Google paste dit jaar z'n algoritme aan zodat onbedoeld meer fake news in zoekresultaten kwam

Facebook is niet de enige schuldige aan het verspreiden van 'fake news', berichten die doelbewust foute informatie geven. Google paste z'n zoekmachine dit jaar aan, zodat het berichten beloont die meer geklikt worden. En daardoor kwamen fake nieuwsberichten vaak erg hoog in zoekresultaten, hoger dan die van kwaliteitsvolle nieuwssites.

De kans dat fake news hoger eindigt dan nieuws van een serieuze nieuwssite in een google zoekopdracht is het afgelopen jaar toegenomen. Dat blijkt uit een onderzoek dat Business Insider voerde. Het is zelfs zo dat dit valse nieuws vaak helemaal domineert in de ranking van Google.

Zeker bij de autocomplete (waarbij Google zelf je zin aanvult als je iets zoekt) is het een echt probleem: als je een vals nieuwsbericht begint in te tikken, stuurt de zoekmachine je ter bevestiging naar een van die valse sites.

Trump verkozen dankzij fake nieuws?

In de nasleep van de verkiezing van Donald Trump kwam er een storm van verontwaardiging over dat zogenaamd fake news. In de weken voor de stemming was er veel meer foute informatie in omloop (bijvoorbeeld dat de Paus Trump z'n zegen en steun had gegeven) op Facebook dan echte nieuwsberichten. Want alles wat erg positief is voor een bepaalde kandidaat, of zeer beschadigend voor een andere kandidaat, werd zeer gretig gedeeld door zijn of haar achterban.

Met name Trump profiteerde daar enorm van: zijn fans deelden elk van die compleet verzonnen berichten zeer gretig. Facebook kreeg een ton bagger over zich heen: het was hun algoritme dat mee verantwoordelijk was voor de verkiezing van de Republikeinse kandidaat.

Maar nu blijkt dat Google, die andere gigant, ook niet vrijuit gaat. Google z'n ranking werkt dan wel niet op basis van social shares, likes en comments (zoals Facebook doet) om te bepalen hoe relevant iets is voor de zoekresultaten. Maar de zoekalgoritmes van Google zijn wel opgeschoven naar hoeveel kans er is dat de surfer ook effectief zal doorklikken op het bericht. En dat bevoordeelt die fake nieuwsberichten.

User behaviour beloont dus fake

Het is natuurlijk niet nieuw dat Google kijkt naar hoe de gebruiker reageert op z'n zoekmachine: uiteraard willen ze bij Google ook dat de surfer tevreden is met z'n resultaten. En user-behaviour data is normaal ook erg goed om clickbait en andere brol te bevechten: mensen klikken meteen weg, waardoor Google die sites uit z'n ranking kan houden. Alleen geldt dat dus niet voor fake nieuws: dat blijven mensen wel lang lezen. Ze zijn zich niet bewust van het feit dat het compleet vals is, en gaan het uiteindelijk zelfs delen met hun vrienden.

Want de "user engagement" op die pagina's is erg hoog. Mensen die echte geloven in samenzweringstheorieën of dat Hillary Clinton eigenlijk een zware hersenziekte heeft, gaan ook heel hoge engagement als ze eindelijk "bevestiging" krijgen via een artikel.

Op Newsgeist, een regelmatige samenkomst van Google-topmensen met leiders uit de media-industrie, is het al uitgebreid over dat fake news gegaan. Google zoekt naar manieren om het in elk geval uit haar zoekmachines te krijgen.

Lees meer