Charles Michel (MR) speelt al stilletjes voor premier, maar niemand mag het echt zeggen         

© epa

De Zweedse machine komt opnieuw op gang, na een periode van "bilaterale contacten", waarbij de partijen heel veel achter de schermen praatten en cijfers uitwisselden. Opvallend: Charles Michel (MR) gedraagt zich meer en meer als de spelverdeler. En even opvallend: het optimisme in de rangen. "We gaan er komen", is te horen.

Het is een tijdje geleden dat de voorzitters van de Zweedse partijen nog eens samen bijeen zaten, iets wat ook vandaag niet zal gebeuren. De moeilijkheid is nog steeds het financiële plaatje, de hoofdstukken 1 tot 4 in de onderhandelingsnota. Alle andere inhoudelijke hoofdstukken, die van 5 tot 12, zijn eigenlijk zo goed als klaar. "Eens we een budgettair akkoord hebben, is het maximum nog drie dagen werk en dan zijn we rond", zo stelt een insider stellig. 

En ook dat financiële is flink opgeschoten. De techniek van bilaterales, contacten tussen de verschillende partijen onderling, heeft wel degelijk gewerkt, zo valt bij verschillende partijen te horen. Optimisme zelfs bij de onderhandelaars: "Deze regering komt er". 

CD&V is de nieuwe PS, MR de nieuwe CD&V

Dat wilt niet zeggen dat alles pijs en vree is, integendeel. De trechter waar iedere partij op het eind doormoet om tot een consensus in het regeerakkoord te komen, gaat nog flink knellen voor iedereen. CD&V staat daarbij ideologisch langs links ("de nieuwe PS", worden ze smalend genoemd door anderen), mede omdat de christendemocraten duidelijk hun zuil toch willen plezieren met een stevige tax shift: een verlaging van de lasten op arbeid in ruil voor verhoging van andere belastingen (de fameuze BTW, accijnzen en taks op vermogenswinsten). 

Opvallend ook: MR ligt steeds meer in het midden van het bed ('de nieuwe CD&V", is al lachend opgetekend). Niet onlogisch, nu steeds duidelijker wordt dat Michel de gedoodverfde kandidaat-premier is. Bovendien wil de MR geen al te rechtse regering, daarmee stoten ze te veel toekomstige kiezers in Franstalig België af. Volgens verschillende bronnen neemt Michel ook meer en meer de rol van echte formateur op zich, de man die de deals probeert te maken. Over een traject naar een evenwicht in 2018 (wat de te besparen som verlaagt van 17 miljard naar zo'n 11 miljard) lijkt consensus. Ook de lastenverlaging van 33 procent naar 25 procent is in zicht, net als een indexsprong. Alleen is de vraag hoe die betaald gaan worden: welke tax shift heeft deze coalitie in petto? En worden de vermogens daarvoor aangesproken? 

Geen afspraken op het Paleis

Een andere onopgeloste vraag: dat premierschap. Want Michel mag zich dan al iets meer gedragen als premier, van een formele bevestiging van die rol is geen sprake. Afspraken op het paleis (om enkel Michel als formateur te laten doorgaan en Kris Peeters (CD&V) te ontslaan van zijn taak) staan niet gepland, een suggestie die in de Franstalige pers opdook.  

De MR heeft daarbij nu ook niets te winnen. Het kan tot interne spanning leiden, want tussen Michel en Didier Reynders (MR) blijft het moeilijk werken. Maar veel belangrijker voor de MR: ze willen geen al te grote "prijs" voor de Zestien betalen. En net om die reden wil ook N-VA nog geen beslissing nu: een prijs betekent een minder liberaal (lees rechts) regeerakkoord, en dat willen Bart De Wever en co echt niet. Bij N-VA overheerst het gevoel dat inhoudelijk moet gescoord worden, anders heeft heel de gok van het communautaire te parkeren niets opgeleverd. 

De Zweden moeten dus door de trechter. "Iedereen zal moeten inbinden. Maar belangrijk: er is voor niemand een alternatief. En dus gaat het wel lukken", is de analyse.

Lees meer