'Rudi en Rudy' gaan gewond verder: politieke crisis in Franstalig België eindigt met twee jaar spookregeringen

Kunnen Brussel en de Franse gemeenschap twee jaar zonder een deftig functionerende regering? De Franstalige partijen lijken te denken van wel: ze hebben ook geen andere keuze. Want het cdH blies wel de boel op met de PS, maar vindt geen alternatieve meerderheid. En dus doen Rudi Vervoort (PS) en Rudy Demotte (PS) mankend verder: ze blijven coalities leiden die eigenlijk niets meer kunnen klaarmaken. 

Twee jaar waarin eigenlijk geen deftige beslissingen kunnen genomen worden: het is niet alsof dit echt is wat Brussel nodig heeft. De hoofdstad is niet meteen het best functionerende deel van het land, maar een diepe politieke crisis dreigt het gewest de komende twee jaar te verlammen.

"Het is dood en begraven, de onderhandelingen zijn afgelopen, als we ooit al zijn begonnen." Franstalige bronnen zijn duidelijk: een alternatieve coalitie tussen cdH, MR en DéFI is onmogelijk. Niets beweegt nog, het politiek theater van deze zomer is zo overgegaan in een koude stilstand, een impasse waar eigenlijk niemand van weet hoe eruit te raken.

Lutgen zonder voorbereiding

Spoel de film terug naar eind juni. Vlak voor de zomer trekt de junior partner in Franstalig België, het cdH met veel vertoon de stekker uit alle coalities met de PS. Cdh-voorzitter Benoît Lutgen is de reeks schandalen bij z'n socialistische coalitiepartner kotsbeu. Het cdH zal een radicaal andere koers gaan varen, en andere coalities maken.

Maar Lutgen bleek al snel niet goed gerekend te hebben, en vooral het landschap niet goed afgetast. De man uit Bastonge had z'n focus, zoals altijd, vooral op z'n eigen gewest Wallonië gelegd. En daar volstond een akkoord met de MR om een nieuwe meerderheid te vinden.

Voor Brussel en het Franse gewest komen het cdH en de MR samen niet aan een meerderheid. In elk scenario hadden en hebben ze DéFI, de links-liberale partij van Olivier Maingain nodig. En die kreeg op voorhand geen telefoontje of gesprek, waarbij Lutgen toch minstens uitzocht of een onderhandeling mogelijk was over een nieuwe Brusselse regering.

Nochtans was dat niet onbelangrijk. Dat heeft alles te maken met de spelregels van regeringen maken in de deelstaten. Die werken immers anders dan de federale regering: als bij premier Michel één partij opstapt, valt de regering. In Brussel of bij de Franse gemeenschap moet er eerst een andere meerderheid gevonden zijn, en een zogenaamde 'constructieve motie van wantrouwen' ingediend worden. Pas dan 'valt' de vorige regering.

Voor Wallonië lukte dat dus: MR en cdH stemden samen eerst Paul Magnette (PS) naar huis, en maakten daarop Willy Borsus (MR) de nieuwe Waalse minister-president. Maar voor Brussel kwam het eigenlijk zelfs nooit tot een deftige onderhandeling: Olivier Maingain (DéFI) dacht er niet aan.

De tegenzet van de PS

Bovendien handelde de PS in Brussel snel en verstandig: meteen trokken ze de banden met Maingain stevig aan, toen Lutgen totaal onvoorbereid de bom deed barsten eind juni. De DéFI-voorzitter heeft in Brussel een goede band met Laurette Onkelinx. De eerste verkiezingen die eraan komen, zijn die voor de gemeenteraad: verschiet niet als plots overal in Brussel straks de PS in zee gaat met DéFI.

Het vroegere FDF is nog steeds een partij die keihard opkomt voor de rechten van de Franstaligen in Brussel, en een diepe haat koestert tegen flaminganten. Voor hen is meestappen in coalities met het cdH en de MR onherroepelijk meedoen met 'collaborateurs', die federaal met de N-VA regeren. En dat kan nog steeds niet voor Maingain.

Veel gekker kan het niet: gewoon twee jaar lopende zaken

Komt nu dus het maffe huidige scenario op tafel: alles blijft gewoon nog twee jaar zoals het is in Brussel en bij de Franse gemeenschap. Rudi en Rudy doen dus moedig door. Alhoewel. Het cdH zit wel nog steeds in die twee regeringen mét diezelfde PS en met DéFI. Brussel en de Waals-Brusselse federatie (de onofficiële naam voor de Franse gemeenschap) zijn niet gevallen, en kunnen dat ook niet.

Het zijn ondertussen spookregeringen geworden: het cdH stapt niet op maar gaat "dossier per dossier haar zaak verdedigen". En de PS, die likt ondertussen haar wonden. Na de schandalen probeert de partij recht te krabbelen. De peilingen zijn nog steeds vernietigend: de PTB is al lang groter geworden. Een Frans scenario loert om de hoek: daar is de PS totaal verschrompeld. Keihard uithalen en het cdH, ondanks het 'verraad' onder druk zetten, dat heeft dan ook geen zin voor de PS. Een soort technische samenwerking dus, in regeringen die twee jaar niets deftig qua beleid kunnen doen, enkel lopende zaken opvolgen.

De eerste meetings tussen de kabinetten na de vakantie hebben ondertussen plaatsgevonden, de boel komt weer op gang. Zeker voor het cdH is het een absurd scenario: in Wallonië in de regering met de MR, in Brussel en de Franse gemeenschap in een verlamde regering met de PS, federaal in oppositie tegen de MR. Maar niets wijst erop dat er nog iets beweegt in Franstalig België, dat twee jaar gewoon niet deftig bestuurd zal worden in Brussel en de Franse gemeenschap.

Lees meer