Hoe Reynders' macht verzwakt: z'n mannetje Fontinoy bij NMBS staat steeds verder richting exit

Premier Charles Michel (MR) scheert hoge toppen in de peilingen, z'n positie staat steeds steviger. Maar ook binnen z'n eigen partij, waar hij jarenlang worstelde met z'n voorganger Didier Reynders, staat hij steviger. Mooiste voorbeeld is hoe minister Jacqueline Gallant (MR), een vertrouwelinge van Michel, steeds meer Jean-Claude Fontinoy, de voorzitter van de NMBS, opzij aan het zetten is. Fontinoy geldt als heel close met Reynders, maar dat is geen garantie op overleven meer.

"Jean-Claude Fontinoy is een restant uit het verleden, een anomalie. Zoiets kunnen wij niet meer tolereren". Dezer dagen spreekt men straffe taal in regeringskringen, als het gaat over de voorzitter van de raad van bestuur van de NMBS. Die ligt in heftig conflict met de CEO van het spoor, Jo Cornu. Maar het conflict gaat verder dan twee ego's die niet door een deur kunnen: Cornu, nochtans aangesteld door de socialisten, geldt als een modernere manager, met een nuchter, harde aanpak, Fontinoy als een netwerker, die alles "onder vrienden regelt", maar zich ook om de haverklap moeit met details in het bedrijf.

Vorige maand lekte uit dat Fontinoy er een heel uitgebreide hofhouding nahoudt, op kosten van de NMBS en dus ook van de belastingbetaler: in totaal werken er zomaar 14 mensen rechtstreeks voor hem. Onder meer twee raadgevers, een secretaris, twee chauffeurs en een expert. Daarvoor mag de NMBS ruim 1 miljoen euro per jaar ophoesten.

Franstalige fixers

Fontinoy is al jaren een vertrouweling van Didier Reynders, net zoals Elio Di Rupo z'n mannetjes had, bijvoorbeeld Luc Joris. Die laatste was de fixer van Di Rupo, tot bleek dat hij vennootschappen had in Luxemburg, en toen moest hij gaan. Maar ook Fontinoy lijkt er onherroepelijk uit te gaan. De positie van Reynders is niet meer wat ze geweest is, en de Vlaamse partijen in de regering lijken vast van plan om de kwalijke gewoonte van 'politieke fixers', die vooral aan Franstalige kant leeft, in te dammen.

De komst van Johnny Thijs moet daarbij als een breekijzer werken. Thijs was jarenlang succesvol CEO bij Bpost, tot een conflict over z'n loon (dat een plafond moest krijgen) leidde tot z'n vertrek. Nu wil N-VA Thijs naar de NMBS halen als bestuurder, maar hij komt enkel "als er principes van deugdelijk bestuur zijn". Dat is niet mis te verstane taal: creaturen als Fontinoy moeten eruit.

Zo lopen twee belangen hand in hand: de NMBS hervormen, verspilling stopzetten, de verliezen inperken, en de macht van de vakbonden inperken enerzijds (wat alle regeringspartners wel willen) en de positie van Charles Michel als absolute kopman bij de MR nog verder bestendigen.

Kabinetschef Reynders schuift door

Minister Galant heeft de moeilijke taak om de boel aan te pakken. De afschaffing van de Thalys naar Oostende, maar vooral die in Walloniƫ was een eerste teken dat het haar toch menens is. En overigens is er al een andere transfer bij de MR uitgetekend die maakt dat Reynders niet helemaal gezichtsverlies leidt: Olivier Henin, de huidige kabinetschef van Reyners, wordt de CFO van de NMBS. Dat gebeurt normaal begin september. Bedoeling is dat Henin daar de 663 miljoen euro besparingen gaat doorvoeren die nodig zijn bij de NMBS tegen het einde van de legislatuur. Tegen de zomer heeft Galant haar hervormingsplan klaar.

Ondertussen dreigt het ASTB, een kleine spoorbond van alleen treinbestuurders, om elke maand te gaan staken. Op 28 mei staken ze sowieso. Het Autonoom Syndicaat van Treinbestuurders (ASTB) is vooral actief rond Luik en Namen, maar heeft ook Vlaamse leden. Cijfers variƫren over hoeveel leden ze hebben, maar doordat ze zo'n sleutelfunctie hebben, kunnen ze telkens heel de boel lamleggen. Vooral doordat ze dat onverwacht doen, is de ellende zeer groot.

Lees meer