Modeketens verdwijnen aan recordtempo. Onze grote winkelstraten zijn binnenkort onherkenbaar en dit is waarom

McGregor, Mexx, Gaastra, Brantano... Het regent dezer dagen faillissementen en sluitingen in de retailsector. En ook in de winkelstraten vallen er steeds meer 'gaten'. Zo staan meer en meer winkelpanden leeg, trekt modegigant C&A bijvoorbeeld richting stadsrand en lokken bepaalde nieuwe shoppingcentra amper volk. Is dat allemaal onze schuld? Kopen we te veel online? En welke merken en winkels zullen nog volgen... Veel, zo blijkt. 

Als je de Veldstraat in Gent bekijkt, of zelfs de Meir in Antwerpen, dan merk je meteen dat er een paar panden leeg staan. Werd er vroeger nog gevochten voor elke vierkante meter winkelruimte, dan is dat nu wel anders. Bovendien vallen de bekende merken als vliegen. McGregor, Gaastra, Mexx, Etam: allemaal hebben ze de deuren moeten sluiten. In de plaats daarvan krijgen we een zoveelste H&m of Zara in dezelfde straat of blijven de winkels leeg. En da's deel ook onze schuld, aldus Gino Van Ossel, retailexpert aan de Vlerick-hogeschool. Wij shoppen iets te graag vanuit onze luie zetel.

Winnaars en losers

"Maar eerlijk is eerlijk: de modebusiness is sowieso een gevoelige sector. Je bent maar zo goed als je laatste collectie en daar hangt dus veel van af. Als je dan een paar jaren hebt gehad waarbij de verkoop wat tegenviel, dan heb je weinig buffer over. In het geval van Mexx was dat zeker het geval. Dat bedrijf kampte al langer met financiële problemen. Maar dan zijn er natuurlijk nog twee issues die zulke winkelketens de kop kunnen kosten: e-commerce en nabijheid.

"Elk kledingstuk dat je online koopt, is er eentje dat je niet in de winkel koopt. Veel winkels hebben dan ook nog eens hun online winkels verwaarloosd of zelfs nog maar recent opgestart. Dus tegen dat McGregor bijvoorbeeld, z'n online store gaande had, was Zalando al koning in het e-commerce landschap." En da's een achterstand die gewoon moeilijk weg te werken is. "Want elke euro winst gaat dan ook naar Zalando, als die merken de prijs willen behouden."

Location, location, location

Een tweede reden is die nabijheid. Da's iets heel typisch Belgisch, lijkt ons. "Er zijn twee soorten shopping: voor het plezier en omdat het nodig is", zegt Van Ossel. "Voor het eerste duiken mensen de stad in, voor de solden bijvoorbeeld. Maar als je iets nodig hebt, dan wil je de moeite niet doen van naar de stad te gaan, te parkeren en dan je boodschappen de hele stad door te zeulen."

Dus mikken steeds meer merken op 'baanwinkels' à la ZEB en Krëfel die pakweg naast een Carrefour of Delhaize staan, op semi-industrieterreinen. C&A, bijvoorbeeld, verhuisde al een pak van z'n winkels naar zo'n locaties. "Daarmee mikken ze op dat gemakspubliek, maar dat gaat ten koste van de winkels in de stad natuurlijk. Want daar ligt de huur hoger en daar zit dus een grotere investering in. Ook Torfs, een herkenbaar merk, heeft die overstap gemaakt", beaamt Van Ossel. Sommige 'gaten' in winkelstraten zijn dus makkelijk op die manier te verklaren.

Dok Waar?

Maar hoe zit het dan met shoppingcentra? Sommige van die mastodonten staan al tijden leeg, terwijl anderen het bezoekersaantal nauwelijks kunnen slikken. "Eigenlijk zien we daar drie soorten fenomenen", zegt Van Ossel. "Je hebt een shoppingcentrum zoals Wijnegem, dat heel dominant is.

Mensen verplaatsen zich speciaal om naar dat shoppingcentrum te gaan omdat er iets speciaals aan is. Dan heb je natuurlijk de Waasland-shoppingcentrums van deze wereld. Zij zijn een combinatie van die nabijheid waar we 't eerder over hadden en shoppen voor het plezier. Maar, en dat is cruciaal, zij hebben geen concurrentie in hun streek.

Sint-Niklaas, de enige grote stad in de buurt, is niet gemaakt voor shoppers. Da's meteen het probleem met bijvoorbeeld, Dok Noord. Het Gentse prestigeproject schijnt maar niet van de grond te komen, en dat past in de analyse van Van Ossel. "Er is te veel competitie voor Dok Noord in de stad. Mensen moeten zich te veel verplaatsen om naar het winkelcentrum te gaan. Dat zou een verklaring kunnen zijn voor het beperkte succes."

& Other Stories

Hoe moet het dan verder? En hoe gaan onze winkelstraten er in de toekomst uitzien? Of is er geen toekomst? "Jawel, zeer zeker", aldus Van Ossel. "Maar winkels moeten een manier zoeken om mensen naar hun fysieke shop te lokken. Dus gaan ze meer inzetten op beleving. In een winkel lopen en de kleren voelen, aandoen en proberen blijft belangrijk voor de consument", zegt Van Ossel. "En dat is precies waar de ketens op zullen inzetten." Je komt dus niet naar een winkel om te kopen - dat kan gewoon online - maar om te ervaren.

Daarom zullen winkels in de toekomst meer een gevoel en een levensstijl verkopen dan een product. & Other Stories is daar een perfect voorbeeld van: zij verkopen een levensstijl, een verhaal. Alsof het zo op Instagram kan. Tegelijk is er ook sprake van verticalisatie: "Dat wil zeggen dat bedrijven steeds meer gaan inzetten op eigen merken. Zo kan je bij Decathlon natuurlijk merken kopen, maar ook sportkledij van Decathlon zelf. En het merk Decathlon kan je op z'n beurt dan weer nergens anders kopen.

Lees meer