Regering schrapt dure windmolenparken op zee, hoopt op nieuwe bieders die veel minder subsidie krijgen

De staatssecretaris voor de Noordzee, Philippe De Backer (Open Vld) schrapt drie geplande windparken op zee. Die kregen royale subsidies beloofd, toen ze toegekend werden. Maar ondertussen zijn internationaal de prijzen voor dergelijke subsidies gigantisch gedaald. De Backer wil dus schrappen, en opnieuw aanbesteden. Niet onlogisch, want de huidige subsidies kunnen tussen de 3 tot 5 miljard kosten: een federale Turteltaks dreigt dan.

De tijd van grote subsidies aan groene energie lijkt voorbij. Met de Turteltaks betaalde de huidige coalitie heel duur leergeld: ambitieuze investeringen al te stevig ondersteunen met overheidsgeld, leidt vroeg of laat tot een gigantische factuur.

Maar tegelijk is er een revolutie bezig op de markt van groene energie: windparken worden tegenwoordig met nauwelijks of zelfs geen overheidssteun toegekend. En groene producenten tekenen daarop in. Dus neemt staatssecretaris De Backer de gok: hij annuleert de drie laatst geplande projecten op zee, zo meldt De Tijd.

Het gaat om de projecten van Seastar, Mermaid en Northwester II. Voor die drie plekken op zandbanken voor de kust van de Noordzee, de diepst in zee gelegen geplande parken, zou er een nieuwe Europese aanbestedingsprocedure komen. De Backer hoopt uiteraard dat hij dan investeerders vindt die veel goedkoper willen bouwen, liefst zelfs zonder subsidies.

Revolutie in de sector

Windenergie zonder subsidies zit in een stroomversnelling. In Duitsland kondigde energiereus EnBW een windmolenpark op zee aan met 0 euro subsidies. En dat was echt een moment voor héél de sector. "Dit moment is te vergelijken met de maanlanding", stelde analist David Hostert toen.

De twee meest recente projecten voor de Belgische kust, Norther en Rentel, kregen nog een gesubsidieerde gegarandeerde prijs van 124 en 129,8 euro per megawattuur geproduceerde stroom. Daarin zit de groothandelsprijs (zo'n 30 euro per megawattuur vandaag) plus de subsidie van de overheid.

Diegene die de minste subsidie zegt nodig te hebben, wint de bieding bij nieuwe projecten. En daarin ging het de laatste tijd steeds scherper: een Europees windpark van Vattenfall in Denemarken ging de deur uit aan een totale prijs van 49,9 euro, mét de groothandelsprijs daarin verwerkt. En nu gaat het dus nog een stap verder: een project puur op basis van de groothandelsprijs en zonder subsidies was mogelijk in Duitsland.

De Backer wil dus de korte pijn: drie geplande projecten schrappen door de vergunning in te trekken en opnieuw een aanbesteding uitschrijven. Uiteraard wachten er dan claims van de bedrijven die de windmolenparken mochten gaan bouwen.

Schadeclaims in de miljoenen, 'winst' in de miljarden

De Backer denkt dat er ook in ons land een forse besparing kan worden gerealiseerd met een aanbesteding. Het huidige concessiesysteem kost naar schatting 3 tot 5 miljard euro voor de drie laatste parken. 'De concessies kunnen worden ingetrokken, blijkt uit een juridische analyse die de staats- secretaris liet uitvoeren. Hij verwacht dat een eventuele schadevergoeding lager zal liggen dan wat kan worden bespaard.

De huidige eigenaars zijn onder meer de baggeraar DEME, het gemeentelijke groenestroombedrijf Aspiravi, de Luikse intercommunale Publifin en Engie-Electrabel. Zij gaan met claims komen. Maar in Nederland werd volgens De Backer bij een soortgelijk geval uiteindelijk 7 miljoen euro schadevergoeding betaald. In België verloor Engie al eens een concessie, ze eisten toen 100 miljoen. Maar ze gaan veel minder krijgen.

De Backer wil de procedure nu opnieuw opengooien, en hoopt op een biedoorlogje onder de producenten. Er is één groot probleem: Europa. België moet de doelstellingen voor groene stroom tegen 2020 halen. En daarvoor heeft het die parken nodig. Maar De Backer gelooft dat Europa wel door de vingers zal zien dat het iets vertraagd wordt, als zo gigantische subsidiebedragen geschrapt kunnen worden. En werkt het systeem, dan wil De Backer nog extra concessies bij creëren.

Lees meer