Weer 15 supersnelle, mysterieuze radioflitsen uit klein sterrenstelsel. Wat? Of, euh, wie?

Zo’n tien jaar geleden spotten wetenschappers er voor het eerst eentje: een fast radio burst (FRB), een snelle radioflits. Wanneer zo’n snelle radioflits – die hooguit enkele milliseconden duurt – ontstaat, komt een enorme hoeveelheid energie vrij. Er zijn nu opnieuw 15 van die flitsen gezien in amper vijf uur tijd: een onbekend object in een ver en klein sterrenstelsel blijft die snelle radioflitsen produceren. Maar wat? Of wie?

Sinds de ontdekking van de eerste fast radio burst in 2007 waren er zo'n twintig gevonden. Eentje daarvan bleek zichzelf te herhalen. Astronomen van Breaktrough Listen hebben nu opnieuw vijftien flitsen gevonden met behulp van de Green Bank-telescoop, vanop dezelfde plek, een sterrenstelsel dat 3 miljard lichtjaar van onze planeet ligt.

Sterrenkundigen breken zich al jaren het hoofd over wat het eigenlijk zijn. Er zijn meer theorieën dan er ooit waargenomen zijn. Ze gaan van krachtige uitbarstingen op pulsars over twee supercompacte neutronensterren die op elkaar knallen en versmelten tot een zwart gat tot signalen van aliens.

Theorie van tafel geveegd

De meest populaire theorie was lang dat zo’n snelle radioflits ontstond tijdens een botsing van neutronensterren. En daarmee namen deze onderzoekers automatisch aan dat zo’n radioflits een eenmalige gebeurtenis was. Die theorie kwam op losse schroeven te staan, toen astronomen op FRB 121102 stuitten. Die radioflits bleek zichzelf te herhalen.

Hij liet tot begin dit jaar al zeventien keer van zich horen. De theorie dat een radioflits ontstaat tijdens een eenmalige catastrofale gebeurtenis was daarmee van tafel geveegd.

Op 26 augustus hebben astronomen van Breaktrough Listen vijf uur lang naar FRB 121102 geluisterd. Ze verzamelden 400 TB aan data en observeerden het hele spectrum van 4 tot 8 GHz. In die vijf uur zagen ze vijftien nieuwe radioflitsen. De snelle radioflitsen waren bovendien op hogere frequenties zichtbaar dan eerdere flitsen. Zo piekte een flits op 7 GHz.

Aliens?

Zijn deze radioflitsen misschien afkomstig van een buitenaardse beschaving? Wel, het valt momenteel in elk geval niet uit te sluiten. Astronomen slagen er immers niet in om dit kosmologische fenomeen te verklaren. Mogelijke alternatieve verklaringen zijn dat de radioflitsen afkomstig zijn van het ineengestorte overblijfsel van een zware ster. Of dat ze worden gegenereerd in de nabijheid van een zwart gat dat gas uit zijn omgeving opslokt.

Wat vooral bijzonder is, is dat de radioflitsen geproduceerd worden in een klein dwergstelsel. Je zou verwachten dat de meest snelle radioflitsen ontstaan in grote sterrenstelsels met het grootste aantal sterren en neutronensterren (resten van zware sterren).

Lees meer