Sander Loones: “Ik ben de grootste separatist binnen de N-VA”

Hij had geen ambities voor de actieve politiek, maar Sander Loones wordt wel getipt als opvolger van Bart De Wever. Haast per ongeluk werd hij Europarlementslid, nu valt hij zonder schroom de Europese groten aan. Over de vluchtelingencrisis spreekt hij forse taal, maar hij benadrukt dat hij géén onmens is. "Ik heb liever dat er honderdduizenden asielzoekers over land naar Europa komen gewandeld, dan dat er vijf in een bootje stappen."

Sander Loones (°1979) wacht de Monkey Ride op aan het Brusselse Luxemburgplein, waar het Europees Parlement de omgeving domineert. “Welkom in de Europese zeepbel”, zegt het Europarlementslid met een jongensachtige grijns die nooit vervaagt. Zijn West-Vlaamse tongval maakt zijn Nederlands niet minder valide, maar verzacht zijn soms strenge discours.

Een gebrek aan zelfvertrouwen heeft Loones niet. Vanuit het kleine Vlaanderen verwijt hij de machtigste vrouw ter wereld, Angela Merkel, dat ze kruipt voor Recep Tayyip Erdogan, de autoritaire Turkse president. Tegelijk kan hij vrede nemen met onze VW Polo, terwijl Europarlementsleden toch een limousine met chauffeur gewoon zijn.

“Dat is echt ridicuul, hé”, blaast hij. “Het parlement werkt samen met een taxibedrijf, wat al redelijk belachelijk is, maar nu willen ze dat zelf doen. Dat zou 3 miljoen euro méér kosten. Sommige parlementsleden vertrouwen de chauffeurs blijkbaar niet. Die absurditeiten moeten er absoluut uit, maar niet iedereen beseft dat er andere prioriteiten zijn dan limousines op een moment dat Europa en de wereld in de fik staan.”

Is dat één van de voorbeelden van jullie eurokritische houding?

Sander Loones: “Wij zijn eurorealistisch, hé. (grijnst) Problemen benoemen is de enige manier om oplossingen aan te brengen. Het zijn degenen die de feiten niet onder ogen zien, die de echte doodgravers zijn van het Europees project. ‘Alles is goed, zolang het maar Europees gedaan wordt.’ Dat werkt niet, en dat hebben we het laatste jaar ook gezien.”

Naar waar moeten we u voeren?

“Naar het kabinet van onze vicepremier, Jan Jambon, graag.”

Om de begroting te redden?

“Ook. Maar ook om de link tussen Europa en het nationale niveau levendig te houden. Alles wat Europees nieuws is, is vandaag nationaal nieuws.”

Dat is voor het eerst. Plots treden Europarlementsleden op de voorgrond.

“Ik kwam als opvolger in het Europees Parlement toen Johan Van Overtveldt minister werd. De reactie die je dan krijgt, is: ‘Tot over een jaar of vijf!’ Ondertussen hebben we al de problemen in Griekenland gehad, de asielcrisis, de veiligheidscrisis en gisteren (donderdag 10/3) heeft Mario Draghi (voorzitter van de Europese Centrale Bank, nvdr) de rentetarieven nog maar eens verlaagd. Voor het eerst is voor iedereen duidelijk dat Europese beslissingen raken aan zeer individuele mensen, Vlamingen, maar evengoed asielzoekers.”

In Europa staat u opeens naast Guy Verhofstadt, allebei tegen het akkoord met Turkije.

(sarcastisch) Ja, onze bondgenoot! We hebben allebei inderdaad serieus wat commentaar op de deal die sommige mensen willen opzetten tussen de Europese Unie en Turkije, maar onze insteek is een heel andere. Het Europa van Guy Verhofstadt en Angela Merkel is er één waar enkele landen denken de richting te kunnen bepalen, ons Europa is er één van eenheid in verscheidenheid. Iederéén moet mee in het bad.”

Duitsland in in jullie ogen in een paar maanden opgeschoven van gidsland naar het meest verguisde land?

