Optrekken alcoholleeftijd naar 18 werkt totaal niet blijkt nu in Nederland

Jongeren zijn geen druppel alcohol minder gaan drinken in Nederland, ondanks de verhoging van de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar. Ze blijken nu ook meer te drinken dan jongeren dertig jaar geleden, en dat zou komen omdat ze “meer tijd en meer geld” hebben. En dan is er dit: plattelandsjongeren zuipen ook meer dan hun leeftijdsgenoten in de stad.

Sinds 1 januari 2014 is er een nieuwe wet in Nederland en mag er alleen alcohol worden verkocht aan jongeren vanaf 18 jaar. Dat geldt voor alle soorten alcohol: sterke drank, maar ook voor bijvoorbeeld bier, wijn of mixdrankjes. Jongeren onder de 18 mogen in Nederland sindsdien ook geen alcohol bij zich hebben in openbare ruimtes (op straat, in parken, op evenementen, in cafés, …). Als ze toch alcohol bij zich hebben, riskeren ze een boete. Ze kunnen die boete (90 euro) ook krijgen als een blikje of een fles nog dicht is.

Maar dat blijkt niks uit te halen. 14 procent van de Nederlandse jeugd tussen 16 en 18 drinkt zelfs meer dan 20 glazen alcohol in het weekend. Ook het kopen van alcohol blijkt nog veel te makkelijk voor de jonge drinker. Plus: ouders blijken gewoon alcohol voor hun kind te kopen.

"Fors, alarmerend"

Uit navragen bij artsen, scholen en controleurs blijkt ook dat het alcoholgebruik onder jongeren niet is veranderd sinds de overheid de leeftijd verhoogde.

Acht op de tien leerlingen tussen 16 en 18 zegt wel eens alcohol te drinken. Ruim twee derde (69 procent) van de ondervraagden deed dat zelfs in de afgelopen maand.

Ouders

Vooral jongens drinken stevig door. Van de jongens die de afgelopen maand heeft gedronken, dronk één op de vijf (21 procent) in het weekend meer dan 20 glazen alcohol. Bij meisjes was dat 7 procent.

"Ouders vinden het moeilijk om hun kinderen vanaf 16 jaar te verbieden om te drinken. Sterker nog, ze kopen zelf alcohol voor hun kinderen. Dat doen ze onder het motto: dan heb ik er nog een beetje zicht op”, luidt het.

En dan is er nog de invloed van de alcoholindustrie: “Drankproducenten doen er alles aan om alcoholconsumptie te stimuleren. Het is een enorme pr-machine. Zonder bier is het geen feest."

Het Trimbos Instituut keek eerder dit jaar al naar drinkgewoontes bij jongeren en kwam tot een aantal verrassende inzichten. Zo bleek dat jongeren van nu meer drinken dan de vorige generatie (zo’n 30 jaar geleden) omdat ze meer geld te besteden hebben. Ook hebben ze meer vrije tijd. Er zijn ook veel meer uitgaansgelegenheden en meer evenementen dan 30 jaar terug.

Niet alle jongeren drinken meer dan de vorige generatie, maar als jongeren eenmaal beginnen, drinken ze veel. De groep die excessief drinkt, is in elk geval toegenomen.

Op "den buiten" wordt harder gedronken

Over het algemeen drinken plattelandsjongeren meer dan hun leeftijdsgenoten in de stad. Jongens drinken meer. Mannen scoren altijd hoger op de schaal van het vertonen van riskant gedrag. Het verschil tussen meisjes en jongens wordt wel steeds kleiner. De meisjes groeien steeds dichter naar de jongens toe. Dat is risicovol: meisjes zijn sneller dronken. Dus als meisjes net zoveel alcohol drinken als jongens is de schade bij de meisjes veel groter.

Het Trimbos-instituut is het landelijk Nederlands kennisinstituut voor geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke zorg. Het geniet veel aanzien in Nederland.

Drie uur buiten westen

Maar er waren voor dit onderzoek al signalen dat de nieuwe wet weinig zoden aan de dijk zette. Zo bleek begin dit jaar, na analyse van de cijfers van 2015, dat er 19% meer jongeren opgenomen waren in een ziekenhuis als gevolg van alcoholgebruik dan in 2014 in Nederland.

Bij die opnames was er in bijna twee op de drie gevallen sprake van een alcoholvergiftiging, een stijging met 27%. De gemiddelde leeftijd van de Nederlandse comazuipers was ook niet gestegen, maar gedaald: 15,4 jaar, zowel bij meisjes als jongens. Gemiddeld waren de jongeren 3 uur buiten bewustzijn.