Wie wint nu door de rel met Erdogan: Mark Rutte of toch Geert Wilders?

Woensdag stemt Nederland. Het is Mark Rutte tegen Geert Wilders: wie wordt de grootste? En plots staat premier Rutte midden in een gigantische diplomatieke rel met Turkije en Erdogan, die zelf ook in een verkiezingsstrijd zit. Bij de Turken is het duidelijk dat de winst voor Erdogan is, als hij de oorlogstrom met Europa kan roeren. Maar wie wint in Nederland door de laatste events? Want het is absoluut niet zeker dat heel het schouwspel Rutte winst oplevert.

Nog twee dagen campagne en dan mag de Nederlander naar de stembus. Het beloofde tot een paar weken geleden een gigantische overwinning voor Geert Wilders en z'n PVV te worden. Hij stond in peilingen op grote winst, en zou alle andere partijen op een hoopje vegen.

Alleen, de trends tot vorige week in de Nederlandse verkiezingen toonden dat Wilders langzaam dipte in de peilingen. De VVD van de Nederlandse eerste minister Mark Rutte werd plots terug de grootste, en ook het CDA, de christendemocraten, klommen tot bijna op het niveau van de PVV van Wilders.

Zeker de eerste plek in een erg versnipperd landschap halen, zou voor Rutte een stunt zijn. Het zag er maandenlang naar uit dat Wilders die prijs zou binnenhalen, maar de laatste weken was het nek-aan-nek tussen beiden, en volgens de laatste peilingen van Peil.nl staat de VVD nu aan kop. Dat zou van Rutte meteen dé winnaar maken, samen met het CDA die aan een hele felle klim bezig zijn.

Dit zijn de cijfers van gisteren (maar het effect van heel de Turkije-rel zit daar nog niet in):

Screen Shot 2017-03-13 at 06.20.55.png

© Maurice De Hond

Wat doen de peilingen na dit weekend?

De gebeurtenissen van dit weekend maken de kiesstrijd en peilingen nu wel totaal onvoorspelbaar. Want de rel met Turkije neemt nu wel heel straffe proporties aan. Turkse sterke man Erdogan noemde de Nederlanders doodleuk "nazi-overblijfselen" en 'fascisten". Op 18 april moeten de Turken naar de stembus, over het referendum om Erdogan nog meer macht te geven. Zo'n fikse rel met Nederland komt hem enorm goed uit: zo kan Erdogan laten zien dat hij de trots en de eer van Turkije met hand en tand verdedigt, en schaart het land zich achter die sterke leider. Vandaar dat hij nog wat extra dreigementen loste: Tot we excuses krijgen, zal Den Haag hiervoor een prijs betalen."

De grote vraag is of datzelfde fenomeen ook in Nederland gaat gebeuren: krijgt Rutte nu plots ook alle steun, omdat hij zich ook stoer opstelt? Feit is dat de Nederlandse premier zich niet in de hoek liet zetten en op zijn beurt excuses eiste: "Turkije heeft een grens overschreden. Nederland is ook een trots land."

"Ze hebben ons paspoort maar horen niet bij ons"

Opvallend was dat alle grote Nederlandse partijen premier Rutte steunden, niemand vond dat de beslissing om de Turkse minister het land uit te zetten te ver ging. Zelfs Groen-Links, dat in de peilingen hoge toppen scheert als de kampioen van links, ging niet in de aanval tegen Rutte.

De enige die Rutte frontaal aanviel is Wilders zelf. Die vindt dat Rutte veel te slap heeft opgetreden en dat het enkel 'dankzij de PVV' was, dat Nederland uiteindelijk z'n tanden liet zien tegen de Turken. Hij beschuldigde Rutte er ook van dat die de Turken had gevraagd om pas na de verkiezingen in Nederland hun bezoeken af te leggen.

En uiteraard wierp hij zichzelf op als de ultieme dam tegen de Turken. Daarbij greep hij de protesten in Nederland aan om nog eens fel uit te halen. "Nederland ziet nu dat het Turken zijn en geen Nederlanders. Ze hebben ons paspoort maar horen niet bij ons. Ze hebben hier niks te zoeken."

Vandaag is er nog een ultiem debat tussen Rutte en Wilders, om 18.15 uur. Dat kan de campagne in een definitieve plooi leggen. Beide voelen zoals gezegd overigens de hete adem van Sybrand Buma, de leider van de christendemocraten, in hun nek. En hij voert overigens ook campagne met een hard discours over de islam. Gisteren stelde hij zelfs voor dat Nederland het associatieverdrag met Turkije zou opzeggen. Daarmee zou meteen de dubbele nationaliteit van Turken in Nederland niet meer mogelijk zijn. "De integratie is totaal mislukt. En dat heeft te maken met die dubbele nationaliteit. We hebben Turkije te lang laten zeggen: dit zijn onze staatsburgers."

Grote vraag is of de 'softere' versies van een harde aanpak tegen Turkije nu wint, of het origineel van Wilders. Vanavond eerste afspraak op het debat, en woensdag valt dan het doek.

Lees meer