Doodstraf in VS op laagste niveau in 26 jaar, maar China heeft in stilte weer duizenden mensen geëxecuteerd

Het aantal executies is wereldwijd gedaald, zo staat in het jaarlijkse doodstrafrapport van Amnesty International. In totaal zijn minstens 1.032 mensen ter dood gebracht. Vooral in de Verenigde Staten stond de doodstraf op een laag pitje, het laagste sinds 1991. Het slechte nieuws is dat China niet in die cijfers is opgenomen en in z'n eentje vermoedelijk meer mensen heeft geëxecuteerd dan alle andere landen samen.

De Amerikanen staan dit jaar zelfs niet meer in de top vijf van landen met de meeste executies. Het is al 26 jaar geleden dat de doodstraf er nog zo'n laag niveau bereikte. In 1999 zijn bijvoorbeeld vijf keer meer mensen ter dood gebracht dan vorig jaar. Sinds 2009 is het aantal executies echter jaarlijks aan het dalen. Die trend zou zich kunnen doorzetten, want ook het aantal doodvonnissen dat werd uitgesproken is al sinds 1973 niet meer zo laag geweest. In totaal werden 32 mensen op death row geplaatst.

Toch is de daling niet noodzakelijk het gevolg van het debat over de doodstraf. Er waren namelijk wel wat juridische geschillen over dodelijke injectieprocedures en in verschillende staten waren er problemen met de toelevering van de chemicaliën die nodig zijn voor zo'n dodelijke injectie, stelt Amnesty International. Dus in dat geval zou er in 2017 toch weer een toename mogelijk zijn. In Arkansas alleen al staan deze maand nog acht executies gepland. Vorig jaar waren Georgia (9) en Texas (7) de koplopers.

Chinese doofpot

China blijft een groot probleem, vooral omdat het volgens Amnesty International met de statistieken knoeit door de meeste executies te verdoezelen. Uit een onderzoek van de mensenrechtenorganisatie blijkt dat de Chinese overheid een systeem van geheimhouding zou toepassen om de schokkende hoeveelheid executies verborgen te houden. "China wil een leider zijn op het wereldtoneel, maar wat de doodstraf betreft leidt het op de slechtst denkbare manier door elk jaar meer mensen te executeren dan gelijk welk ander land in de wereld", zegt Salil Shetty, secretaris-generaal van Amnesty International.

Officieel zouden tussen 2014 en 2016 zeker 931 mensen geëxecuteerd zijn in China, maar in realiteit zouden jaarlijks duizenden gevangenen ter dood worden gebracht. Ook op een aantal buitenlanders is de doodstraf toegepast, maar zelfs hierover is weinig informatie te vinden. Zaken over terrorisme en drugs zouden volgens Amnesty in de database gewoon ontbreken. Helaas zouden ook heel wat veroordeelden nadien onschuldig blijken. De dossiers over de doodstraf classificeert de Chinese overheid als staatsgeheim, waardoor ze gemakkelijker de toegang kunnen blokkeren.

Ook in Maleisië en Vietnam wordt de doodstraf in de doofpot gestopt. Vietnam zou daardoor de voorbije jaren zelfs in de top drie van de landen met de meeste executies gestaan hebben. Onder druk van het parlement raakte in Maleisië bekend dat zo'n duizend mensen in de dodencel zitten. Al werden er vorig jaar maar negen geëxecuteerd, toch is ook dat veel meer dan verwacht.

© Amnesty International

Wereldwijde daling

Naast het nieuws over China en omstreken had Amnesty dit jaar dus vooral ook positieve statistieken, want slechts een paar landen zouden nog grootschalig executies uitvoeren. Vier landen zijn samen voor 87 procent van alle geregistreerde executies verantwoordelijk. Vooral in Iran is het aantal keer dat de doodstraf werd toegepast drastisch gedaald, van 977 naar 567, zo'n 42 procent minder dan in 2015. Ook in Pakistan is er een flinke afname genoteerd: van 326 naar 87, ofwel -73 procent.

In sub-Sahara-Afrika is Amnesty voorzichtiger in haar optimisme, want daar zijn behalve minder executies wel dubbel zo veel doodvonnissen uitgesproken. Nigeria zou daar verantwoordelijk voor zijn. In het Midden-Oosten ziet het er beter uit, maar naast Iran blijft ook Saoedi-Arabië bovenaan de ranglijst staan.

In Benin en Nauru is de doodstraf vorig jaar afgeschaft, in Guinea werd ze geschrapt voor gewone misdrijven. De Filipijnen zijn intussen echter aan het onderzoeken hoe ze de doodstraf opnieuw kunnen invoeren, nadat ze in 2006 werd afgeschaft. En ook de Malediven dreigen ermee hun executies na zestig weer te hervatten, meldt Amnesty nog.

Lees meer