Theresa May volhardt: ze wil toch nieuwe regering vormen

De Britse premier Theresa May gaat vanmiddag naar Buckingham Palace om aan koningin Elizabeth II toestemming te vragen een nieuwe regering te vormen. De Conservatieve Partij van premier May is haar meerderheid in het Britse Lagerhuis kwijt, maar May wil toch doorregeren. Waarnemers zien niet echt muziek in de vastberadenheid van May om toch door te gaan. Met zo’n krappe meerderheid wordt regeren heel moeilijk stellen ze, en ze zien de regering dan ook snel vallen en voorspellen alweer nieuwe verkiezingen voor het najaar.

May trekt om 13.30 uur naar de koningin om toestemming te vragen voor de vorming van een kabinet. Waarschijnlijk zal ze dat verantwoorden door gebruik te maken van een informele toezegging van de Noord-Ierse unionistische partij DUP om mee in een coalitie te stappen.

Met zo’n coalitie hebben de Conservatieven een bijzonder krappe meerderheid van 328 zetels op 650. Volgens Britse media hebben de conservatieven vanochtend achter de schermen met de DUP onderhandeld. De DUP heeft aan Sky News laten weten dat er geen formeel akkoord nodig is om een conservatief kabinet te steunen. Het zou de eerste keer zijn dat de partij die mede werd opgericht door dominee Paisley direct invloed krijgt op de Britse regering.

Tweestrijd

De verkiezingen in de UK zijn uitgedraaid op een zuivere tweestrijd tussen Labour en de Conservatieven. Sinds de jaren negentig hebben de twee grote partijen niet zoveel stemmen gekregen als nu.

De Conservatieven verliezen wel zetels, maar ze hebben stemmen gewonnen. Ze kregen 42 procent van de stemmen, 5% meer dan in 2015. Labour doet 10% beter met Jeremy Corbyn en strandt op 40%. Het is van 2001 geleden dat de socialisten het zo goed deden in Groot-Brittannië.

Ook Labour klaar om te regeren

Hoewel May als huidige regering voorrang krijgt om een regering te proberen te vormen, heeft ook Corbyn al laten weten dat van plan te zijn. Labour wil een linkse minderheidsregering vormen. Partijleider Jeremy Corbyn zei dat Labour klaarstaat om het land te dienen en niet op zoek is naar coalitiepartners. Hij vindt dat May het vertrouwen heeft verloren en moet opstappen.

Labour is er voor de derde achtereenvolgende keer niet in is geslaagd de meerderheid te halen, maar toch ziet Corbyn zijn partij als de grote winnaar: "We hebben in het hele land flink gewonnen. De politiek is veranderd. En de geest gaat niet terug in de fles."

Schotland en UKIP

De Schotse nationalisten halen 35 zetels, waarmee ze flink verliezen, want in 2015 haalden ze er 56. De Liberaal-Democraten, die twee jaar geleden werden afgestraft voor hun regeringsdeelname, komen op 12, een winst van 4. De Groenen houden hun ene zetel, terwijl UKIP zijn enige zetel verliest. In stemmen is het verlies van UKIP helemaal dramatisch: in 2015 haalde de partij nog bijna 13%, nu niet eens 2%. Partijleider Paul Nuttall, die vorig jaar Neil Farage opvolgde, maakte vanochtend bekend dat hij opstapt.

De opkomst was met 68,7% de hoogste in twintig jaar. Premier May schreef de verkiezingen zeven weken geleden uit om een sterker mandaat te krijgen voor de brexit-onderhandelingen. Op dat moment leek het ook waarschijnlijk dat ze de kleine meerderheid die haar voorganger Cameron had veroverd zou vergroten. Ze dacht zelfs aan een overschot van 100 zetels.

Weinig kans

De zestigjarige May volgde in juli vorig jaar haar partijgenoot David Cameron op, die vertrok nadat een meerderheid van de Britse bevolking voor een vertrek uit de Europese Unie had gekozen.

Waarnemers zien niet echt muziek in de vastberadenheid van May om toch door te gaan. Met zo’n krappe meerderheid wordt regeren heel moeilijk stellen ze, en ze zien de regering dan ook snel vallen en voorspellen alweer nieuwe verkiezingen voor het najaar.

Vanochtend waren er al tekenen dat het effectief onwaarschijnlijk is dat bij de Conservatieven de rangen gesloten blijven. Het Conservatieve parlementslid Anna Soubry riep May bijvoorbeeld al op “haar positie te overwegen”.

Wat met de brexit?

Wat de uitslag betekent voor de Britse uittreding uit de EU is nog niet duidelijk. De kans dat de door May beloofde harde brexit er komt lijkt in elk geval afgenomen.

De onderhandelingen met de Europese Unie over brexit zouden op 19 juni moeten beginnen. Maar of dat doorgaat is onduidelijk. De onderhandelingen staan onder grote druk. EU-commissaris Günther Oettinger zei vanmorgen op de Duitse radio dat Groot-Brittannië als verzwakte onderhandelingspartner tot een slechter resultaat kan leiden.

Pond daalt, aandelen stijgen

Voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad zei: "We weten niet wanneer de brexitgesprekken beginnen. We weten wel wanneer ze moeten eindigen. Doe jullie best om te voorkomen dat er geen deal komt."

Labourleider Corbyn zei vanochtend dat de onderhandelingen over de brexit gewoon moeten doorgaan. Door de onzekerheid zakte het Britse pond vanochtend weg ten opzichte van de euro. Op het dieptepunt stond het pond ruim 2 procent lager. Het vooruitzicht van een minder harde brexit leidde vanochtend wel tot hogere Europese aandelenkoersen.

Lees meer