Ontdekking van zeven nieuwe aardachtige planeten door Belgisch team is echt een sensatie: dit is waarom

Een groep astronomen uit Luik heeft zeven nieuwe exo-planeten ontdekt. Dat zijn planeten buiten ons eigen zonnestelsel. Ze draaien rond de dwergster TRAPPIST-1. Die staat op een relatief korte afstand van 40 lichtjaar. Van de zeven ontdekte exo-planeten zijn er drie waarbij de omstandigheden mogelijk lijken op die van de aarde. Dat betekent dat er leven kan zijn (geweest) zoals wij dat op aarde kennen. De ontdekking is dan ook van immens belang.

De NASA maakte het bestaan van de planeten bekend aan de hand van gestileerde foto's en animaties. Het ziet er allemaal heel sprookjesachtig uit, maar het is natuurlijk een fantasie, een interpretatie van hoe het eruit kan zien. Op de planeten e, f en g is mogelijk leven (geweest) zoals wij dat kennen.

"Zeven aarde-achtige planeten die op een gunstige afstand van hun ster staan, waarvan we weten hoe zwaar en hoe groot ze zijn. Op drie van de zeven is de temperatuur waarschijnlijk ook gunstig, maar dat is afhankelijk van of er een atmosfeer om die planeten is."

En dat laatste weten we nu juist niet. Maar er is hoop volgens Ellerbroek. Volgend jaar gaat de James Webb-telescoop de ruimte in, de opvolger van de Hubble. Daarmee kunnen we verder kijken en kunnen we de oppervlakte van de planeten analyseren, en dan ook wat er in de atmosfeer zit. Over een paar jaar komt ook de Extreme Large Telescope beschikbaar die vanuit Chili extreem kan inzoomen.

De ontdekking van de nieuwe planeten is een geschenk uit de hemel voor de astronomen die nu die nieuwste telescopen bouwen.

“We gaan meer van deze planeten horen, let maar op”, zegt ook Ellerbroek. "De planeten zijn direct een studieobject geworden. De sensatie zit hem er ook in dat deze planeten op veertig lichtjaren staan. Dat is dichtbij. Ze kunnen er wat mee."

De zeven nieuwe planeten zijn van de grootte van de aarde. Het klimaat is op drie van deze planeten zodanig dat er vloeibaar water zou kunnen voorkomen, een voorwaarde voor leven.

Nog nooit is in een planetenstelsel met zo’n groot aantal planeten ter grootte van de aarde ontdekt waar leven kan bestaan. Al deze planeten zijn gedetecteerd terwijl zij voor hun moederster, de dwergster TRAPPIST-1, langstrokken.

Volgens een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature bevindt een aantal van deze planeten zich in de leefbare zone van TRAPPIST-1.

Er zouden dus oceanen vol water op hun oppervlak kunnen zijn.

Hoewel de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de ontdekking in een persconferentie bekendmaakte, heeft een onderzoeksgroep uit Luik de ontdekking gedaan en niet NASA zelf.

Vorig jaar ontdekte een internationale groep astronomen, onder leiding van de Belg Michaël Gillon, al drie planeten van het formaat aarde bij een ster. Die had de weinig inspirerende naam 2MASS J23062928-0502285. De ster werd omgedoopt tot TRAPPIST-1, vernoemd naar het TRAPPIST-telescopennetwerk waarmee Gillon en collega's op zoek zijn naar planeten waarop leven mogelijk zou kunnen zijn.

Belgisch bier

Met het formaat van Jupiter en een temperatuur van 2277 graden Celsius is TRAPPIST-1 veel kleiner en koeler dan de zon, die een temperatuur van 5.505 graden Celsius heeft.

Na de eerste drie planeten ontdekte het Luikse team nog vier hemellichamen die op de aarde lijken.

Tijdens de persconferentie werd astronoom Gillon gevraagd of de planeten al een naam hebben. "Er is een hele serie namen van Belgische bieren voorbij gekomen", antwoordde hij.

De omlooptijd van de zeven planeten rond TRAPPIST-1 is bijzonder kort. Een jaar duurt er 1,51 tot 13 dagen.

Dat betekent dat de planeten dicht bij de ster staan. Omdat de ster veel koeler is dan de zon hebben de planeten een gemiddelde temperatuur die vloeibaar water mogelijk maakt.

Hoe ver? Wel ...

De zes binnenste planeten zijn bovendien waarschijnlijk rotsachtig. Daarmee zijn ze serieuze kandidaten voor de ontdekking van buitenaards leven. Bovendien laat het onderzoek zien, dat er veel meer aardeachtige planeten in de Melkweg moeten zitten dan gedacht.

Vervolgonderzoek moet meer inzicht geven in de samenstelling van de atmosfeer van de zeven planeten bij TRAPPIST-1. Mocht er leven zijn, dan is de kans bijzonder klein dat we ooit kennis maken met deze galactische buren. Want hoewel de ster relatief dichtbij staat in het sterrenbeeld Waterman, is 39 lichtjaar vooralsnog een onoverbrugbare afstand.

We hebben het over bijna 369.000 miljard kilometer (368.968.488.430.651 km). Het snelst ruimtetuig dat we nu hebben doet 40.000 km per uur. We zouden hooguit 360 miljoen km per jaar kunnen afleggen dus en met de huidige techniek zou het - en sorry dat we nu je dag even verpesten - meer dan een miljoen jaar duren voor we bij de zeven planeten geraken.