Federaal parket onderzoekt of Belgische F-16's burgerdoden op z'n geweten heeft in Irak, zegt Groen

Meer dan 7.000 vlieguren boven Irak en Syrië heeft het Belgische leger al gevlogen. En toch hebben ze nog niet één burgerdode gerapporteerd. Dat maakt de oppositie zenuwachtig. Groen-parlementslid Wouter De Vriendt zegt "dat er verschillende onderzoeken lopen", daarbij ook het federaal parket van Brussel, dat onderzoekt of er geen burgerslachtoffers zijn.

Wouter De Vriendt, parlementslid van Groen, was op Terzake zeer kritisch voor de rapportering van het Belgisch leger. "België is zeer actief boven Irak, zeker boven de stad Mosul. Daar zijn recent nog erg veel burgerslachtoffers gevallen."

Op de vraag of het federaal parket in Brussel inderdaad een onderzoek lopend heeft, antwoordde De Vriendt bevestigend: "Er is een onderzoek bezig, ook binnen het federaal parket, dat is ook logisch. Als er is van dergelijke aantallen burgerslachtoffers vallen, dan gebeurt dat binnen de international coalitie tegen de IS. Op het hoogste niveau is er daar een cel die burgerslachtoffers onderzoekt."

"Het probleem is ook dat België heel weinig transparant is. Wij krijgen informatie achter gesloten deuren. De VS, Frankrijk, zelfs Turkije doet beter dan België. Nu weten wij dat er wordt gebombardeerd wordt, maar een rapportage zoals de VS geeft, dat gebeurt niet publiek."

Diezelfde kritiek was er al vorige week, in Jordanië. Toen bezocht de minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) samen met de leden van de parlementaire commissie de F-16's en hun piloten. Daar maakte Dirk Van der Maelen (sp.a) dezelfde redenering: België doet een heel forse inspanning qua vlieguren, en dropt in de helft van al die missies ongeveer ook effectief bommen. En toch werd er niet één enkel burgerslachtoffer gerapporteerd?

Baas luchtmacht heel duidelijk: "Ik heb geen rapporten of opnames gezien"

"We zijn niet altijd transparant. We weten dat er groeiend aantal burgerslachtoffers valt, 2500 afgelopen maand. En dat betekent meer civiele slachtoffers. Gemiddeld is er één burgerslachtoffer per zeven à tien aanvallen met geweld. Dan zou je voor België aan ongeveer een twintigtal slachtoffers uitkomen onder burgers. En toch beweert het leger dat er geen zijn?", zo zei Van der Maelen in Jordanië.

Vraag is of het federaal parket meer helderheid in de zaak zou kunnen scheppen. Want Defensie zelf was meer dan duidelijk over hun standpunt. Generaal-majoor Frederic Vansina, de baas van de luchtmacht, verklaarde in Jordanië heel duidelijk: “Ik heb geen rapporten of opnames gezien waarin wij burgerslachtoffers veroorzaakt hebben. Elke aanval wordt heel grondig gedebrieft. Als er een geval is van burgerslachtoffers wordt dat au serieux genomen. Maar wat er niet is, kunnen wij niet melden.“ Ze kunnen dus militairen ondervragen, maar of ze verder veel bewijsvoering kunnen gaan vinden, is maar de vraag.

België volgt strikte regels bij de missies van de F-16's en heeft binnen de coalitie ook het recht om opdrachten te weigeren, als het risico op burgerslachtoffers te hoog wordt ingeschat. Maar de militaire realiteit is wel dat die missies dan doorgeschoven worden naar andere landen, zoals de VS.

Ook het argument van transparantie, dat anti-oorlogsorganisatie Airwars blijft aanvoeren, klopt maar deels. "Zelfs Turkije doet beter", zei De Vriendt daarover, maar dat lijkt toch een forse overdrijving. Alleen, die informatie komt niet in gepubliceerde rapporten, maar wordt achter gesloten deuren medegedeeld. Vraag is of die methode nog langer houdbaar is.

Lees meer