Neen, de regering gaat niet vallen, maar N-VA zet de premier wel serieus onder druk om tot actie over te gaan

We staan niet aan de vooravond van een val van de regering. Maar hele affaire rond de Syrische familie en staatssecretaris Theo Francken (N-VA) is wel de perfecte afleiding voor een veel dieper conflict dat woedt binnen de federale regering. N-VA snakt naar een hervorming van de vennootschapsbelasting en verdere besparingen. Maar CD&V en MR liggen dwars, waarop N-VA een aantal andere wapens van stal haalt. Zoals Francken. 

"We gaan voort tot aan de verkiezingen van 2019. Daar kunnen we toch niet veel duidelijker over zijn? We houden een heel simpele strategie aan, van noodzakelijke hervormingen. Er zijn daarbij zaken die wat trager gaan dan we wensen, maar daarom is er nog geen crisis." Het is duidelijk dat ze op de Wetstraat 16, waar de eerste minister Charles Michel z'n kantoor heeft, nog steeds een fighting spirit hebben. En dat ze de insinuaties over "crisis in de regering" redelijk beu.

De afgelopen dag was dat her en der te lezen, "een val die nakend is", of nog "dat de regering eigenlijk al gevallen is, maar niemand het wil toegeven". Zeker de oudere generatie Wetstraatjournalisten zegt dat al langer: dit project, deze uitzonderlijke coalitie is mislukt.

De hele discussie over het dossier van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken versus de Syrische familie die een humanitair visum voor België eist, zette de zaken op scherp dit weekend. Niet ten gronde, want elke regeringspartner is het eens met Francken z'n verzet tegen de visumaanvraag. Wel omdat N-VA de forcing voerde en de rechters die de Syrische familie gelijk gaven fors op de korrel nam. Het zette nog maar eens de twee andere Vlaamse coalitiepartners, CD&V en Open Vld lijnrecht tegenover de partij van Bart De Wever.

N-VA voelt zich bijzonder sterk in het dossier: "De gemiddelde Vlaming steunt Francken en wil dat die streng optreedt. Bovendien, 'ten gronde' is iedereen het eens met ons. Tja, dat zegt toch genoeg?" Bovendien is er ook nog steeds de gerechtelijke procedure: zeker in de zaak voor het Europees Hof van Justitie is er groot vertrouwen bij de N-VA dat Francken er gelijk krijgt.

Rest de vraag waarom de N-VA zo met de voorhamer kwam, en voorzitter De Wever de forcing bleef voeren in het weekend, goed wetende dat hij z'n coalitiepartners daarmee irriteerde. Het antwoord ligt in de frustratie rond de vennootschapsbelasting. De hervormingsplannen daarvoor zijn klaar voor N-VA, hun minister van Financiën Johan Van Overtveldt wil die pluim op z'n hoed. Maar de zaak zit vast, omdat CD&V in ruil een meerwaardebelasting of een andere taks op vermogens wil.

Dus ook bij N-VA heeft met het botweg over "zever" als het over de val van de regering gaat. Maar de redenering van N-VA is wel duidelijk: "We hebben toegegeven aan een communautaire stilstand, in ruil voor sociaal-economische hervormingen. Maar als die stilvallen, wat is dan nog het nut?" Met andere woorden: als die nieuwe vennootschapsbelasting er niet komt, stelt N-VA heel het project wél in vraag. N-VA zet daarbij ook maximaal druk op de 16: de premier moet uit z'n kot komen, en durven beslissingen nemen. "Wij weten ook niet waarom het zo lang duurt."

"De premier heeft de bal gevraagd. Dan moet hij die nu maar spelen hé. Hij moet doorgaan op de hervormingen. Zo simpel is het", zo zegt een N-VA-bron. Maar de MR van premier Michel heeft ten gronde al weken vragen over die hervormingen van Van Overtveldt. Zeker het drastisch schrappen van de notionele interestaftrek, is niet naar de zin van de Franstalige liberalen.

Plus, het dossier van de tax shift doet meer en meer pijn: de beloofde inkomsten uit allerlei nieuwe posten lijken er niet te komen. De inkomsten uit hogere belasting op drank worden niet gehaald, de suikertaks komt er niet, de speculatietaks is al weer afgevoerd, de Kaaimantaks gaat maar een fractie opbrengen van wat ze inplanden en de nieuwe vastgoedtaks haalt de geplande inkomsten ook niet.

Zowel de MR als zeker CD&V zijn dus nog niet 'klaar' om N-VA die vennootschapsbelasting te gunnen. Maar de N-VA zet maximaal druk. "Je moet wel met vier zijn om te kunnen beslissen hé, de N-VA kan dromen wat het wil maar ze regeren niet alleen."

Zelfs geen nieuwe CEO voor de NMBS

De afgelopen weken zijn er wel degelijk wat voorzichtige contacten geweest tussen de Vlaamse partijvoorzitters van de meerderheid, zoals De Tijd schreef. En daarbij ging het over de vennootschapsbelasting en de meerwaardebelasting. "Maar er is nooit écht doorgegaan", zo is te horen.

In het dossier van Francken en de Syrische familie kwam de premier handig tussenbeide, door Libanon voor te stellen als alternatieve opvangplaats. Het bewijst nog maar eens dat niemand er nog maar aan denkt de stekker eruit te trekken over dit dossier.

En zelfs de spanningen tussen de Vlaamse minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) en z'n federale tegenhanger François Bellot (MR) zijn niet meer dan 'business as usual'. Weyts had evengoed scherpe kritiek op de voorganger van Bellot, Jacqueline Galant. Het is dus niet zo dat daar plots het vuur wordt opgepookt om een val van de ploeg voor te bereiden.

Maar dat neemt niet weg dat de sfeer onder nul zit. Dat er ondertussen nog steeds geen CEO is voor de NMBS, bevestigt dat nogmaals. Met Sophie Dutordoir heeft CD&V een goede kandidaat, maar N-VA wil hen dat allerminst gunnen. En ook Open Vld is niet vergeten hoe Dutordoir als CEO van Electrabel eigenlijk alleen maar de opeenvolgende Belgische regeringen heeft onder druk gezet ten voordele van het Franse Suez, het moederbedrijf van Electrabel. Niemand wil toegeven, en dus zit de zaak muurvast.

En zo blijft de zenuwachtigheid over de federale regering wel groot: de hervorming van de vennootschapsbelasting, in combinatie met een nieuwe taks op vermogens kan geen maanden meer op zich laten wachten. De premier heeft na het debacle van de State of the Union een overwinning nodig, en een nieuw elan voor z'n ploeg.

Lees meer