Congo staat op ontploffen: Kabila moest vandaag opstappen, maar weigert

Congo is een tikkende tijdbom geworden. Het gigantische land in Centraal-Afrika staat op de rand van een burgeroorlog. Want president Joseph Kabila z'n tweede en laatste termijn als president loopt vandaag af, maar hij weigert op te stappen. De oppositie wil protesteren, maar dat zou wel eens heel bloedig kunnen uitdraaien. 

Twee keer vijf jaar had hij als president van Congo, Joseph Kabila. Maar hij denkt niet aan opstappen, het presidentiële paleis in Kinshasa blijft in handen van een Kabila. Vlakbij ligt het mausoleum voor z'n vader, Laurent-Désiré Kabila, de vader van Joseph. Die leidde de opstand tegen Mobutu, die decennialang Congo domineerde. Kabila senior zette hem af in een burgeroorlog, en werd vermoord. Z'n lichaam ligt nu opgebaard in dat grafmonument vlak bij het presidentieel paleis.

Zoon Joseph volgde z'n vader op in 2001 en maakt van Congo op papier "een democratie". In 2006 won hij de presidentsverkiezingen, in 2011 nog eens. Die laatste keer wel door de verkiezingen te vervalsen.

Maar nu lopen z'n twee termijnen af, en volgens de grondwet is het nu dus afgelopen. Alleen, Congo werkt zo niet: Kabila stapt niet op en weigert verkiezingen te organiseren. De president en de oppositie gingen daarover rond de tafel, maar een akkoord kwam er niet.

Kabila moet vandaag 'overleven'

Vandaag zal er massaal gedemonstreerd worden, verwacht iedereen. In Kinshasa en in alle andere grote steden van Congo. Maar dat zou wel eens totaal kunnen ontsporen: in september antwoordde Kabila bij protesten nog met kogels. En er zijn al soldaten gestuurd naar de wijken waar de oppositie het sterkst staat.

Congo is al jaren het zorgenkind van de rest van de wereld: conflict na bloedige oorlog volgen elkaar op. Het regime is er ontzettend wankel: een echte staat is er nauwelijks. Maar tegelijk is het land ontzettend rijk aan mineralen: diamant, kobalt, koper, zowat alles zit er in de grond. En dus zijn het Westen, maar nog meer de Chinezen, geïnteresseerd in zaken doen met Congo. Plus, er zijn de Afrikaanse buurlanden die veel stabieler zijn en al eerder hebben ingegrepen in Congo. En zij willen dat er een nieuwe baas komt in Kinshasa.

Maar dat is buiten de huidige sterke man gerekend. Dat het Kabila menens is, bleek afgelopen weekend: alle communicatie via Facebook, Twitter, WhatsApp en Skype was plots niet meer mogelijk. Op die manier willen ze elke poging tot protest en opstand de kop in drukken. Het komt er dus op aan voor het regime om vandaag en de komende dagen te overleven, desnoods met geweld.

Afgelopen weekend werden alvast ook cameraploegen van VTM en VRT het land uitgezet. Maar minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) kondigt aan dat Belgische militairen klaarstaan om Belgen in Congo te gaan evacueren. Er zijn nog zo'n 4.000 Belgen in de oud-kolonie aanwezig vandaag.

Lees meer