"Het zal gaan zeker?" Wouter Beke (CD&V) loopt boos weg van onderhandelingen

Veel lastiger dan gedacht, die vorming van een nieuwe regering. Al wekenlang wordt de begrotingsbespreking uitgesteld, naar voren geschoven, uit de weg gegaan. Ondertussen is het aanmodderen. Komen de financiën wel op tafel, dan clasht het. Zoals gisterenavond, toen CD&V-voorzitter Wouter Beke boos wegliep.

Ooit was het de ferme ambitie van de Zweedse onderhandelaars, helemaal bij de start van de onderhandelingen. Ze zouden de traditionele logica van een regeerakkoord omdraaien, en eerst de financiën regelen, voor ze aan de inhoud zouden beginnen werken. Een verfrissende aanpak, leek het toen.

Waar is de kapitein?

Maar al snel werd die aanpak overboord gegooid. Meteen alle grote financiële vraagstukken regelen, was teveel gevraagd voor partners die elkaar toch nog niet helemaal vertrouwden. Weg was de vernieuwing, terug kwam de klassieke logica. 

En ondertussen is dat financieel kader een kleine nachtmerrie aan het worden. Want het zet de relaties tussen rechts (Open Vld en N-VA) en centrumlinks (CD&V met een sterke ACW-vleugel) steeds meer op scherp. Komt daarbij dat er nog altijd geen duidelijke kapitein op het schip is. MR-voorzitter Charles Michel probeert zich wel steeds meer als echte toekomstige premier op te stellen, maar het blijft wat een flou artistique, met nog steeds twee coformateurs. 

Twee partijen azen op Financiën: CD&V en Open Vld

Omdat zowat alle andere hoofdstukken ondertussen afgerond zijn, lag gisteren na het hoofdstuk Pensioenen dan eindelijk Financiën te wachten. Daarbij dient opgemerkt dat twee partijen azen op dat departement: CD&V wil absoluut dat Koen Geens, de huidige minister van Financiën verder doet. Het departement is ook cruciaal om heel het Arco-dossier tot een goed einde te brengen, of minstens de regie stevig in handen te houden. 

Maar ook Open Vld wil graag Financiën binnenhalen. Het is en blijft de beste garantie om heel de discussie over de belastingen stevig te sturen. En de liberalen snakken naar een visibel departement. Als kleinste partij gaan ze niet zo gek veel keuze hebben over welke posten ze krijgen. Maggie De Block op Volksgezondheid is een droom, maar Financiën is in feite veel meer een match met de core business van de blauwen: de belastingen verlagen en de staat inperken.

Gisterenavond zat het spel op de wagen. CD&V wil de "fiscaliteit hervormen" om zo het tarief van de personenbelasting algemeen te kunnen verlagen, een idee dat ook al in de 3D-plannen zat. Concreet gaat het om allerlei uitzonderingen en specifieke aftrekken die de christendemocraten willen afschaffen. Zowel N-VA als Open Vld waren not amused, het gesprek verliep bijzonder stroef. Beke en Geens ergerden zich aan de tussenkomsten van Gwendolyn Rutten, de Open Vld-voorzitter.

Rondje CD&V-pesten? Het fiscale huwelijksquotiënt op tafel

Op de achtergrond blijft bovendien de vermogenswinstbelasting zweven, die echt niet kan voor Open Vld. De Vlaamse liberalen zien het niet zitten om na de kastijding van Di Rupo I opnieuw in een regering te moeten die de blauwe electorale belofte van "geen nieuwe belastingen" vierkant negeert. En Rutten reageerde scherp, toen CD&V haar lijstje met "fiscale hervormingen" had afgewerkt. Of dan ook het fiscale huwelijksquotiënt (dat gezinnen een extra steuntje geeft en dus een dada van CD&V) op de schop ging? "Het zal gaan zeker?", blafte Beke terug. Daarop verlieten hij en Geens de tafel, "in zo'n klimaat valt niet te werken". 

Op zich is deze crisis geen nieuws: elke onderhandeling moet door zo'n moment. Alleen is het een zoveelste vertraging in een al hobbelig parcours aan het worden. Van de grote ambities die deze ploeg bij de start van de onderhandelingen toonde over snel en krachtig een regering vormen, blijft weinig over. Een beeld dat niet veelbelovend is, voor het geval de regering Michel I eindelijk echt van start gaat. 

Lees meer