't Loopt uit de hand in Seoul: nu ook doden bij massaal protest in Zuid-Korea na afzetten president Park

Bij grote betogingen in Zuid-Korea zijn zeker twee doden gevallen. Aanhangers en tegenstanders van president Park gingen massaal de straat op nadat het Constitutioneel Hof had besloten de president af te zetten.

Park wordt verdacht van corruptie en machtsmisbruik in een schandaal rond een vertrouweling van haar. Zelf ontkent ze iets fout te hebben gedaan.

Toch heeft ze laten weten het besluit van het hof te respecteren. Ze zal later vandaag haar ambtswoning verlaten. Haar partij zegt het oordeel "in alle nederigheid te aanvaarden".

Een grote mensenmassa protesteerde bij het gerechtsgebouw in Seoul tegen de afzetting van de president. De politie probeerde tevergeefs met een cordon bussen de betogers weg te houden bij het gebouw. Elders in de stad vierden juist critici van de president het besluit.

Een van de doden is een zeventiger die van een politiebus viel. Over het andere slachtoffer zijn nog geen details bekend.

De Zuid-Koreaanse minister van Defensie heeft het leger in staat van paraatheid gebracht, om het hoofd te kunnen bieden aan dreigingen "uit binnen- en buitenland".

Het is voor het eerst in de geschiedenis van het land dat een democratisch gekozen staatshoofd gedwongen weg moet.

De uitspraak betekent dat er binnen twee maanden verkiezingen moeten worden gehouden om een opvolger te kiezen.

In december besloot het parlement al dat Park uit haar functie moets worden gezet. Dat werd nu bekrachtigd door het constitutionele hof, dat acht rechters telt. In de maanden daarvoor demonstreerden ook al miljoenen Zuid-Koreanen tegen Park, die was verwikkeld in een corruptieschandaal.

Choi

Zo stuurde Park toespraken door naar een vertrouweling, die ze moest herschrijven. Op die manier kreeg deze Choi Soon-Sil mogelijk geheim materiaal in handen. Zo zou ze zich met staatszaken hebben bemoeid. Ook onderhield ze nauwe contacten met grote Koreaanse bedrijven zoals Samsung. Die zou ze hebben overgehaald om tientallen miljoenen dollars over te maken aan smeergeld. (Lees: Samsung in de problemen: topman betaalde zeker 34 miljoen euro smeergeld aan sekteleidster die president in greep hield)

Choi Soon-sil is eerder al opgepakt en zit nog steeds vast. Haar staat een proces te wachten voor het inmengen in staatszaken. Haar vriendschap met Park ontstond in de jaren 70. Haar vader, Choi Tae-min, was toen een sekteleider; Parks vader was dictator van Zuid-Korea.

Parks moeder was in 1974 doodgeschoten bij een aanslag gericht op haar vader; Choi Tae-min beweerde dat hij contact met haar kon maken in het hiernamaals.

De invloed van Choi Tae-min groeide alleen maar toen in 1979 ook Parks vader werd doodgeschoten. Vader Choi overleed in 1994, maar Park Geun-hye was in 2012 nog altijd goed bevriend met zijn dochter Choi Soon-sil toen ze president werd van Zuid-Korea.

De grote vraag is hoe groot de greep van Choi Soon-sil was op de president. Ze kreeg als vertrouweling van het staatshoofd in ieder geval toespraken van de president toegestuurd om te herschrijven en kreeg zo mogelijk geheim materiaal doorgespeeld. Ook heeft ze waarschijnlijk een goede universitaire studie voor Parks dochter geregeld.

Dat Samsung zo’n groot bedrag aan Choi Soon-sil overmaakte, zegt ook veel over hoe groot die greep moet geweest zijn.

Paarden

Het gaat trouwens om veel meer geld dan in eerste instantie werd vermoed: het was al bekend dat Samsung 2,8 miljoen euro had gegeven aan een bedrijf dat eigendom is van Choi Soon-sil en haar dochter. Dat geld zou gebruikt zijn voor de paardrijtraining van de dochter, die vroeger lid was van de nationale ruiterploeg van Zuid-Korea. Samsung zou ook de aanschaf van een paard van bijna een miljoen euro hebben betaald voor de dochter van de sekteleidster.

Diverse topmanagers van het concern zijn aangeklaagd. Zo wordt topman Jay Lee (48) van Samsung verdacht van omkoping en verduistering.

In de opiniepeilingen heeft Moon Jae-in, die in de verkiezingen van 2012 verloor van Park, een comfortabele voorsprong. Uit peilingen voorafgaand aan de uitspraak van het hooggerechtshof bleek dat 70 tot 80 procent van de Zuid-Koreanen wilde dat Park zou opstappen.