De dagen van Elio Di Rupo zijn geteld (al laat de PS hem nog even sudderen)

Bij de PS is de eerste reactie verontwaardiging en woede, over het verraad van het cdH. Maar de gevolgen van deze zet van Benoît Lutgen gaan veel verder. De PS riskeert overal uit de meerderheid te vallen. En de rol van Elio Di Rupo is dan onhoudbaar: hij is uiteindelijk de man die z'n partij naar deze malaise heeft geleid. Plus: hij zal moeten plaats maken voor Paul Magnette.

Politieke crisissen zijn zoals theater: er is een logische volgorde van de verschillende akten. Bij de PS zijn ze toe aan 'de verontwaardiging': consternatie over het onwaarschijnlijke verraad van het cdH. Op zo'n moment, wanneer de partij frontaal wordt aangevallen, sluiten de rangen. Dan gaat iedereen als één man achter de leider staan, en is er geen tijd voor interne afrekeneningen. Die volgen later.

Maar de PS kan niet veel kanten op. Na de oproep van Lutgen en z'n forse uithaal die hij in de loop van de dag herhaalde op radio en televisie, is elke coalitie tussen Franstalige socialisten en christendemocraten nu uitgesloten. Een relatie die na jaren loyaal samenwerken nu op 24 uur helemaal is omgeslagen in verbittering en woede.

Met de MR was er in 2014 al een soortgelijke breuk. "Comment ont-ils osé?", is de ondertussen legendarische kreet van Laurette Onkelinx (PS), dat andere kopstuk van de socialisten dat waarschijnlijk zal moeten gaan. Want ook toen konden de Franstalige socialisten nauwelijks bevatten dat iemand het durfde een coalitie zonder hen te maken. Dat zou de MR wel bekopen, op het moment dat heel de gok met de N-VA zou mislukken. Om maar te zeggen dat de woede en de haat tussen MR en PS ook stevig is.

Van de PTB, die in Wallonië en Brussel aan een gigantische opmars in de peilingen bezig is, moet de PS niets verwachten. Behalve dat die dankbaar de linkse kiezers van de PS overtuigt om voor het 'ware alternatief' te kiezen, dat van de zuiveren, niet aangetast door affairisme en corruptie.

Di Rupo durfde nooit de boel helemaal opruimen

En het moment dat de PS dan effectief in oppositie terecht komt, wordt ook het moment dat de rekeningen gemaakt worden bij de Franstalige socialisten. En dan zal iedereen kijken naar Di Rupo. Want onder zijn voorzitterschap kwam nooit een deftig antwoord op de schandalen. In Luik duurde het weken voor de zaak onder controle was, en bleef het halfslachtig qua antwoorden.

In Brussel mocht de top graaien in de kas die bedoeld was voor daklozen, en toch bleven Yvan Mayeur en Pascale Peraita rustig lid van de partij. Pas veel te laat schreeuwden kopstukken zoals Rudi Vervoort dat Mayeur en Peraita uit de PS getrapt moesten worden, maar ook toen maakte Di Rupo geen vuist.

Kan een oud-premier ooit wel geloofwaardig opnieuw partijleider en gezicht van de oppositie worden? Die vraag was bij de PS in 2014 blijkbaar nooit aan de orde. Want toen Elio Di Rupo de sleutels van de Zestien moest inleveren bij opvolger Charles Michel (MR), had hij het leiderschap van de PS al opnieuw geclaimed. In ruil mocht Paul Magnette, de nieuwe ster van de PS, dan Waals ministerpresident worden.

Maar die handige zet van Di Rupo wreekt zich nu. Als Magnette z'n post moet teruggeven, en alles wijst erop, dan is er meteen één man te veel aan de absolute top van de partij. De dagen van de oud-premier zijn geteld, alleen is die akte pas voor straks.

Lees meer