Wat is er aan de hand? Pers niet welkom op eerste belangrijke reis van Trumps buitenlandminister

Naar de rest van de wereld toe is het Amerikaanse State Department, het ministerie van Buitenlandse Zaken, wellicht het belangrijkste na president Trump zelf. Rex Tillerson, voormalig topman van ExxonMobil, werd door Trump aangesteld als buitenlandminister, het gezicht van dat State Department. Maar na twee maanden vraagt zich af: wat doen Tillerson en zijn ministerie eigenlijk?

De media tasten in het duister over de bewegingen van de sowieso omstreden minister, die erg close is/was met Vladimir Putin. Later deze week begint Tillerson aan zijn eerste echte grote reis, een diplomatieke rondgang langs belangrijke Aziatische landen als China, Japan en Zuid-Korea. Het is gebruikelijk dat de minister van Buitenlandse Zaken een hele meute Amerikaanse pers meeneemt in zijn gevolg, maar Tillerson doet dat niet: vooralsnog mag geen journalist meevliegen.

Net als grote baas Trump lijkt de minister de oorlog te hebben verklaard aan de media. In de zeven weken dat Tillerson minister is, heeft hij nog geen enkele vraag beantwoord van journalisten. Toen MSNBC-verslaggever Andrea Mitchell vorig week alsnog een poging waagde, werd ze fysiek verwijderd.

Instructies van Trump?

Is dit een “strategie” van Tillerson zelf of volgt hij braaf de instructies van Trump? Het is duidelijk dat de president zijn minister van Buitenlandse Zaken weinig bewegingsruimte gunt.

Toen Tillerson Elliott Abrams als zijn onderminister wilde aanstellen, ging het Witte Huis daar dwars voor liggen. Abrams had immers tijdens de verkiezingscampagne een negatieve column geschreven over Trump en de president duldt geen kritiek. Een maand later en Tillerson moet het nog steeds stellen zonder onderminister.

Het Secretary of State is een van de prominentste posities in het kabinet van een Amerikaanse president. ’s Lands topdiplomaat is het publieke gezicht van de wereldmacht en succesvolle ministers van Buitenlandse Zaken hebben een grote invloed op het Amerikaanse beleid.

Over Rex Tillerson bestonden van tevoren grote twijfels. De voormalige topman van oliegigant ExxonMobil stond bekend om zijn innige banden met Vladimir Putin.

Democraten én Republikeinen hadden daar grote moeite mee, maar in zijn voordeel spraken wel zijn ervaring als manager en zijn successen als zakendiplomaat.

Volledig lam en stuurloos

Maar twee maanden later vraagt iedereen vraagt zich af: wat doen Tillerson en zijn ministerie eigenlijk? Het departement lijkt volledig lam te liggen.

Diplomaten zijn stuurloos en ze mogen niet eens ontmoetingen bijwonen tussen Trump en buitenlandse leiders, wat bij vorige presidenten standaardpraktijk was. Bovendien heeft het Witte Huis laten doorschemeren zware bezuinigingen door te willen voeren op het ministerie.

Dit citaat van een ambtenaar is veelzeggend: “I used to love my job. Now, it feels like coming to the hospital to take care of a terminally ill family member. You come in every day, you bring flowers, you brush their hair, paint their nails, even though you know there’s no point. But you do it out of love.”