Landuyt: "Nogal logisch dat sp.a-Brugge straks voor John Crombez stemt"

© epa

Belangrijke dag vandaag bij sp.a: de grote Gentse afdeling spreekt zich straks uit over de voorzittersrace. Maar nu al goed nieuws voor John Crombez, de uitdager van huidig voorzitter Bruno Tobback. Brugs burgemeester en lokale sterke man Renaat Landuyt: "Het is nogal evident dat John de stemming bij ons wint, nu donderdag in Brugge."

Landuyt wint er geen doekjes om: "Als we John niet zouden kiezen, dat zou pas nieuws zijn. Als provinciaal voorzitter van West-Vlaanderen zal hij bij ons wel zeker meeste stemmen halen. Het tegendeel zou verbazen." Maar daarmee spreekt de Brugse burgemeester zich niet per se uit in de strijd. "Eigenlijk zouden we beiden moeten kunnen voordragen, maar goed, dat gaat niet volgens de statuten.

Alle ogen straks op Gent

Met zo'n 800 leden is Brugge opnieuw een relatief grote afdeling die straks normaal gezien in de schoot van Crombez valt. Een hoofdvogel wordt vanavond afgeschoten: dan stemt Gent. Wint Crombez daar, dan heeft hij meteen de tweede grootste afdeling van sp.a, na Antwerpen, achter zich. 

Zo krijg je bij sp.a de komende dagen en misschien zelfs weken het gevoel dat je naar primaries zit te kijken: voorverkiezingen per afdeling. Toch is dat niet echt zo: de lokale stemmingen zijn nodig omdat de procedure zo ineen zit bij sp.a. Om kandidaat-voorzitter te mogen zijn moet je 10 lokale afdelingen achter je hebben, moet je die in minstens 2 provincies hebben én moeten die afdelingen samen minstens 5.000 leden tellen. 

5.000 leden is een pak, zeker als Antwerpen zich niet uitspreekt

Maar verder doen die lokale stemmingen er geen sikkepit toe: het is best mogelijk dat Gent vanavond massaal voor Crombez stemt, maar daarmee heeft de Oostendenaar nog geen enkele stem bij de echte verkiezing deze zomer. Die verloopt puur individueel: iedereen heeft één stem per brief. Alleen, het beeld dat door de lokale stemmingen ontstaat is wel belangrijk. Want die 5.000 is toch een stevig aantal: in totaal heeft de partij een kleine 50.000 leden, je moet dus toch zo'n 10 procent bijeen krijgen.

In het verleden betekende dat een toertje langs vooral de grote afdelingen. In 2007 werd het zo voor Caroline Gennez een pijnlijke kruistocht, waarbij ze mindere scores haalde in onder meer de grote Antwerpse afdeling tegen linkse outsider Eric De Bruyn. Als straks Gent en Brugge in de schoot van Crombez vallen, heb je meteen wel het beeld dat de West-Vlaming aan een stevige voorsprong bouwt. Zeker omdat het er niet naar uitziet dat de gekwetste Antwerpse afdeling zich snel wil gaan uitspreken over de voorzittersstrijd, is het wat afwachten hoe snel Tobback aan z'n 5.000 stemmen raakt.

Nooit bedoeld als primaries, de facto wel zo

"Het systeem is nooit bedoeld als een soort graadmeter vooraf, of met primaries in het achterhoofd", zegt Landuyt. "Ik kan het weten, want ik heb zelf ooit de statuten geschreven en laten wijzigen, op instructie van Louis Tobback, toen die voorzitter was zo'n 20 jaar geleden." Bedoeling was vooral om te zorgen dat niet zomaar jan en allemaal kon meedoen aan een voorzittersrace bij sp.a.

"We wilden de drempel op een realistisch niveau zetten. En we moesten de macht van de federaties breken, en de afdelingen zelf meer macht geven. Vandaar dit systeem. Maar het zou bijzonder jammer zijn als daardoor een zittend voorzitter niet zou kunnen deelnemen aan de race. Daarvoor is het niet bedoeld", zegt Landuyt. "Eigenlijk zouden ze onderling moeten afspreken dat ze allebei toch zeker aan die 5.000 raken, zodat het een faire, open race wordt."

Saillant detail overigens: bij die afdelingen zijn dat het niet per se de steden die bijzonder veel leden hebben. In West-Vlaanderen heeft Wervik zo als rood bastion het meeste leden. Die stemmen straks ook voor Crombez. En in Limburg heeft Lommel de eer het meeste sp.a-leden te tellen, dankzij de traditie van de familie Vanvelthoven. Die stemmen straks ook massaal voor de Oostendenaar. Maar de verwachting is dat Tobback zeker in Vlaams-Brabant nog wel voldoende afdelingen vindt om z'n toegangsticket te bemachtigen. 

Lees meer