Dure taks op diesel en 5.000 euro premie per elektrische wagen: symbooloverwinning voor Turtelboom of échte shift?

© vrt

analyseOpvallendste element uit de nieuwe begroting: veel duurdere taks voor dieselwagens én forse premiers voor elektrische en waterstofwagens. Annemie Turtelboom (Open Vld) krijgt als minister van Begroting en Energie haar zin. Maar zal de impact écht zijn, of is het eerder symbolisch?

Een begroting, dat is geven en nemen. En daarbij wil elke partij iets 'binnenhalen'. Voor Open Vld is het duidelijk wat ze binnengehaald hebben: een wijziging in de taks op dieselwagens, én forse premies voor groene wagens. "Ze moest en zou dat hebben. Goed, we zullen zien wat het oplevert", zo is bij een coalitiepartner te horen over heel het pakket.

45 miljoen extra taks, 5 miljoen aan premies

Wat het hoe dan ook oplevert, is geld. De Vlaamse regering gaat uit van stevige extra taks op dieselwagens, want ze schrijft 45 miljoen extra inkomsten daaruit in de begroting. Exacte cijfers gaf Turtelboom gisteren niet, maar het is duidelijk dat het om een stijging van veel meer dan 10 procent zal gaan.

Het gaat om zowel de verkeersbelasting, die je elk jaar betaalt, als de belasting bij het inschrijven van de wagen. Die gaan voor vervuilende wagens dus fel omhoog gaan. Die laatste, de belasting op inverkeersstelling (BIV), is al relatief 'groen': vervuilers worden nu al zwaar aangepakt omdat de taks bepaald wordt door de CO2-uitstoot, het brandstoftype en de luchtkwaliteit. De BIV wordt dus nog scherper. De jaarlijkse verkeersbelasting wordt meteen ook radicaal groener voor wagens die opnieuw worden ingeschreven, zij het nieuw of tweedehands.

Tegenover die 45 miljoen aan taksen staat voorlopig 5 miljoen aan premies voor groene wagens. Wagens die geen schadelijke gassen uitstoten, elektrische wagens en waterstofwagens, gaan aankooppremies krijgen. Turtelboom wil namelijk snel een shift realiseren, naar veel meer zero emmissiewagens. Dat is nodig om schaal te creëren: meer wagens betekent meer laadpalen, meer verkooppunten, en uiteindelijk een lagere prijs voor de consument. Concreet betekent dit tot 5.000 euro per wagen subsidies in 2016, 4.000 euro in 2017, 3.000 euro in 2018 enz... Bovendien is er maar 5 miljoen voorzien, is die pot op, dan zijn er geen subsidies meer. Het ruikt dus toch fel naar een netto positieve operatie voor de Vlaamse staatskas.

Toch wat manco's in heel de 'groene' aanpak

Vraag is nu of die combinatie van maatregelen échte impact gaan hebben. Het gaat enkel om nieuwe wagens, voor oude vervuilende diesels blijft alles zoals het was. En er zit nog een grote zwakke plek in het geheel: leasewagens doen niet mee. In een land waar die bedrijfswagen nog steeds alles overheerst, is dat een belangrijk manco. Maar Turtelboom heeft een legitieme uitleg: Brussel en Wallonië wilden niet mee. Leasemaatschappijen zouden dan gewoon hun boeltje naar de andere gewesten pakken, en daar verder vervuilende diesels inschrijven. 'Dankzij' de confederale structuur van dit land ontspringt een belangrijk deel van het wagenpark de dans.

Vraag is dus of het allemaal genoeg is om een echte shift te organiseren, of eerder een symbolische trofee voor Turtelboom, zoals de coalitiepartners suggereren. Een snelle rekensom leert dan met 5.000 euro per wagen en een totale pot van 5 miljoen, er ruimte is voor 1.000 nieuwe zero emission-wagens. Volstaat dat aantal om echte schaalvoordelen te brengen voor de elektrische wagens? Het valt te betwijfelen. Maar er zijn natuurlijk ook de veel duurdere taksen op vervuilende diesels, die de gewone consument wel degelijk gaat voelen. Die wortel en stok zouden samen toch voor enige impact moeten zorgen. Maar of dat genoeg zal zijn?

Lees meer