Er is nu mogelijk water gevonden op door Belgen ontdekte planeten

Een groep astronomen uit Luik ontdekte eerder dit jaar zeven nieuwe exo-planeten op een een relatief korte afstand van 39 lichtjaar. Van de zeven ontdekte exo-planeten leken er drie te zijn waarbij de omstandigheden mogelijk lijken op die van de aarde. Dat betekent dat er leven kan zijn (geweest) zoals wij dat kennen. En nu heeft ruimtetelescoop Hubble er sporen van water gevonden.

Bij twee van de planeten is dat water inmiddels waarschijnlijk verdwenen, maar op het oppervlak van zeker drie andere planeten is het misschien nog wel te vinden.

Het gaat om planeten die rond de ster TRAPPIST-1 draaien. Die staat in het sterrenbeeld Waterman op 39 lichtjaar afstand van de aarde. Voor ruimtebegrippen is dat vlakbij. Rond de ster cirkelen zeven planeten ter grootte van de aarde. En da’s uniek: we kennen geen enkele andere ster die zoveel aardachtige planeten herbergt. Maar liefst drie van de planeten bevinden zich in de leefbare zone.

Leefbare zone

Een planeet bevindt zich in de leefbare zone als deze niet zo dicht bij zijn ster staat dat eventueel water op het oppervlak verdampt, maar ook niet zo ver van de moederster verwijderd is dat eventueel water op het oppervlak bevriest.

Wetenschappers hadden al het vermoeden dat op een paar van de planeten rond TRAPPIST-1 misschien leven mogelijk is. En nu is met ruimtetelescoop Hubble ontdekt dat er mogelijk water is. Met behulp van de telescoop gingen wetenschappers na hoeveel ultraviolette straling elke planeet rond TRAPPIST-1 ontvangt.

Hoe kunnen ze dat zien?

Ultraviolette straling is een belangrijke factor in de atmosferische evolutie van planeten. Net als in onze eigen atmosfeer – waar ultraviolet zonlicht moleculen splitst – kan ultraviolet sterrenlicht waterdamp in de atmosfeer van exoplaneten immers splitsen in waterstof en zuurstof. Energierijkere ultraviolette straling kan bovendien de bovenste laag van de atmosfeer van een planeet verwarmen, waardoor de resulterende waterstof en zuurstof uit die atmosfeer kan ontsnappen.

Waarnemingen met Hubble suggereren dat de binnenste planeten van het systeem TRAPPIST-1 aan flinke hoeveelheden UV-straling zijn blootgesteld en dus waarschijnlijk ook gigantische hoeveelheden water zijn kwijtgeraakt: over een periode van acht miljard jaar mogelijk meer dan twintig keer meer water dan in onze oceanen zit.

Nog boeiender is dit: de buitenste planeten van het stelsel, waaronder TRAPPIST-1e, -f en -g, die zich in de leefbare zone bevinden, zijn volgens de Hubble-waarnemingen veel minder water zijn kwijtgeraakt. En dat betekent dus dat op het oppervalk mogelijk nog water te vinden is.

Hoe dicht is dichtbij?

Mocht er leven zijn, dan is de kans bijzonder klein dat we ooit kennis maken met deze galactische buren. Want hoewel de ster relatief dichtbij staat in het sterrenbeeld Waterman, is 39 lichtjaar vooralsnog een onoverbrugbare afstand.

We hebben het over bijna 369.000 miljard kilometer (368.968.488.430.651 km). Het snelst ruimtetuig dat we nu hebben doet 40.000 km per uur. We zouden hooguit 360 miljoen km per jaar kunnen afleggen dus en met de huidige techniek zou het - en sorry dat we nu je dag even verpesten - meer dan een miljoen jaar duren voor we bij de zeven planeten geraken.