Brexit is een feit: Britten stappen uit de Europese Unie

Het Brexit-kamp heeft gewonnen in het Britse referendum over lidmaatschap van de Europese Unie. Het vertrek-kamp heeft, met alle stemmen geteld nu, met meer dan een miljoen stemmen gewonnen van het blijf-kamp: 51,9% tegenover 48,1%. De Brexiteers hebben dus gewonnen.

Inmiddels zijn alle stemgebieden geteld en het kamp dat in de Europese Unie wil blijven heeft 48,1% gehaald, het kamp dat wil vertrekken 51,9%. Het verschil in stemmen is meer dan een miljoen.

Na het sluiten van de stembureaus om 23 uur begon het verzamelen en het tellen van de stemmen. In het eerste deel van de nacht hielden voor- en tegenstanders van een vertrek elkaar in evenwicht. Van de winst voor het blijf-kamp, die gisterenavond nog werd voorspeld door een eerste peiling na het sluiten van de stembureaus, is weinig meer over.

Gedurende de dag moet duidelijk worden welke politieke gevolgen de uitkomst van het referendum heeft. Zo moet blijken of premier David Cameron aanblijft: zijn lot leek aan het referendum verbonden te zijn. Het Verenigd Koninkrijk, met Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland, is sinds 1973 lid van de EU, toen nog aangeduid als de Europese Economische Gemeenschap.

Londen vs de rest

In Londen doet het blijf-kamp het goed. Schotland heeft zoals verwacht in meerderheid vóór handhaving van het EU-lidmaatschap gestemd. Zo'n 60 procent van de Schotten lijkt “Brussel” te steunen, terwijl 40 procent de EU wil verlaten.

In Wales, traditioneel een Labour-bolwerk, hebben de kiezers volgens voorlopige resultaten in meerderheid nee gezegd tegen de EU: 55 procent stemde tegen, terwijl 45 procent de banden met Brussel wil aanhouden. De Engelse universiteitsstad Oxford heeft zich in grote meerderheid achter het blijf-kamp geschaard: 70 procent van de kiezers stemde 'ja', slechts 30 procent wil de EU de rug toekeren.

De Engelse stad Sunderland was een van de eerste stemgebieden die met een uitslag kwam. De inwoners hebben in het referendum voor een Brexit gekozen. De Brexit-stemmers boekten in de stad een grotere overwinning dan gedacht. 82.394 Brexit-stemmers en 51.930 kiezers die liever in de EU blijven.

In Newcastle, in Noordoost-Engeland, boekte het blijf-kamp een nipte overwinning: 65.404 tegen 63.598. Van tevoren werd aangenomen dat bijna 69 procent van de stemgerechtigden in Newcastle een blijf-stem zou uitbrengen.

Gibraltar

Gibraltar, het Britse overzeese landsdeel op het zuidelijkste puntje van het Iberisch schiereiland, was het eerste stemgebied dat met een uitslag kwam. In totaal zijn er 382 stemgebieden. De Britse stemmers in Gibraltar hebben in het EU-referendum massaal gekozen voor behoud van het Britse lidmaatschap.

Ruim 19.000 Gibraltarezen stemden vóór, zo'n 95 procent van de stemgerechtigden. De Brexit-stemmers vormden met 823 kiezers een flinke minderheid. De Britten in Gibraltar zijn bang dat Spanje zijn grenzen sluit, mocht Groot-Brittannië uit de EU stappen.

Een recordaantal Britten heeft zich als kiezer geregistreerd, 46,49 miljoen mensen waren van plan naar de stembus te gaan. Bij de parlementsverkiezingen van 2015 waren dat er 46,35 miljoen.

Farage

De eerste politieke leider die op de televisie reageerde op de stembusgang, was Nigel Farage van de euro-sceptische UKIP-partij. Hij wilde - ondanks eerdere uitspraken op Sky News - niet op de uitslag vooruitlopen, maar waarschuwde: het maakt niet uit wie er vandaag wint, wij gaan uiteindelijk deze strijd winnen.

Farage, die een harde campagne voor een brexit heeft gevoerd, wees erop dat in "landen als Denemarken, Nederland en Italië" een groot deel van de bevolking uit de EU wil stappen.

In de aanloop naar "onderhandelingen over een Turkse toetreding en een volgende Griekse schuldencrisis" voorspelde Farage dat het EU-project uiteindelijk zal falen.