Geen politie meer, maar 180 euro voor gauwdieven, maar worden ze dan ook echt gestraft?

De politie bellen voor elke gepikte fles melk, dat doet geen enkele winkelier, maar helemaal géén straf meer, dat is min of meer hoe de regeling er binnenkort zal uitzien. Je kan dan als winkelier gewoon zelf een formulier invullen en een betrapte boef tot drie keer de waarde van het gestolen goed aanrekenen. Efficiënt, maar is het ook zo'n goed idee.

Wat gebeurt er nu als je voor je pak suiker vergeet te betalen? De winkelier wacht tot je de kassa voorbij bent, eerder mag niet, en vraagt dan om je tas te zien. Als daar dan iets inzit dat je niet betaald hebt, dan moet de kassier je even aan de kant houden en de politie bellen.

Maar de politie zit natuurlijk niet te wachten op de zoveelste winkeldiefstal, met zo'n 20.000 gevallen per jaar, en dus is dat vaak wachten geblazen. Hoewel een winkel natuurlijk geweldig veel verlies kan leiden door diefstal is dat vaak reden genoeg om het idee volledig te laten varen en de dader te laten gaan.

Nieuw systeem dus, ééntje dat ontstaan is na veel lobbywerk uit de hoek van de zelfstandigen zelf. Het idee is dat een winkelier een dief staande houdt, en tot een minnelijke schikking komt. Ze moeten dan een formulier invullen én ze mogen een minnelijke schikking regelen. Die mag tot zo'n drie keer de waarde van het gestolen goed zijn, gemiddeld zo'n 180 euro.

Eigen security, eigen recht?

Maar is dat wel zo'n strak plan? Want het klinkt wel efficient, maar hoe hou je in vredesnaam als winkelier zo'n dief tegen? Dan moet je al eigen security inschakelen, en dat ruikt toch erg sterk naar het recht in eigen handen nemen. Als het wel lukt, moet zo'n dader dan schuld bekennen? Wat als hij alles ontkent? Dan moet de politie erbij komen en is de maat voor niets geweest.

Daar komt nog eens bij dat het gemiddelde gestolen bedrag dan wel op zestig euro mag liggen, de meeste diefstallen zijn wel veel kleiner. Zo'n drie euro voor gestolen boodschappen, daar staat nu al snel een prijskaartje op van 500 euro. Dan komen dieven er met de nieuwe regeling wel heel licht van af.

Afkoopwet

Het is dus begrijpelijk dat er met veel enthousiasme gereageerd wordt op de nieuwe wet, maar er zijn ook een aantal andere dingen die toch niet zo'n goede afloop beloven. In essentie is deze wet namelijk een variant op de afkoopwet. Maar die werd bijna een jaar geleden door het Grondwettelijk Hof afgekeurd omdat ze in strijd was met de grondwet. Er is namelijk geen gerechtelijk toezicht, en dus geen gezag van wie dan ook.

Daar komt nog bovenop, wat met recidive? Uiteraard is het de bedoeling dat dat gemonitord wordt door de politie, zodra er sprake is van een aantal diefstallen, moeten herhalers toch bij de politie langs. Als de nieuwe wetgeving blijft rechtstaan, blijven er nog wel een aantal praktische bezwaren, waar ongetwijfeld nog ingewikkelde oplossingen voor komen.