Ook Rusland verbiedt nu VPN’s, nieuwe klap voor internetvrijheid

Voor Russische internetters is het weer wat moeilijker geworden om sites te bezoeken die Vladimir Putin en zijn regime niet aanstaan. Een nieuwe wet verbiedt het gebruik van VPN’s. Het aantal landen dat ze bant, groeit zienderogen. Ook in het Westen wordt - in de naam van het bestrijden van terreur en het tegengaan van piraterij - steeds vaker door politici geopperd om die Virtual Private Networks te verbieden.

De wet is al goedgekeurd in Rusland door de Doema, het Russische parlement, en ze gaat op 1 november in. Ze verbiedt “het gebruik van technologieën waardoor mensen anoniem op internet kunnen surfen”. Volgens de Russische regering is de wet bedoeld om de toegang tot "onwettige content" te blokkeren.

De timing is alvast veelzeggend: in maart volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen in Rusland. En voor Putin, die dan zal proberen een nieuwe termijn van zes jaar binnen te slepen, is er veel aan gedaan om dissidente stemmen monddood te maken.

In landen als Rusland en China zijn (of beter waren) VPN’s de enige manier om nog veilig anoniem hun verhaal te doen zonder direct gevaar te lopen om opgepakt en vervolgd te worden. Door een VPN te gebruiken kunnen de overheden ook niet (of veel moeilijker) zien met wie ze contact hebben en welke websites ze bezoeken.

Maar wat is dat?

Wat is een VPN? Het staat voor Virtual Private Network. Een VPN bouwt een digitale tunnel waar je dataverkeer doorheen gaat. Hierdoor kunnen anderen niet zien wat jij op het internet doet.

Je internetverbinding wordt beveiligd omdat het dataverkeer versleuteld naar de server van de VPN-dienst wordt gestuurd. Vanaf daar ga je het internet op, bijvoorbeeld om naar Google te surfen. Eigenlijk is vandaag de dag het gebruik van een VPN voor iedereen aan te raden, want ook criminelen kunnen hierdoor lastig je verbinding hacken.

Omdat je met een server van de VPN-dienst verbindt weten websites niet waar jij vandaan komt. Je verhult je echte IP-adres tijdens het surfen, downloaden en streamen.

Overheden en de entertainmentindustrie moeten ze niet

Overheden houden daar niet van: ze willen je het liefst kunnen volgen op het internet. Ook de entertainmentindustrie houdt niet van VPN’s. Wanneer je ze gebruikt om torrentjes te streamen ben je immers quasi onpakbaar. Met een VPN kan je ook makkelijk bijvoorbeeld de content van diensten als Netflix “verschalken”. Die diensten bieden bijvoorbeeld in de VS een ander aanbod dan bij ons.

Verboden of toch ongeveer ondertussen in een pak landen

VPN’s zijn ondertussen verboden in Iran, Syrië, Rusland en ook in Noord-Korea, Eritrea, Ethiopië, Saoedi-Arabië, Tunesië, Vietnam en Myanmar ben je strafbaar als je ze gebruikt. Daar komt nog een reeks landen bij waar ze strafbaar zijn als je ze voor bepaalde zaken gebruikt die als staatsgevaarlijk beschouwd worden of tegen de goede zeden ingaan. Die dingen zijn uiteraard voor interpretatie vatbaar. Maar dat geldt wel in Turkije bijvoorbeeld, maar ook Marokko, India en Cuba. Doe daar nog Oman, Soedan, Bahrein, Pakistan, Thailand, de Verenigde Arabische Emiraten, Oezbekistan, Tadzjikistan, Turkmenistan, Libië, Jordanië en Azerbeidzjan bij.

Dat zijn allemaal landen die al een reputatie hebben als het op mensenrechten of betert het overtreden ervan aankomt. Maar ook in andere landen gaan steeds vaker stemmen op om VPN’s te verbieden. In Singapore zijn ze aan het onderzoeken hoe ze het in een wet kunnen gieten. Maar ook Britse en Amerikaanse politici hebben al gepleit voor een ban van VPN’s.

Ook in China wordt VPN-gebruik de kop ingedrukt. Dat gebeurt al langer: het is lastig om een in China een goed werkende VPN te vinden. Maar sinds vorige week is ook Apple gezwicht: in de Chinese app-winkel worden VPN-diensten niet meer toegelaten.

Lees meer