Die handel met Congolese weeskinderen in ons land: wat is daar eigenlijk echt gebeurd?

Het kabinet van minister van Jeugdzorg Rachid Madrane (PS) van de Franstalige gemeenschap van België bevindt zich middenin een storm. Het federale parket is er donderdag binnengevallen in 't kader van een onderzoek naar kinderhandel. Een "normale" procedure, zegt de minister, die de adopties in de Federatie Wallonië-Brussel overziet.

't Is niet weg te slaan uit het nieuws de afgelopen dagen: verschillende Congolese kinderen die in november 2015 door Belgen geadopteerd zijn, zouden helemaal geen weeskinderen zijn. De spilfiguur in deze zaak is een vrouw van Belgisch-Congolese afkomst, een zekere J.M.L. Ze was de directrice van een weeshuis in Kinshasa, heeft ook als juriste voor het Waals Gewest gewerkt en in 2014 stond ze zelfs op een PS-lijst, voor de Europese verkiezingen.

Het openbaar ministerie is al sinds november 2015 geïnteresseerd in het doen en laten van de vrouw, die uit Namen komt. Zij baatte in Congo een weeshuis uit, van waar kinderen geadopteerd werden door Belgische gezinnen. Alleen begon ze op een gegeven moment grote sommen geld te vragen aan de adoptieouders, in ruil voor de kinderen. En straffer nog: drie van die kinderen zouden niet eens wezen zijn, hun ouders en de Congolese politie waren naar hen op zoek.

Het is in het kader van dat onderzoek dat donderdagochtend vier huiszoekingen uitgevoerd werden, drie in Brussel en één in Luik. Een daarvan dus op het kabinet van minister Rachid Madrane (PS). Vorige maand werden er ook al acht huiszoekingen uitgevoerd, in Namen, Dinant en Brussel. Toen werden acht personen meegenomen voor verhoor en een persoon werd van zijn vrijheid beroofd: J.M.L.

Ze werd in verdenking gesteld van gijzelneming, mensenhandel, valsheid in geschrifte en gebruik van valse stukken. Dat de gegijzelde personen minderjarig waren en dat de mensenhandel ten aanzien van minderjarigen werd gepleegd, waren daarbij verzwarende omstandigheden. Concreet gaat het om elf kinderen die in november 2015 door Belgische koppels zijn geadopteerd in Congo. Drie van hen stonden bovendien in Congo als vermist opgegeven, ze zijn helemaal geen wezen. Het is nog onduidelijk wat er met hen zal gebeuren.

Waar zit het kabinet Madrane (PS) in heel deze zaak?

Maar hoe komt het kabinet van Rachid Madrane (PS) dan in deze storm terecht? Wel, Madrane is sinds juli 2014 de minister verantwoordelijk voor alle adopties in de Federatie Wallonië-Brussel. En het is daarom dat zijn kabinet ook doorzocht werd.

De speurders vermoeden dat enkele kabinetsmedewerkers op de hoogte waren dat er een en ander niet in orde was met de adoptie van de drie kinderen. Aan de RTBF heeft Madrane uitgelegd dat die huiszoekingen volledig "normaal" zijn. "We hebben volledig meegewerkt met de gerechtelijke autoriteiten."

En hij preciseert nog dat: "Als blijkt dat er fouten zijn gemaakt door de administratie, dan zal ik de nodige maatregelen nemen."

Diplomatieke druk

Toen Madrane in 2014 op post arriveerde, had Congo alle internationale adopties trouwens bevroren, nadat er misbruik ontdekt was door bepaalde landen. Volgens zijn kabinet gaat het over de Verenigde Staten. Maar: elf kinderen die door Belgische families zouden worden geadopteerd, moesten toen in Congo blijven. "Alle adoptieprocedures waren toen afgerond. Ze moesten toen enkel het land kunnen verlaten."

Minister Madrane en minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) hebben toen alle diplomatieke middelen ingezet om de kinderen toch naar België te krijgen. Ze betaalden onder andere 27.000 euro aan het weeshuis, om de werking ervan te kunnen volhouden. En Madrane ging in maart 2015 persoonlijk naar daar. Met resultaat, want uiteindelijk konden de kinderen in november 2015 toch naar België komen. Alleen ... drie van die kinderen zouden dus helemaal geen wezen zijn. Hun ouders en de Congolese politie zijn naar hen op zoek.

Het netwerk rond de Belgisch-Congolese juriste zou kinderen gekidnapt en vastgehouden hebben. En de kans is groot dat dit nog maar het topje van de ijsberg is, want de vrouw zou maar liefst 60 adopties geregeld hebben. Het parket preciseert dat het "in het belang van het onderzoek en vooral in dat van de kinderen momenteel geen verdere informatie geeft."

Lees meer