“Onze lijn blijft dezelfde, alleen zien we dat de acties van mevrouw Merkel anders zijn. De lijn van veel Europese denkers is: solidariteit en verantwoordelijkheid. Voor ons is dat altijd andersom geweest: verantwoordelijkheid, en dan solidariteit. Tijdens de crisis met Griekenland zei ze: ‘Als de Grieken doen wat ze moeten doen, zullen wij solidair zijn.’ Nu is ze eerst onbeperkt solidair en gaat ze voorbij aan de vraag of daar een draagvlak voor is en of we dat wel aankunnen. Dat is een radicaal andere invulling. Eerst verantwoordelijkheid nemen, betekent éérst je grens bewaken en dan je solidariteit tonen.

“Met ons pushbackbeleid willen we geen mensen laten verdrinken in zee, net integendeel. Wat is er sociaal aan een beleid dat mensen, gezinnen met kleine kinderen, een incentive geeft om midden in de nacht in een bootje te stappen en de zee op te gaan? Dat moet absoluut afgrijselijk zijn. Ze komen terecht in handen van mensenhandelaars die net genoeg benzine geven om uit de territoriale wateren te geraken. Mijn partij wil elke oplossing onder ogen zien die ervoor zorgt dat mensen niet meer in die bootjes stappen. De enige manier om dat echt te stoppen, is zeggen: ‘Het heeft geen nut. Als we je onderschepen, brengen we je terug.’ Eerlijk waar: ik heb liever dat er honderdduizenden asielzoekers over land naar Europa komen gewandeld, dan dat er vijf in een bootje stappen.”

Ligt het probleem daar in de eerste plaats niet bij Griekenland?

“Angela Merkel en de vorige Europese leiders hebben een te laks beleid gevoerd, hebben niet gedaan wat moest en nu zijn wij afhankelijk geworden van Turkije. Waar is die Europese trots, die fierheid van mevrouw Merkel? Wij kunnen die vluchtelingencrisis perfect zelf aanpakken, maar door de onverantwoordelijkheid uit het verleden moeten we met een bibberend handje naar meneer Erdogan om te vragen: ‘Los het alsjeblief op voor ons’.”

En dus kan die vrolijk kranten opdoeken?

“Als je gechanteerd wilt worden, word je gechanteerd.”

Hoe moet die vluchtelingencrisis dan worden opgelost?

“Ten eerste moeten we de grenzen versterken. Pas wanneer je dat onder controle hebt, kun je beginnen te werken aan een oplossing. Zolang je mensen naar een veilige plaats terugbrengt, overtreed je volgens ons de Conventie van Genève niet. Wij willen niemand terugbrengen naar oorlogsgebied, we zijn geen onmensen. We moeten mensen die vrezen voor hun leven veilig opvangen – maar dat hoeft daarom niet in Europa te zijn, dat kan evengoed gebeuren in goed uitgeruste vluchtelingenkampen in de regio. Ik vind dat een zeer sociaal verhaal, want ik zie niets menselijks aan asielzoekers naar Europa halen terwijl je weet dat je die moeilijk een toekomst kunt bieden. Onze tewerkstellingsgraad van niet-Europese migranten is nog altijd de laagste van heel Europa. Een toekomst aan het OCMW is geen toekomst.”

Dat is toch een breuk in de federale coalitie? Gwendolyn Rutten tweette: ‘Geweldig wat Merkel doet.’ U zegt dat het kruiperigheid is wat ze doet.

“Ik vind het een goeie zaak dat partijen zich duidelijk uitspreken over dit thema, omdat het gaat over de kern van ons samenleven. Het is goed dat burgers zien dat Open Vld en CD&V daar op een andere manier tegenaan kijken dan wij. Wat ik vooral zie, is dat de federale regering beslissingen neemt. Voor het eerst is de instroom terug onder controle – door Europa, maar ook door de maatregelen van Theo Francken (staatssecretaris voor Asiel en Migratie, N-VA).”

Is zo'n open debatcultuur over de begroting een goeie zaak? In de kranten staat dat de regering mogelijk zal vallen.

“Ik denk niet dat er momenteel iemand met die gedachte aan tafel zit. Alleszins niet mijn partij.”

