We hadden het kunnen weten: biologisch afbreekbare zakjes zijn dat niet écht

Plastic is slecht voor het milieu, dat weten we nu wel. Dus als je 'biologisch afbreekbaar' plastic vindt, dan ben je content natuurlijk. Je beseft wel dat het nog altijd een impact heeft op het milieu, maar die is minder, en dus zijn ze beter. Toch? Toch?! Neen, dus. 

En dat geldt voor alle varianten die plastiekproducenten proberen te gebruiken: biologisch afbreekbaar (biodegradable) of de nieuwste term: afbreekbaar door blootstelling aan zuurstof (oxodegradable).

Fragmenteerbaar is niet afbreekbaar

De term 'afbreekbaar' wekt de indruk dat het plastic omgezet wordt in iets anders, iets niet-vervuilends, zoals dat bij groente-, fruit- en tuinafval het geval is. Dat is niet zo. Deze plastic zakken breken wel af in (nog) kleinere stukjes dan andere plastic dingen, maar die kleinere stukjes zijn niet minder schadelijk. "De juiste term is dus 'fragmenteerbaar', niet 'afbreekbaar'", aldus Joseph Greene, professor aan California State University. 

Zijn die kleinere stukjes dan niet beter? Jammer genoeg niet omdat ze nooit zullen verdwijnen. Ze blijven voor altijd aanwezig in de natuur of in de oceanen. Slecht nieuws dus voor de natuur, dieren, en zeker zeedieren: de kleinere stukjes plastic zijn ongeveer de grootte van plankton. Wie zich daarmee voedt (waaronder al de vaak bedreigde walvissen en koralen), krijgt er dus grote hoeveelheden van binnen. 

Bovendien kan het plastic niet meer verder worden afgebroken, die kleine stukjes blijven voor altijd en altijd bestaan. Dat is bij 'gewone' plastic ook het geval, met als gevolg dat steeds meer plastic 'confetti' in onze oceanen en zeeën rondzweeft - en dat zal blijven doen tot mensen ze ook weer verwijderen (zoals deze student probeert te doen). 

Kruistocht tegen misleiding

De Amerikaanse organisatie Federal Trade Commission voert al enige tijd een kruistocht tegen plastic en papier bedrijven die misleidende termen gebruiken. Ze heeft al herhaaldelijk geëist om termen als 'biologisch afbreekbaar' en recentelijk ook zuurstofafbreekbaar te onderbouwen met wetenschap of te laten vallen. Enkele bedrijven (ECM BioFilms en AJM Packaging) hebben al honderdduizenden dollars moeten ophoesten voor het beweren dat hun plastic of papieren producten binnen de vijf jaar afgebroken zouden zijn. Vier andere bedrijven hebben toegestemd om de termen niet meer te gebruiken tot ze ze wetenschappelijk kunnen bewijzen. 

Dat kan nog lastig worden: een test door de universiteit van Ohio toonde aan dat slechts enkele van de afbreekbare producten ook werkelijk afbreekbaar zijn. De groep met de slechtste resultaten waren de oxodegradables. "Hoewel sommige biologische plastiek of plastiek op basis van vezels biologisch afbreekbaar waren tot een aanvaardbaar niveau, was er maar één soort hars dat significant biologisch afbreekbaar was in de drie geteste omgevingen", besluit de studie.

Met andere woorden: wil je een steentje bijdragen voor het milieu, pak dan altijd herbruikbare zakken mee naar de supermarkt. En liefst geen plastieken... Al gebruiken supermarkten zelf belachelijk veel plastic verpakkingen, wat je kan oplossen door te gaan winkelen bij de winkel zonder verpakkingen.

Bronnen: The Guardian, Grist, Science Direct

Meer over plastic en de gevolgen ervan: