"Zijn ministers mee verantwoordelijk voor doofpotoperatie?": sp.a-kopstuk Willockx haalt uit over fipronilcrisis

Morgen moeten de ministers van Landbouw Denis Ducarme (MR) en van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) in het parlement tekst en uitleg komen geven over de Fipronil in eieren. De oppositie drijft de druk ondertussen op. "Hier is sprake van een doofpotoperatie", haalt sp.a'er Freddy Willockx hard uit. En hij neemt Ducarme en De Block onder vuur: "Waren zij mee op de hoogte, en zijn ze mee verantwoordelijk voor die doofpotoperatie?"

Echt wittebroodsweken heeft minister van Landbouw Denis Ducarme, die pas enkele weken minister is, nog niet gehad. Hij is de opvolger van Willy Borsus (MR), die Waals minister-president werd. Ducarme moet nu al zwaar aan de slag om puin te ruimen in de fipronilcrisis.

De communicatie in die crisis verliep behoorlijk problematisch, of zo lijkt het vandaag toch. Want het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) wachtte schijnbaar heel lang voor iets te melden over de besmetting. Wisten ze al van de fipronilbesmettingen in juni of niet: dat zal moeten blijken als ze tekst en uitleg geven. Feit is dat er pas op 20 juli een officiële waarschuwing kwam, die gestuurd werd naar alle Europese landen.

Het publiek werd niet verwittigd. Vraag is natuurlijk of de besmetting in België even ernstig is als in Nederland. Daar worden al volop kippen vernietigd (300.000 afgelopen weekend, nog eens 1.000.000 beesten vandaag en morgen). In België communiceerde men tot gisterenavond niet over hoe groot de besmetting was.

De oppositie reageerde boos: ze eisten duidelijkheid. Ze wilden ook dat de Kamer bijeen kon komen, om tekst en uitleg te vragen aan de ministers. De regering kon uiteindelijk niet anders dan daarop ingaan: morgen moeten Ducarme en De Block vragen beantwoorden.

Ducarme en De Block nemen communicatie in handen

Ondertussen reageerden de ministers wel al in een persbericht, waarbij ze het FAVV de pas afsneden. Ze hadden het over "57 verdachte Belgische bedrijven die eieren voor consumptie produceren". En ze gaven nog meer cijfers: ondertussen is 80 procent van de verdachte kippenkwekers gecontroleerd. Plus de geruststelling: "De analyses van deze eieren tonen een aanwezigheid aan die ver onder de zeer strenge Europese normen ligt (10 keer minder en lager), in tegenstelling tot Nederland waar diverse resultaten de Europese drempels overschrijden."

Maar of dat volstaat om de oppositie te sussen, is lang niet zeker. Opvallende stem daarbij is Freddy Willockx, voormalige minister van de sp.a en vooral de regeringscommissaris die de dioxinecrisis eind jaren 90 en begin 2000 opruimde. "We zijn hervallen in dezelfde fouten als eind jaren 90. Men heeft opnieuw geprobeerd om een voedselcrisis in de doofpot te steken. Hebben we dan niets geleerd?", zo vroeg hij vanmorgen op Radio 1.

Sp.a: "Precieze en tijdige communicatie is essentieel"

Of het gifniveau nu echt gevaarlijk is of niet, daarover wil Willockx zich niet uitspreken. "Maar bij volksgezondheid moeten we het voorzorgprincipe toepassen. Als je goed en helder communiceert, dan zaai je geen paniek. Mensen zijn echt wel verstandig genoeg om zelf te oordelen. Het tegenovergestelde is gebeurd, ook al vroeg onder meer een professor toxicologie om duidelijkheid te verschaffen. Men is hervallen in de fouten van voor de dioxinecrisis." Die crisis barstte in 1999 los, en leidde tot ontslag van de betrokken ministers in de toenmalige regering van Jean-Luc Dehaene (CD&V). Die leed daarop een zware verkiezingsnederlaag.

"Precieze en tijdige communicatie is nochtans essentieel. Het is veel schadelijker als je de onzekerheid laat leven, als de crisis uitbreekt", zo zegt Willockx. En hij waarschuwt ook: "Als de ministers vroeger op de hoogte waren, dan waren zij mee verantwoordelijk voor de doofpotoperatie die heeft plaatsgevonden."

De volledige analyses van het FAVV zouden deze week klaar moeten zijn. Ducarme wil alvast dat het FAVV dat rapport zo snel mogelijk en met alle details publiek maakt. De druk op het Voedselveiligheidsagentschap is zo extra hoog. Extra pijnlijk was de kritiek van de Duitse minister van Landbouw Christian Schmidt. Die was bijzonder boos over de trage communicatie van het FAVV, waarbij de andere EU-landen maar op 20 juli verwittigd werden.

Lees meer