Thorium, het cleane alternatief voor uranium-kerncentrales: Denen willen opnieuw investeren in 'wonderenergie'

Is thorium het nieuwe goud? In China, India en Japan zijn er een pak energiespecialisten die geloven van wel. De laatste jaren hebben die landen flink geïnvesteerd in kerncentrales die niet draaien op uranium, maar op het veel minder 'vuile' thorium. Commercieel werkbare centrales zijn er nog niet, maar nu kijken ook de Denen opnieuw naar de brandstof voor kernreactoren.

Deze maand stemt het Deense parlement over thorium: bedoeling is om de technologie financieel te gaan ondersteunen. Dat is tenminste wat de Deense Liberale Alliantie wil: opnieuw nucleaire energie in Denemarken gaan onderzoeken, ook al schrapten de Denen die energie al in 1985. Maar thorium is geen uranium.

Thorium is een beetje een wondermetaal, of het wordt toch zo in de markt gezet door sommige energiespecialisten. Het kan in principe heel de wereld van energie voorzien: er is vier keer zoveel thorium beschikbaar dan uranium op onze planeet.

En vooral: in Azië zetten ze nu al massaal in op de ontwikkeling van thorium-reactoren. Japan, China en vooral India zien er hét antwoord op energiebevoorrading in. Niet toevallig heeft India gigantische voorraden van het metaal, op hun zandstranden. En thorium is bijzonder krachtig: er is veel minder van nodig dan van uranium. Eén ton thorium kan één gigawatt energie produceren, tegenover 250 ton uranium.

Thoriumreactoren zijn veel minder schadelijk dan die op basis van uranium. Er is vooral veel minder nucleair afval. En ook: de kans op nucleaire meltdowns is veel kleiner. Want thorium werkt met een "gesmolten zoutreactor", en die zijn bijzonder stabiel. Thorium wordt er gekoeld met dat gesmolten zout, niet met radioactief water zoals in uraniumcentrales.

Weinig resultaten tot nu toe

Alleen, echt werken doet het nog niet. Net zoals ook met kernfusie, waarbij waterstof de brandstof is en er geen nucleair afval is, lijkt het in theorie een geniaal idee. En net zoals bij kernfusie zijn er proefcentrales gebouwd voor thorium. Die kosten handenvol geld van de overheid, maar kunnen nog altijd niet op een stabiele manier energie opwekken.

In Sjanghai staat zo'n thoriumreactor op basis van gesmolten zout, ook Japan werkt met zo'n reactor. In 2013 kondigde Noorwegen aan proeven te gaan doen. Alleen India heeft al een reactor gebouwd die koelt met zwaar water, de centrale van Kakrapar-1.

Vraag is of de nieuwe golf van interesse wel tot resultaten leidt. Want onder meer Rusland, Frankrijk en zeker de VS zijn al veel langer bezig met thorium. De VS bouwde zelfs een kleine centrale in Oak Ridge National Laboratory die in de jaren 60 vijf jaar draaide. In die zin is het 'verdacht' dat de grote nucleaire spelers in de VS en Europa vandaag weinig interesse tonen in thorium: de twijfel over de economische leefbaarheid blijft. Want thorium zelf mag dan geen radioactief afval geven zoals uranium, de bijproducten in de reactoren zijn wel degelijk radioactief.