back our girls"-bordjes boven te halen. Alle kandidaten waren het roerend eens: de ontvoerde Nigeriaanse meisjes moeten teruggebracht worden. Het was misschien wel tekenend voor de rol van Europa internationaal: veel woorden en goede bedoelingen, weinig echte daden.

Lees meer