Gaat Kameroen straks boem? Wat is er daar aan de hand?

Je hebt er nog niet van gehoord, maar in Kameroen staat een oorlog voor de deur. En die dreigt, naar Centraal-Afrikaanse gewoonte, erg bloedig te worden. Dit is wat je daarover moet weten en waarom je er nog niks hebt van gehoord.

Het is al even bezig in Kameroen, een land dat we hier voornamelijk kennen van z’n voetballers: geweld op straat, stakingen, schieten op betogers, verkrachtingen en mensen die zomaar worden opgepakt.

Hoewel het land dankzij een koloniale erfenis verplicht is alles tweetalig te publiceren, gebeurt dat steeds minder. Docenten en advocaten kwamen eerst in het geweer. Dat leidde tot hard optreden van de ordetroepen, zo'n tweehonderd arrestaties van activisten en journalisten en een totale internetblokkade. De Engelssprekenden zeggen dat ze worden onderdrukt zodat de overheid controle houdt over hun regio, die vruchtbaar is en rijk aan olie en vis. Ze eisen onafhankelijkheid.

Repressie

Dat we vrijwel niets horen over het conflict in Kameroen komt onder meer doordat de Kameroense overheid er alles aan doet om het verborgen te houden. Twee maanden geleden gingen filmpjes rond waarop te zien is dat er mensen doodgeschoten worden. Daarna werd het internet compleet afgesloten.

Verder worden telefoons gecontroleerd en journalisten die verslag doen van de gebeurtenissen worden opgepakt. In andere Afrikaanse landen is ook repressie, maar zo'n conflict als nu in Kameroen maandenlang verborgen houden voor de buitenwereld is bizar; dat kan echt niet in Nigeria of Zuid-Afrika.

Ivo Tapang, de leider van The Consortium, de beweging die een eigen onafhankelijke federatie binnen Kameroen wil (een afscheiding dus), heeft de overheid een ultimatum gegeven: "De afgelopen maanden heb we niet-gewelddadig geprotesteerd, maar nu is het tijd om op te staan en echt actie te ondernemen. Ik kan er nog niet veel over zeggen, maar binnen nu en een paar weken gaat het los. Wij zijn klaar om te strijden voor onze vrijheid."

Franstalig versus Engelstalig

Meer dan 8 miljoen Kameroeners in binnen- en buitenland hebben zich aangesloten The Consortium. De Engelstalige Kameroeners zijn nochtans in de minderheid: slechts twee van de tien provincies zijn Engels. Door het beleid van Franstalige president Paul Biya, die al 35 jaar aan de macht is, ligt de focus op Franstalig Kameroen. Daar is werkgelegenheid, liggen goede wegen en is een ander rechtssysteem. Sinds een poosje probeert Biya het Engelstalige deel in het zuiden van Kameroen te verfransen.

Dat kwam in juni in opstand. Het begon met boze advocaten, die het niet pikten dat Franssprekende advocaten werden ingezet om de Engelssprekende bevolking te vertegenwoordigen. Mensen hadden het gevoel dat ze geen zaak meer konden winnen.

Ook het feit dat Franstalige docenten op Engelstalige scholen veroorzaakte veel consternatie.

Winkels

Eén van de manieren waarop werd geprotesteerd is door spooksteden te maken: Bamenda bijvoorbeeld, een van de grote Engelstalige steden in Kameroen. Alle winkels zijn dicht en iedereen blijft thuis. Maar er zijn in Bamenda nu overal militairen, die de winkeliers dwingen om de winkels te openen en mensen arresteren. De regering heeft het Consortium verbannen; zij zien ons als een extremistische organisatie. De meeste leiders zijn opgepakt en zitten vast, of zijn gevlucht naar Nigeria of naar het buitenland.

"Onze informanten moeten uren reizen naar Franstalig gebied zodat ze ons via internet kunnen bereiken", zegt Tapang. Het risico om gearresteerd te worden is volgens hem groot. Zodra de politie een smartphone ziet, wordt de eigenaar in de cel gegooid.