Erasmus voor iedereen

!

Dit artikel werd gemaakt door een van onze bezoekers. Wil je reageren of zelf een artikel schrijven in onze Zoo, be our guest! Lees hier het hoe/wat/waar of begin er meteen aan.

Wanneer je bij een willekeurige steekproef van jongeren van vandaag vraagt naar de Europese politiek, krijg je met een beetje geluk misschien iets meer dan een schouderophaling en wezenloze blikken. Maar heb je het bij diezelfde groep over Erasmus, het vooraanstaande programma voor studentenmobiliteit, dan zal je hun gezichten meteen zien opklaren.

En terecht ook. Vorig jaar kondigden de krantenkoppen luidkeels aan dat de miljoenste ‘Erasmusbaby’ geboren was – hoewel je tussen de regels door kon lezen dat niemand de tel echt bijgehouden heeft (en dat is waarschijnlijk maar goed ook). Maar dit alom bekende, al dan niet te verwachten, voordeel van ’s werelds grootste grensoverschrijdende studieprogramma is slechts een neveneffect. Erasmus is in de eerste plaats een van de beste manieren voor jongeren van nu om een heleboel waardevolle culturele ervaringen op te doen en verrijkt te worden met vele onderwijsmogelijkheden, taalvaardigheden, carrièreopties en levenslange vriendschappen.

Geen wonder dat Erasmus algemeen erkend wordt als een van de grootste succesverhalen van de EU. En laat er geen misverstand over zijn: een programma op deze schaal had eenvoudigweg niet tot stand gebracht kunnen worden zonder het sterke kader van pan-continentale samenwerkingen dat we in de Europese Unie uitgebouwd hebben. Net als de EU zelf is Erasmus een moeizaam verkregen verwezenlijking waar we allemaal trots op mogen zijn.

Maar net zoals Erasmus Europa nodig heeft, heeft Europa Erasmus nodig. Niet enkel de individuele deelnemers halen voordeel uit een deelname aan dit programma. Los van de eerder aardse voordelen van het programma geeft Erasmus ook het blikveld van de jongeren een aanzienlijke boost op het gebied van onderwijs, carrièremogelijkheden en cultuur – een boost die ze in het Europa van vandaag hard nodig hebben. Tegelijkertijd krijgt Europa er burgers bij die ruimdenkender, beter geïnformeerd en meer internationaal georiënteerd zijn. We kunnen botweg stellen dat stemmen voor een rechtsgezinde politicus die grenzen wil sluiten of samenwerkingen wil stopzetten moeilijker is voor iemand die een aantal van zijn of haar beste jaren juist aan exact dat soort dingen besteed heeft. Dit is trouwens een van de redenen waarom Umberto Eco vond dat Erasmus verplicht zou moeten zijn: via het Erasmusprogramma werken we niet alleen aan betere jongeren, maar ook aan een beter Europa.

Bij de Partij van de Europese Sociaaldemocraten zien we het meteen wanneer iets goed is. En we willen meer. De huidige vorm, Erasmus+, is fantastisch, maar ondanks de hoge vraag en de voortdurende uitbreidingen is de deelname nog te beperkt. Daar moet verandering in komen. We vinden dat iedereen de kans moet krijgen om in het buitenland te gaan studeren, als onderdeel van een universitaire opleiding, van een beroepsopleiding of zelfs op de middelbare school.

Dat is de reden waarom de boodschap ‘Erasmus voor iedereen’ een sleutelrol speelt in ons Jongerenplan, een van onze grootste politieke campagnes, en ook het thema vormt van onze Youth Action Day vandaag. Op het vlak van Erasmus hebben we bovendien al heel wat opmerkelijke successen behaald. Dankzij de druk vanuit onze politieke familie heeft de EU nu een doelstelling voor studentenmobiliteit vooropgesteld waarbij minstens 20% van de afgestudeerden uit het hoger onderwijs in het buitenland gestudeerd moet hebben. De deadline is 2020 – en we komen nog lang niet in de buurt van dat cijfer.

Daarom moeten we de toegankelijkheid van het programma vergroten. De aanvraagprocedures moeten eenvoudiger en gebruiksvriendelijker gemaakt worden. Ook administratieve hindernissen moeten weggewerkt worden, vooral wanneer het gaat om erkenning. Er moet namelijk gezorgd worden dat werkgevers en onderwijsinstellingen in heel Europa de waarde erkennen van een studie- of werkperiode in een ander land.

Heel wat Europese jongeren hebben ook te kampen met sociale barrières om te kunnen deelnemen. Hoewel er een aantal beperkte fondsen zijn voor minderbedeelde gezinnen, vormt een Erasmusuitwisseling nog steeds een aanzienlijke financiële verbintenis waardoor zowel studenten uit armere milieus als studenten die benadeeld zijn door bijvoorbeeld een handicap, hun sociale status, gezondheidsaandoeningen of een afgelegen geografische ligging, uitgesloten kunnen worden. Momenteel is slechts een op tien Erasmusstudenten afkomstig uit een benadeelde groep, hoewel de deelnemers uit deze groepen zelfs nog meer te winnen hebben bij een dergelijke ervaring dan studenten met een meer bevoorrechte positie. Ook dit moet veranderen. Wij vragen een meer doelgerichte financiële ondersteuning om zo Erasmus echt open te stellen voor iedereen.

Daarnaast willen we de toegang tot het Erasmusprogramma nog op twee andere belangrijke manieren uitbreiden. Ten eerste wensen we de middelbare schooldimensie te versterken: net als universiteitsstudenten kunnen scholieren aan de middelbare school heel wat voordeel halen uit de culturele, onderwijs- en sociale kansen die een studie in het buitenland te bieden heeft. Als tweede, maar niet minder belangrijk punt zouden we de gewoonte willen doorbreken waarbij Erasmus steeds voorgesteld wordt als een programma dat enkel gericht is op conventionele universiteitsrichtingen. Momenteel schrijft minder dan 20% van de Erasmusstudenten zich in voor beroepsopleidingen of leercontracten. We wensen dit cijfer drastisch te verhogen zodat de Erasmusdeelname onderwijsbarrières en sociale en economische klassen kan doorbreken.

Erasmus is niet alleen een essentiële manier om de levens van Europese jongeren te verbeteren en hun horizon te verbreden. Het is ook een erg succesvol programma om (jawel, in meer dan een opzicht) de volgende generatie naar buiten gerichte jonge Europeanen te vormen – iets wat Europa volgens ons nu meer dan ooit nodig heeft.

Dat is de reden waarom we van ‘Erasmus voor iedereen’ het kernthema maken voor onze Youth Action Day. Vandaag gaan activisten in heel Europa de straat op om campagne te voeren, niet enkel voor betere onderwijsmogelijkheden, maar ook voor kinderrechten, banen voor jongeren en een betere toegang tot kunst en cultuur via een Cultuurcheque die geldig is in de hele EU. Neem nu deel aan onze campagne op www.youthplan.eu!

Tine Soens, Vlaams parlementslid voor sp.a

Sergei Stanishev, voorzitter van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten

Joao Albuquerque, voorzitter van de Europese Jonge Socialisten