Het waren CD&V-bronnen.

“Ik spreek voor mijn partij. We nemen harde maatregelen, maar we mogen niet denken dat onze economie enkel daardoor zal aantrekken. Wij denken dat je moet zorgen dat je overheid weer lean and mean is, zodat je je wagonnetje kunt aankoppelen wanneer de economie weer aantrekt. Europa ziet dat we een sterk hervormingspad hebben gereden, maar dat we er nog niet zijn. We rijden een ander parcours dan Frankrijk en Italië, wij gaan wel voor hervormingen. Zoals Bart De Wever zei: we moeten volharden. Is dat fijn? Neen. Moet dat gebeuren? Ja.”

Wat als uw coalitiepartners daar niet in meegaan?

“Ik denk niet dat het verantwoordelijk zou zijn om verkiezingen uit te lokken op een moment dat de wereld in de fik staat.”

Die zal nog wel een tijdje in de fik staan. Of denkt u dat de oorlog in Syrië tegen de volgende verkiezingen getemperd zal zijn?

“Neen, ik denk niet dat de crisissen in het Midden-Oosten zullen minderen, er zullen er mogelijk nog bij komen. Het is wel een fout om te denken dat je daardoor niets kunt doen. Dat ergert mij het meeste: we zijn het grootste handelsblok ter wereld, we kunnen superveel, maar wat zie je? Een vorm van kruiperigheid.”

De Europese leiders zijn pussy’s?

“Het zijn Europese doetjes. Dat is ongetwijfeld wat Erdogan denkt. Dat hoeft zo niet te zijn. Hebben wij nu een dealtje nodig met Turkije? Ik vrees het wel, want wij hebben onze grensbewaking genegeerd.”

Even over een ander stokpaardje van u...

“De Oostduinkerkse garnaal!”

Boeiend. Neen, Mario Draghi. U hebt een filmpje gemaakt over ‘Money Printing Mario’ en op het einde is het ‘game over’. Wat heeft hij u misdaan?

“Mij persoonlijk niets. Maar onze economie draait niet goed. Dan kun je zoals de Zweedse coalitie door de zure appel bijten door te hervormen. Of je kunt denken dat je het probleem oplost door geld in de economie te pompen. Dat is wat Mario Draghi doet. De neveneffecten wegen zwaarder door dan de positieve effecten. Doordat de rentes naar beneden gaan, verlaagt de rentelast op de staatsschuld, dus is er minder incentive om te hervormen. Het zijn de gepensioneerden en spaarders die daar het meest onder lijden. Je ziet de facto een onteigening van burgers uit Noord-Europa ten voordele van landen uit Zuid-Europa.”

De Amerikanen hebben hun crisis wel opgelost met een lage rente.

“Als Janet Yellen van de Federal Reserve naar het Capitaal gaat, zie je haar knietjes knikken. Op de dagen dat Mario Draghi zijn beleid komt verantwoorden in het Europees Parlement erger ik mij het meest. Alle verkozenen gaan naar hem om een fotootje te nemen, na zijn speech beginnen ze te applaudisseren. Hij wordt daar aanbeden! In de instantie bent die moet toezien of hij zijn job goed doet. Gelukkig zie ik nu ook in het Europees Parlement steeds meer politici op onze lijn staan. Realisme wordt een stroming binnen Europa. Er waait een andere wind door de Europese Unie. Zelfs Guy Verhofstadt beseft dat hij met zijn visie in de minderheid is.”

Op dit moment hebt u twee jobs: Europarlementslid en ondervoorzitter van N-VA. Er wordt gezegd dat u meer voor de harde, rechtse N-VA staat. Klopt dat?

“Helemaal niet. Je zal binnen de partij geen grotere separatist vinden dan mij– al zijn er misschien die éven separatistisch zijn als ik. (lacht) Dat gaat over veel meer dan de symboliek. We moeten niet alleen werken aan het creëren van Vlaanderen, maar ook aan het inrichten ervan. Je moet een goed beleid voeren, en dat doe je volgens mij met centrum-rechtse recepten.”

 

Lees meer