Schotland en Engeland drijven verder uit elkaar: opnieuw duikt de schreeuw om onafhankelijkheid op

Twee grote winnaars in de UK, en ze kunnen nauwelijks verder van elkaar liggen: de rechtse Conservatives, beschermers van het Verenigd Koninkrijk in het zuiden en de Scotish National Party, linkse separatisten in het noorden. Eén jaar na het referendum waarin de Schotten de onafhankelijkheid afwezen, lijkt de discussie al helemaal terug.

"Dit is een ongelofelijke nacht voor Schotland. De Schotse leeuw heeft gebruld over de Schotse vlakte." Alex Salmond, de voormalige leider van de SNP is altijd een beetje bombastisch, vannacht was hij dat nog meer.

En toch heeft hij reden om heel tevreden te zijn. Salmond verloor een jaar geleden het referendum over onafhankelijkheid in Schotland. Maar dat referendum blijkt nu een gigantische springplank te zijn geweest voor de kiesuitslag vandaag. Toen kwam het tot een 45 procent voor en 55 procent tegen onafhankelijkheid. Salmond nam ontslag en z'n opvolger Nicola Sturgeon wist op een hele slimme manier een groot deel van de Schotse kiezers aan haar te binden in de verkiezingen van gisteren.

Het gevolg is een politieke aardverschuiving in Schotland: de SNP is plots 50 zetels rijker en neemt nu bijna alle districten in. Meteen komt er een blok van 56 Schotse nationalisten in het Britse Lagerhuis. Dat blok is heel duidelijk over haar politieke doel: de Schotse onafhankelijkheid.

Twee landen in één

Dat beeld botst gigantisch met de overwinning van de Conservatives in Engeland. Want de SNP zal nauwelijks invloed gaan hebben in Westminster, waar ze op de oppositiebanken terecht komt. De hele golf in de rest van de UK was immers eerder blauw: de Conservatives wonnen, terwijl vooral de Lib Dems verloren.

Die uitslag van twee totaal verschillend stemmende deelstaten, brengt een jaar na het referendum in Schotland, de roep om onafhankelijkheid terug. Alleen had de SNP gehoopt om, bij een eventuele overwinning van Labour, mee aan tafel te schuiven in een coalitie, of een rood minderheidskabinet te steunen in ruil voor meer toegevingen vanuit Londen.

Dat valt nu allemaal in het water: David Cameron blijft premier en heeft helemaal geen steun van de SNP nodig. Integendeel, hij kan zelfs verder zonder de Liberal Democrats, de meer centristische coalitiepartner die de vorige regering weghield van een rechtsere koers.

Opvallend was dat Ed Miliband, de leider van Labour, heel expliciet sprak over de SNP, en waarschuwde voor het gevaar. "Er is een enorme groei van nationalisme in Schotland. De volgende regering heeft de enorme verantwoordelijkheid om de UK bijeen te houden. Wij moeten opkomen voor mensen in elk deel van de UK."

Zowat iedereen die over Schotland sprak op de BBC de afgelopen nacht, waarschuwde voor dat institutionele conflict en hoe moeilijk de politieke toekomst van de unie zal zijn.

Lees meer