De regeringspuzzel: wie wordt minister in de Zweedse coalitie?

© Jonas Roosens/ID

De Zweedse coalitie durft nog niet te beginnen aan de final countdown. Een plenaire vergadering is wel gepland voor zondag, dan raken de partijen er misschien uit. Hoe dan ook is het spelletje speculeren begonnen, over wie in de regering gaat. En Didier Reynders (MR) is de ongekroonde koning van de speculatie. Onderliggend zijn er nochtans andere personeelsissues die lastig(er) zijn.

"We sukkelen verder", is een veelbetekenend zinnetje dat vandaag te horen viel over de onderhandelingen. Geen grote vooruitgang, het water is nog iets te diep over het financiële kader. Maar de werkzaamheden zitten wel echt in een finale fase, het is nu gewoon aan de partijvoorzitters om knopen te gaan doorhakken.

Ondertussen stijgt de temperatuur wat over wie in de regering gaat. Daarbij gaat de naam van Didier Reynders (MR) over de tongen. De Brusselaar was jarenlang het boegbeeld van de Franstalige liberalen in de federale regering. Hij is niet meteen de grote vertrouweling van Charles Michel, de huidige MR-voorzitter. Beiden zijn intern elkaars grootste concurrenten.

Geruchten en Reynders, altijd opletten

En nu zou Reynders laten verstaan hebben dat hij geen vicepremier wilt worden onder Michel, de gedoodverfde kandidaat-premier. Alleen, de voorwaardelijke wijs is van belang bij Reynders: elk gerucht over de positie van deze politicus moet niet met een korreltje, maar een zak zout genomen worden. Want, Reynders zou opnieuw voorzitter willen worden van de MR. Michel en zijn rivaal zouden dan de rollen omdraaien, de ene in de regering, de andere baas op de Gulden Vlieslaan, het MR-hoofdkwartier.

Vraag is of het allemaal zo ver komt. Een insider stelt de juiste vraag: "Als Michel echt premier wordt (iets wat de Franstalige liberalen niet meer is overkomen sinds Emile Janson in 1938) en hij 6 ministerposten binnenrijft voor de MR, hoe groot is dan de kans dat een "dissidente" tegenkandidaat zoals Reynders het  zou winnen van een kandidaat die de volle steun krijgt van kopman Michel? Gaan de leden van de MR dan al "hun premier" afvallen? Een stevig politiek risico voor Reynders."

Waarschijnlijker is dat Reynders probeert een stevige post uit de brand te slepen. Want de MR zal één premier en waarschijnlijk zes posten krijgen, omdat in de grondwet staat dat er evenveel Franstalige als Nederlandstalige ministers moeten zijn. De MR wordt dus sowieso de winnaar van de dans om de portefeuilles.

Lastig rondje posten invullen

Maar hoe dan ook zit het beeld niet lekker: Reynders niet in de regering. Eerder gaven al Bart De Wever (N-VA) en Wouter Beke (CD&V), ook twee zwaargewichten aan de onderhandelingstafel, al aan niet te gaan toetreden tot de ploeg. En ook Gwendolyn Rutten (Open Vld) lijkt dat niet meteen van plan.

Aan Vlaamse kant is er een ander probleem: de plaatsen zijn bijzonder duur voor het aantal kandidaten. Om te beginnen is er de vaststelling dat er veel te weinig vrouwen aan tafel zitten, en het dus een erg mannelijke regering dreigt te worden. Geen goed beeld voor een centrumrechtse ploeg, die wel een dosis vrouwelijkheid kan gebruiken.

Zorgt Open Vld voor de vrouwen?

We mogen uitgaan van zeven Vlaamse ministers. Maggie De Block (Open Vld) is zowat de enige zekerheid die we hebben dat er aan Vlaamse kant vrouwen in de regering komen. Normaal gezien gaat de andere portefeuille bij Open Vld naar Alexander De Croo, de huidige vicepremier.  En mogelijks kunnen de Vlaamse liberalen misschien nog één staatssecretaris aanduiden, dus Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten kan daar nog iemand nieuw lanceren. Tenzij Open Vld alsnog het kamervoorzitterschap houdt voor Patrick Dewael, dan is er geen staatssecretaris.

Twee ministerposten voor drie toppers

Verder valt vooral de stevige concurrentie bij CD&V op: met coformateur Kris Peeters én huidige vice-premier Pieter De Crem én huidig minister van Financiën Koen Geens is er al één naam te veel om minister te maken. Want CD&V haalt hoogstens twee ministerposten binnen, en misschien één staatssecretaris (al krijgt ze dan eigenlijk proportioneel al te veel, omdat Marianne Thyssen als Europees commissaris ook meetelt voor de verdeling). Een lastige zaak: niemand ziet De Crem of Geens staatssecretaris worden. Verder had CD&V nog twee mannen in de vorige regering: Hendrik Bogaert en Servais Verherstraeten. Twijfelachtig of die terugkeren, met zulke schaarse plaatsen.

Jambon en Van Overtveldt als zekerheden

Bij N-VA dan weer weelde. Jan Jambon als vicepremier is een quasi-zekerheid. Als vakminister valt de naam van Johan Van Overtveldt het meest. Voor de derde ministerpost circuleren een paar namen: Theo Francken en Steven Vandeput zijn mogelijkheden. Daarnaast zou N-VA drie staatssecretarissen en de Kamer- en Senaatsvoorzitter moeten mogen leveren, wil het een beetje fair bedeeld worden volgens haar electorale sterke. Daarbij liggen een paar namen voor de hand: Siegfried Bracke als kamervoorzitter (Oost-Vlaanderen heeft nog niets bij N-VA). Ook Elke Sleurs of Peter Dedecker, beiden Gentenaars circuleren als mogelijke staatssecretarissen. 

Lees meer