Nieuwe politiehervorming nodig na aanslagen 22/3, maar Jambon en Geens willen versnippering helemaal anders oplossen

Hadden de aanslagen van 22/3 in België kunnen voorkomen worden of beter aangepakt? De onderzoekscommissie rond 22/3 heeft alvast een groot pijnpunt blootgelegd: de politiediensten die speuren naar terroristen zijn te versnipperd. Alleen, over de oplossing zijn minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en minister van Justitie Koen Geens (CD&V) het alvast niet eens. Een hervorming, die zich opdringt, lijkt niet voor deze regering. 

De onderzoekscommissie van 22/3 had al flink wat aandacht naar zich gezogen. Mocht N-VA-voorzitter Bart De Wever aanwezig zijn op die bewuste crisisvergadering van 23/3, de dag na de aanslagen? Want op die vergadering, op het kabinet van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, zat de hele top van de politie. Had De Wever daar wel een machtiging voor? Groen plaatste felle vraagtekens, de PS had het met Laurette Onkelinx zelfs over "strafbare feiten".

Maar de angel was vrij snel uit de discussie, want die vergadering had nooit een formeel karakter: er waren geen duidelijke notulen, geen aanwezigheidslijst, het ging niet over officiële meeting. En er is nooit vertrouwelijke of geheime informatie gegeven uit het gerechtelijk onderzoek, waarvoor een veiligheidsmachtiging nodig was. Minister Jambon was daarover duidelijk: "De Wever was erbij omdat ik op dat moment beslist had mijn ontslag in te dienen."

De anti-terreurcel DJSOC: niet één, maar twee ministers

De échte interessante discussie was meteen die over de versnippering van de politiediensten zelf. Want in het overlopen van wat er allemaal misging om de aanslagen tegen te houden, blijkt dat de politiediensten toch nog enorm versnipperd zitten. Zo heeft de directie zware criminaliteit van de federale politie (DJSOC), die alle terreur volgt liefst 70 overlegorganen in zich. En die DJSOC zelf, wel die valt eigenlijk onder zowel de politie, en dus Jambon, als onder justitie, en dus minister van Justitie Koen Geens (CD&V). Want Geens is bevoegd voor het inhoudelijke luik. Maar de centen, de budgetten, de personeelsaanwervingen, die komen van Jambon.

Zowel Geens als Jambon gaven toe dat die versnippering een probleem is. Geens had het over "systeemfouten", geen "individuele fouten". Daarmee nam hij ook afstand van de houding van Jambon, die één verbindingsofficier in Turkije blijft onder vuur nemen, omdat de man z'n job niet naar behoren zou gedaan hebben.

"De DJSOC heeft een existentiële crisis meegemaakt", zo vertelde Geens. "Ze moesten het plots met 130 man minder doen, ze zaten in een overgangsfase." En net toen kwamen er veel meer berichten van Syriëstrijders binnen.

Geens: duidelijk andere plannen dan Jambon

Zowel Jambon als Geens zeggen dus dat die politiediensten beter hervormd moeten worden. Alleen heeft Geens andere plannen dan Jambon. Voor hem moet de gerechtelijke politie just dichter bij justitie komen staan: "Ons federaal parket verdient een eigen recherche. Daar zit erg veel talent, maar op moment van de grote zaken hebben ze niet de nodige capaciteiten en moeten ze aankloppen bij andere politiediensten."

Ook Jambon noemde die opdeling tussen de gerechtelijke en de bestuurlijk politie "achterhaald". Maar Jambon wil "een totale openheid tussen die twee politiediensten", met één baas: Catherine De Bolle, de grote baas die onder Jambon valt. Een eigen recherche voor het federale parket is niet zijn oplossing. En dus is de kans bijzonder klein dat zo'n hervorming er nog komt in de regering Michel: dan moeten de ministers toch op één lijn zitten.

Lees meer