Spelen de Rode Duivels straks tegen Syrië op het WK? Hoe het verscheurde land een mirakel aan het verrichten is

Het zou best kunnen dat er straks een zeer vreemde naam in de pot met 32 landen voor de loting van het WK verdwijnt. Syrië heeft gisterenavond z'n kwalificatiekansen levend gehouden door een late gelijkmaker in en tegen Iran. Nu scheiden nog twee barrageduels het door een burgeroorlog verscheurde land van een plaats op het WK. Opmerkelijk detail: de belangrijke goal werd gescoord door een spits die om politieke redenen vier jaar geweigerd heeft om voor z'n land te spelen. Het verhaal van voetbal aan de frontlinie.

De extra tijd is begonnen in Teheran, de laatste minuten tikken weg, en Iran staat 2-1 voor tegen Syrië. In het thuisland zitten supporters buiten en op café op het puntje van hun stoel. Even zijn alle zorgen vergeten en telt enkel de bal die over het veld rolt. En dan gebeurt het: Omar Somah scoort de late gelijkmaker, alle fans schreeuwen het uit van ongeloof en vreugde. Eén van de trainers van de Syrische ploeg glijdt voor de camera's op zijn knieën over de grasmat. De man heeft tranen in z'n ogen. Hoe onwaarschijnlijk het ook is: in tijden van oorlog en de Islamitische Staat komt de nationale ploeg van Syrië plots heel dicht bij de eerste kwalificatie voor een WK.

Via Australië en Amerika

Het is natuurlijk nog niet zover, maar niemand had ooit verwacht dat Syrië op dit moment nog kans zou maken om zich te plaatsen. Vorige week klom het land verrassend voorbij Qatar naar de derde plaats in z'n groep, en nu volstond een punt tegen Iran, dat al geplaatst was, om naar de barrages te gaan. De weg is nog lang, want Syrië moet nog twee landen uitschakelen om naar het WK te mogen. Eerst is dat een ploeg uit de Aziatische reeks, en vervolgens een Amerikaans land.

Die eerste tegenstander zal Australië worden, want dat zit Songfestivalgewijs op een ander continent te spelen voor het WK. De Australiërs zijn er meestal wel bij op een wereldbeker, dus het wordt meteen een serieuze test voor Syrië. Maar als het lukt spelen ze tegen een ploeg uit de reeks met Noord- en Centraal-Amerikaanse landen. In het slechtste geval voor Syrië zijn dat de Verenigde Staten. Nog een team dat er doorgaans wel bij is op een WK, maar momenteel in moeilijkheden verkeert. Al blijft de kans op een rechtstreeks ticket voor de Amerikanen wel groot, en dan wachten mogelijk Panama of Honduras voor de Syriërs.

Als ze zich kwalificeren, dan hebben de Syrische spelers een waar mirakel verricht. De nationale ploeg had de voorbije zes jaren natuurlijk zwaar te lijden onder de spanningen in het land. Door internationale sancties tegen de regering van president Bashar al-Assad was er geen geld meer voor voetbal. Van de FIFA mogen ze om veiligheidsredenen ook geen thuiswedstrijden op Syrische bodem meer spelen. Ze zijn dus afhankelijk van andere landen die als gastland voor die partijen willen optreden. De match tegen Qatar vorige week wonnen ze bijvoorbeeld in Maleisië.

Daar komt nog eens bij dat de nationale ploeg al lang niet meer compleet is. Volgens sportjournalist Anas Ammo zijn zeker dertien spelers vermist of worden ze door de overheid vastgehouden. Bijna vijftig voetballers uit de Syrische competitie zijn vermoord door troepen van het regeringsleger.

Voor veel Syriërs is het bijzonder dat ze gisteren uitgerekend tegen Iran zich kwalificeerden voor de volgende ronde. Dat land steunt immers Assad in de strijd tegen de rebellen. Ook gastland Rusland is zo'n bondgenoot van het regime, en zo lijkt het wel in de sterren geschreven dat Syrië naar het WK moet. Om met voetbal te antwoorden in plaats van kogels.

Voetbal is geen politiek

De wereld reageert met gemengde gevoelens op het succes van Syrië. Critici vinden dat Assad sport en vooral voetbal gebruikt als propaganda voor z'n regering. En dat terwijl intussen bijna zes miljoen Syriërs het land ontvlucht zijn. Volgens organisaties zou de regering bijna een half miljoen doden op z'n geweten hebben. Maar voor de FIFA mag politiek geen rol spelen in voetbal en mag de Syrische ploeg dus zeker aan het WK deelnemen als ze zich zouden kwalificeren.

Voor de bond begint nu een nieuwe moeilijke opdracht. Er was de voorbije jaren immers nauwelijks geld om de spelers te betalen. Met de winst die ze opstrijken door zich voor een nieuwe fase te kwalificeren moet verstandig worden omgesprongen. Zo moeten ze doorgaans 9.000 kilometer vliegen om een thuismatch te spelen, en er moeten hotels en dergelijke geboekt worden. Straks moeten ze dus helemaal naar Australië vliegen, en als dat goed afloopt zelfs naar Amerika. Het is financieel een moeilijke puzzel.

Het contrast tussen de spelers van de nationale ploeg en de rest van het land kon ook niet groter zijn. Allemaal zijn ze vertrokken uit Syrië om in betere oorden te voetballen. Ze spelen bij degelijke clubs waar hun salaris een stuk hoger ligt dan de paar honderd dollar die bij de ploegen uit eigen land te verdienen zijn. Van de Syrische competitie blijft ook niet veel meer over, enkel clubs in door Assad gecontroleerde gebieden. Hun spelers hebben maar één doel: goed genoeg worden en het geluk hebben om naar het buitenland te mogen, weg van de miserie.

Noord-Korea achterna

Er zijn in het verleden nog verrassingen in het voetbal gebeurd, waardoor landen die je niet verwacht plots op het WK stonden. In 2010 was dat nog het geval met Noord-Korea. Momenteel lopen de spanningen met het regime van Kim Jong-un weer hoog op, maar toen mocht een delegatie wel naar Zuid-Afrika reizen. Het land had zich 44 jaar eerder ook al eens verrassend geplaatst. En in 1974 bereikte Oost-Duitsland eveneens verrassend de tweede ronde van het WK, nadat ze uitgerekend West-Duitsland in hun laatste groepsmatch hadden verslagen. Uiteindelijk zouden de West-Duitse buren later wel wereldkampioen worden.

Het is ook nog niet uitgesloten dat Oekraïne zich straks plaatst voor dit WK. Ook voor hen zou een reis naar Rusland door het conflict in het oosten en op de Krim een bewogen onderneming zijn.

Even vreugde

De spelers van de Syrische nationale ploeg beseffen hoe belangrijk hun werk is voor de bevolking. "Ondanks alle pijn waarmee ze moeten leven, steunen mensen ons altijd", zegt Omar al Midani aan de BBC. "Het minste wat wij kunnen doen is hen een paar uur vreugde geven. We vragen God om ons daarbij te helpen." Ook al is het één van de meest verscheurde landen ter wereld weten we dit: als straks het mirakel echt gebeurt en Syrië op het WK aantreedt, dan zal er overal eenstemmig gejuicht worden ... door de rebellen, door de aanhangers van Assad, en door de miljoenen vluchtelingen waar ze ook zijn. Een klein lichtje in de aanhoudende duisternis.

Lees meer