Drama rond Zaventem wordt donkere comedy: Brussel geeft boetes, maar betalen hoeft niet

Het Brussels gewest toonde z'n tanden, blafte luid, maar bijt uiteindelijk niet. Want in het spelletje blufpoker rond de vluchten op Zaventem gaan ze wel boetes uitschrijven, maar ze niet innen. Met andere woorden: het is voorlopig allemaal symbolisch. Het is een typisch Belgische discussie aan het worden, waarbij Vlaanderen en de federale regering tegenover Brussel staan.

Onzekerheid troef op de luchthaven van Zaventem. Want de onduidelijkheid over de vluchten blijft verder duren. Alles heeft te maken met het conflict tussen het Brussels gewest en Vlaanderen, over waar de vluchten uit Zaventem precies moeten vliegen.

Brussel vindt al langer dat er nieuwe vluchtplannen moeten komen. Maar daar hebben ze niets over te zeggen: dat zit bij de federale minister van Mobiliteit François Bellot (MR). Om die, en Vlaanderen, verder onder druk te zetten, gebruikt Brussel z'n enige wapen dat ze wél in handen hebben: geluidsnormen. Die hebben ze lekker streng gemaakt voor vluchten voor 7 uur 's morgens en na 11 uur 's avonds. Zo hopen ze Vlaanderen en de federale regering te dwingen om toegevingen te doen.

Spelletje blufpoker

Maar als je dreigt met een wapen, word je op een gegeven ogenblik ook getest: was Brussel aan het bluffen of niet? Het spel ging gisterenavond laat naar een kookpunt: Brussel zou eindelijk de strengere geluidsnormen van kracht laten worden om middernacht. Niemand kon nog terug. Daarbij werd juridisch hoog spel gespeeld. Want elk gewest mag, als ze vinden dat hun belangen echt in gevaar zijn door een maatregel van een ander gewest, een belangenconflict inroepen. Dat schorst dan de beslissing van een ander gewest. Vlaanderen had dat opnieuw gedaan gisteren, tegen die strenge Brusselse normen.

Maar Brussel blufte daarop nog meer: "Neen, wij gaan dat belangenconflict negeren", klonk het gisteren gedurende de dag bij de Brusselse regering. Een "institutionele atoombom", reageerde daarop Vlaanderen. Want als je de Belgische regels tussen de gewesten al niet meer respecteert, dan is het hek toch helemaal van de dam, zo redeneerde Vlaanderen. En ook de federale regering sloot zich bij dat standpunt aan.

Brussel kon geen kant meer op. Gebluft en verloren. Nu moesten ze proberen hun gezicht te redden. Dat werd uiteindelijk een typisch Belgische oplossing: wel boetes uitschrijven, maar betalen hoeft niet. Erg geloofwaardig is het niet, maar het wapen van de geluidsnormen volledig afvuren, dat durfde de Brusselse regering duidelijk ook niet. Uiteindelijk koos men dus voor een heel vreemde tussenoplossing, die juridisch alvast drijfzand geeft.

Politiek kluwen: PS en cdH tegen de MR

Het conflict gaat bovendien niet alleen over de vluchten op zich. Het is politiek. Céline Fremault (cdH) is de minister van Milieu, die de geluidsnormen aan het gebruiken is als wapen. Van het cdH dus, een partij die in Brussel van de vluchten haar strijdpunt gemaakt heeft. Maar dat maakt het extra moeilijk: de Brusselse regering wordt gedomineerd door PS, cdh en Défi, drie linkse partijen die de rechtse coalities van Vlaanderen en de federale regering als politieke vijanden zien. En die dus liever premier Charles Michel (MR) afschilderen als iemand die "partij kiest voor de Vlamingen". Handige framing en zeker gelukt: de federale regering kwam uiteindelijk in conflict met Brussel.

Daartussen zitten de Vlaamse partijen CD&V en Open Vld, die ook in die Brusselse regering zitten. Zij probeerden gisteren heel de dag te bemiddelen, maar veel hebben ze duidelijk niet te zeggen in die Brusselse regering. Zij probeerden hun Franstalige collega's ervan te overtuigen om toch maar dat belangenconflict te negeren, maar dat lukte dus niet. Liever die vreemde constructie met de boetes.

Hoe het nu verder moet weet niemand. Volgens de luchtverkeersleider Belgocontrol is de situatie in Zaventem hoe dan ook niet lang houdbaar. "Dit leidt tot zware juridische en operationele problemen." De komende 60 dagen worden de boetes dus niet geïnd. Maar daarmee is het conflict dus niet opgelost. Ryanair had al z'n vluchten voor 7 uur al verschoven, TUIfly en Thomas Cook wachten nog af. Voorlopig loopt alles normaal, vertraging is er niet.

Maar het is zeker geen gezond klimaat voor de luchthaven, waar de luchtvaartmaatschappijen vooral zekerheid willen en die nu alweer 60 dagen niet gaan krijgen. Zaventem loopt zo schade op, en de luchthavens van Luik en Charleroi lijken een interessant alternatief. Aan Vlaamse kant wordt gezegd dat het daar de Franstalige partijen ook om te doen is: jobs naar Wallonië krijgen. Het gaat niet om een peulschil: er werken 60.000 mensen op en rond de luchthaven in Zaventem.

Lees meer