N-VA wil absoluut verlaging vennootschapsbelasting, CD&V droomt van vermogenwinstbelasting: dit wordt de deal

De federale regering snakt naar een nieuwe adem, waarbij ze de economie meer zuurstof kan geven en meer jobsgroei kan creëren. Zo wordt de zoektocht naar meer dan 3 miljard om de begroting te doen kloppen de komende maanden vooral ook de zoektocht naar een offensief project. Stukjes van de puzzel zijn daarbij de vennootschapsbelasting die omlaag moet voor N-VA en een verdere shift van de taksen richting vermogens voor CD&V.

Hoe maak je van deze legislatuur uiteindelijk een winnend project? Het is de vraag die zowat midden in de regeerperiode van Michel I de vier regeringspartijen bezig houdt. Peilingen staan op onweer, het sociaal protest is volop bezig, en de sfeer zit niet goed. Onderliggend draait het eigenlijk altijd weer om één ding: de economie.

De cijfers zijn daarbij niet overtuigend genoeg. Ja, er is wel jobgroei, maar de motor van de Belgische economie wil maar niet een toerental hoger. In stilte moet de regering ervan dromen het plafond van 2 procent economische groei te doorbreken, maar voorlopig lukt dat niet. We blijven hangen in het Europese peloton, terwijl landen als Ierland (4,5 procent) maar ook buurland Luxemburg (3,8 procent) of Polen (3,5 procent) en Spanje (2,8 procent) wegspurten. Zeker omdat de inflatie in België ondertussen wel ver boven het Europees gemiddelde schiet, is het totale plaatje niet overtuigend.

Nochtans ligt daar voor alle regeringspartijen de sleutel. Meer groei betekent ook meer inkomsten en een veel makkelijkere oefening voor de begroting. De ambities daar zijn niet min: Michel I heeft de dure eed gezworen om met een evenwicht op die begroting deze legislatuur af te sluiten. Die twee doelstellingen verenigen, een budget in evenwicht én forse economische groei, dat is de enige opdracht waarop Michel I uiteindelijk afgerekend zal worden.

Zomerse onderhandelingen: iemand een déjà vu?

De begrotingsopmaak voor 2017, die voor de zomer gebeurt, is daarbij cruciaal. Het pad richting evenwicht in 2018 wordt verder vastgelegd. Bronnen spraken eerder al over "een zoektocht naar 3 miljard euro". Maar het is nog veel meer ook het moment om de inkomsten voor de regering, de belastingen dus, verder te hervormen om ook de economie verder te stimuleren.

Ironisch genoeg is dat de oefening die ook vorige zomer de regering Michel wekenlang bezig hield op Hertoginnedal. Daar praatte men toen over de fameuze tax shift, een verschuiving van lasten op arbeid naar meer lasten op vermogens. Toen lagen verschillende scenario's op tafel: een 'grote' shift, of een meer bescheiden operatie. CD&V wilde daarbij meer taks op inkomsten uit vermogens, maar in ruil eiste N-VA de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Uiteindelijk raakten Michel en co er niet uit en koos men voor een "kleine" tax shift.

Vandaag liggen de contouren van die onderhandelingen opnieuw min of meer vast. N-VA gaat daarbij deze keer absoluut voor één ding: de verlaging van de vennootschapsbelasting. Dat tarief ligt vandaag op 34 procent, een bijzonder hoog cijfer in Europa. Alleen, tegelijk bestaan er bijzonder veel speciale regimes en achterpoortjes, waardoor in praktijk dat cijfer voor heel veel ondernemingen veel lager ligt. Maar N-VA wil het grote tarief ook fors naar beneden. "We moeten aan de boom schudden, zoveel is duidelijk", bevestigt een bron.

De dual income tax: het kind heeft al een naam

Bij CD&V, klassiek bij dit soort budgetbesprekingen altijd de grote tegenstander van N-VA, is men even helder over de grote droom waarmee de christendemocraten naar de onderhandelingstafel komen: een verdere verschuiving van lasten op arbeid naar lasten op vermogen. Daarbij moet men op zoek naar de juiste manier om dat vermogen, of eerder de inkomsten uit vermogen, te gaan belasten.

CD&V heeft haar voorstel al veel langer geleden de "dual income tax" gedoopt. Het is een forse vereenvoudiging van ons takssysteem, waarbij enkel arbeid nog 'progressief' belast wordt: hoe meer je verdient, hoe meer je proportioneel belasting betaalt. Kleine inkomens betalen dus relatief minder taks dan grootverdieners. Da's het systeem voor arbeid, voor alle andere inkomsten is er één vast tarief. Dus ook voor inkomsten uit vermogen, waar vandaag niet alles belast wordt.

Een fundamentele hervorming van ons belastingsysteem dus, of een 'grote tax shift' dus, een jaar nadat deze zelfde regering afklokte op een achteraf gezien te kleine versie van hetzelfde. N-VA en ook Open Vld zeggen helemaal niet "neen" tegen zo'n verdere taks shift, zolang er dus maar lekkers voor de economische groei inzit. En CD&V verkoopt met de regelmaat van de klok z'n idee van de dual income tax, vandaag nog eens aan Het Laatste Nieuws.

Duwt Michel nu het gaspedaal in?

Die posities openen de route voor premier Charles Michel, om eindelijk, midden in de regeerperiode, het gaspedaal van een andere fiscaliteit volledig in te duwen. Als daarmee elke regeringspartij wat wils krijgt, wordt de rest misschien ook makkelijker. Want verdere fundamentele hervormingen in het overheidsapparaat dringen zich op: vooral in de sociale zekerheid. Terwijl in de werkloosheid de deur steeds dichter op slot gaat, staan in die sociale zekerheid de achterpoortjes wel degelijk open: onder meer een forse stijging van de langdurig zieken toont aan dat er één en ander niet loopt zoals het hoort.

Bovendien liggen er nog een paar andere dossiers op tafel die een 'opkuis' verdienen. De windmolens op zee dreigen een molensteen van miljarden te worden, daarin moet de regering een Turteltaks-scenario zien te vermijden, al was het maar om die inflatie onder controle te krijgen. En de speculatietaks is een ander drama: een symbolische taks op meerwaardes van aandelen binnen de eerste zes maanden, die héél de beurstaks in z'n geheel heeft laten instorten.

Die discussie aansnijden kan maar werken als iedereen wat lekkers krijgt, en de sfeer van eensgezindheid aanwezig is. Bij vorige begrotingsbesprekingen was achteraf te horen dat het "om een bende kleuters ging", en "dat elkaar niets gegund werd". Aan premier Michel om deze keer z'n ploeg anders te laten werken.

Lees meer