Zesurige werkdag in Zweden met behoud van loon: werkt dat?

Het klinkt te mooi om waar te zijn: dagelijks zes in plaats van acht uur werken met behoud van loon. In Zweden wordt er volop mee geëxperimenteerd, zowel bij gemeenten als in het bedrijfsleven. Na twee jaar experimenteren blijken de resultaten niet conclusief. Maar niet voor de werknemers, die worden er blijkbaar alleen maar beter van.

In Zweden hebben ze een ware obsessie met een goede werk-privébalans. Zo behoren Zweedse werknemers tot de minst gestreste werkers ter wereld. De regering stimuleert nu actief om werkdagen van acht uur per dag naar zes in te korten. Van een 40- naar een 30-urige werkweek dus.

Een experiment daarmee in een verzorgingshuis in Gothenburg is in financieel opzicht op een teleurstelling uitgelopen. Het experiment bood veel voordelen voor werknemers en voor de ouderen, maar het gemeentebestuur komt tot de conclusie dat het te duur is om in te voeren.

Te duur, maar wel goed voor werknemers

Uit het twee jaar durende experiment blijkt dat er zeventien extra personeelsleden nodig zijn om de 68 verzorgers van één verpleeghuis van de normale achturige werkdag naar een zesurige werkdag te laten gaan. Dat kostte 1,25 miljoen euro extra. Te veel, oordeelde de gemeente.

Maar de medewerkers die meededen aan het experiment voelden zich wel gezonder, wat resulteerde in minder ziekteverzuim. Ook werden de patiënten beter verzorgd door de verzorgers. Bovendien zijn de eerste signalen van andere bedrijven en organisaties die zijn overstapt naar de korte werkweek wél positief.

Bij andere werkt het wél

Het servicecentrum van Toyota in Göteborg bijvoorbeeld. Automonteurs gingen over op een 6-urige dienst waarbij de werkplaats twaalf uur open is. Het zorgde voor blije automonteurs, verhoging van de productiviteit en geen extra kosten.

Bij internetconsultantbureau Bråth in Stockholm stelden ze vast dat ze zelf tijd en geld staken in de opleiding van werknemers, maar dat die vervolgens door concurrenten werden weggekaapt. Na de invoering van het 6-urige werkmodel, is dat probleem opgelost.

Het bedrijf groeide en verdubbelde z’n omzet. Ook is er opeens een enorm aanbod van potentiële werknemers. Daartegenover staat dat het arbeidstempo hoog ligt en er bezuinigd is op pauzes. Werknemers werken in blokken van twee à drie uur en vergaderingen worden alleen gehouden als het echt niet anders kan.

De voordelen van een kortere werkdag (en werkweek) lopen uiteen. Ten eerste wordt het beschikbare werk daardoor beter verdeeld. In een tijd waarbij banen nog steeds niet in overvloed zijn kun je daarmee de werkloosheid dus fors terugdringen. Ten tweede worden arbeiders er productiever van, is vastgesteld.