Het grote gelijk van De Wever en de premier: militairen zijn deze keer 'de helden' 

Moet het leger nu de straat op of niet? Die felle discussie woedt al maanden: binnen de regering zijn N-VA en MR hevige fans, terwijl Open Vld terughoudend is en CD&V met vicepremier Kris Peeters openlijk in het verleden de militaire aanwezigheid toch in vraag stelde. De oppositie is altijd erg kritisch geweest. Maar dat uitgerekend een militair ingrijpen nu als held wordt opgevoerd, is een klein beetje triomf voor 'voorstanders' van kaki op straat. Ook al blijkt die militaire rol na een halve dag en meer informatie toch eerder beperkt bij de mislukte aanslag.

Een vuistje, dat is wat Bart De Wever tweette na de aanslag, met daarbij "dank voor de aanhoudende waakzaamheid". Hij noemde de verijdelde aanstag "opnieuw een kordaat ingrijpen van onze militairen die dag na dag op staat over onze veiligheid waken."

Ook Jan Jambon deed hetzelfde. Onder meer in het ochtendjournaal bij de VRT begon hij met het volgende: "Ik wil nog eens de militairen bedanken. Hun koelbloedig optreden, plus het professionalisme van het NMBS-personeel heeft veel erger kunnen voorkomen."

Terreurniveau 3

En ook de premier kwam met een soortgelijke boodschap. "Dank aan onze soldaten, ons veiligheidspersoneel en het personeel van de NMBS voor hun professionalisme en moed."

Vandaag roept de premier meteen ook de veiligheidsraad samen voor overleg. Terreurniveau 3, waarbij militairen op straat komen, blijft zeker aangehouden, zo liet de regering al verstaan.

Vraag is, nu meer dan 12 uur na de mislukte aanslag, hoe groot het aandeel van de militair precies was. Want het parket van Brussel was in haar persconferentie al iets duidelijker: de aanslag mislukte eerst, waarop de militair wel de man onder vuur nam en uitschakelde. Maar echt de aanslag voorkomen, deed hij niet.

"Hallo, Kris Peeters?"

Maar in de uren na de mislukte aanslag kregen de militairen dus van alle kanten lof. Opvallend was dat vicepremier Kris Peeters een tweet stuurde om "veiligheidsmedewerkers, militairen en personeel van de NMBS" te bedanken. Meteen kreeg hij een hele reeks reacties op twitter, die behoorlijk fel waren. "Hallo, Kris Peeters, waren de soldaten niet nodig" of "Waar blijven de pics winkelend met je madam in Brussel?" Begin 2015 lekte een interne mail van CD&V-Antwerpen uit, waarbij het kabinet-Peeters opriep om fel te protesteren over de aanwezigheid van militairen op straat. Peeters zelf ging toen ostentatief winkelen op de Meir om "aan te tonen dat alles veilig was."

En ook de oppostie, met Groen-voorzitter Meyrem Almaci sprak haar "dank aan veiligheidsdiensten voor kordate & snelle optreden in Centraal Station" uit via een tweet. Net als Peeters kreeg Almaci een hele reeks opmerkingen over die steun: "Wilde u de militairen niet weg? Redelijk hypocriet, uw bedanking" of nog "Bij mijn weten zouden er onder Groen geen soldaten meer geweest zijn."

Groen stelde de wettelijke basis om militairen op straat te houden al in 2015 fel in vraag. N-VA-directeur Piet De Zaeger gaf de kritiek aan Almaci meteen een hartje op Twitter. N-VA-staatssecretaris Theo Francken, die op Twitter ook erg actief is, begon meteen Almaci te bestoken: "Ik dacht dat ze tegen militaren op straat was? En nu plots voor?"

Het verschil tussen Gent en Antwerpen

Het toont meteen aan hoe het incident in Brussel Centraal in de kaart speelt van de voorstanders van kaki op straat, of die rol nu verpletterend was in het voorkomen van de aanslag of eerder niet, zoals later bleek.

Zeker Bart De Wever zelf drukte militaire aanwezigheid tegen alles en iedereen binnen de regering door, vooral omdat hij zo in Antwerpen politiemiddelen kan vrijhouden voor andere taken. Premier Michel en zijn MR steunden de N-VA daar volop in, wat tot een gespannen verhouding leidde met de Vlaamse liberalen en CD&V.

En politiek werd de aanwezigheid van militaren ook een statement. In de tweede grootste stad van Vlaanderen, Gent, willen ze bewust geen leger op straat: de coalitie van sp.a, Groen en Open Vld bedankte voor die mogelijkheid.

Binnen de federale regering halen N-VA en MR nu alvast hun grote gelijk. Opvallend was dat Jan Jambon (N-VA) in de extra nieuwsuitzending op de VRT meteen zelf waarschuwde voor nog meer controles en militairen. "In welke maatschappij willen wij nu leven? Gaan we na alle stations nu ook alle metrostations zwaar bewapenen? Gaan we echt altijd en overal controles invoeren? Is dat de soort politiestaat waarin we willen terecht komen? Dat is het debat dat we toch moeten gaan voeren nu. We gaan de agenda van de terroristen toch niet vervullen door altijd en overal te controleren?" Op die manier loopt Jambon handig vooruit op het debat: meer militairen zijn niet nodig. Maar tegelijk is het punt over "minder militairen" meteen van tafel.

Lees meer