"Waarom TOPradio moet stoppen en VIER wél een eigen radio krijgt": mediaminister Sven Gatz wil zijn verhaal kwijt

Vorige week werd aangekondigd dat TOPradio en Club FM ermee moeten stoppen. VIER en VIJF krijgen er wel een radiobroertje bij. Wie heeft dat beslist? En op basis van welke criteria? Volgens fans en makers van TOPradio ging het gewoon om pure willekeur en vriendjespolitiek.  Wat is daarvan aan? Media en Cultuur Sven Gatz (Open Vld) spreekt voor het eerst over de controversiële beslissing die veel emoties heeft losgeweekt.

Dat de radiozenders TOPradio en Club FM binnenkort moeten verdwijnen, was voor veel mensen een verrassing. Toch hing dat besluit volgens Vlaams minister van Media en Cultuur Sven Gatz (Open Vld) al langer in de lucht. “We zijn al twee jaar in aanloop naar hervormingen”, laat Gatz aan newsmonkey weten. “Daar is al een hele geschiedenis aan voorafgegaan, daar zijn vragen over gesteld in het parlement en nota’s over ingediend. Ik vind het vreemd dat sommigen nu doen alsof deze beslissing zomaar uit de lucht gevallen komt. Het aantal bruikbare FM-frequenties is schaars. Er is nooit genoeg geld of genoeg radiofrequenties om iedereen tevreden te stellen.”

Zes criteria

Gatz zegt ook dat hij het ongenoegen bij TOPradio begrijpt: “Ik begrijp dat dit bitter moet zijn voor de medewerkers van TOPradio. Die zender is net als ClubFM ontstaan door verschillende kleinere radiozenders met lokale die samen zijn gaan clusteren. Het werd altijd door mijn voorgangers gedoogd, maar eigenlijk wou men dat toen ook niet. Dat is trouwens op een objectieve manier beslist. Vooraf werden in een lastenboek criteria vastgelegd waaraan tegemoetgekomen moest worden. Concreet om zes specifieke criteria: de invulling van het format, media-ervaring van de medewerkers, de financiële situatie, het businessplan, het technisch luik en een specifieke bepaling naargelang het netwerkprofiel van de kandidaat FM-zender (generalistisch, Vlaams/Nederlandstalig of andere). De jury bestond uit zes dossierbehandelaars van het Departement Cultuur, Jeugd en Media (CJM), die de voorstellen inhoudelijk en kwalitatief getoetst hebben aan elk criterium."

Nu geeft Gatz aan dat TOPradio zich onterecht baseert op hun luistercijfers om hun bestaansrecht te claimen: “De beslissing en de procedure zijn volledig in overeenkomst met het gelijkheidsbeginsel dat iedereen gelijke kansen heeft in deze maatschappij. Men maakt er nu drama van, maar ik kan er niets meer aan doen. Als TOPradio denkt dat er fouten gebeurd zijn of dat hen onrecht aangedaan is, kunnen ze naar de Raad van State stappen en daar hun verhaal doen. Ik zou daar geen probleem mee hebben.”

Wat krijgen we in de plaats?

“Nu zijn we overgegaan tot regulariseren en er komen nu vier nieuwe commerciële radio’s bij. Ze zullen met een gevarieerde programmatie en een verscheiden doelpubliek de luisteraar meer keuze bieden. Er komt één generalistische zender bij van SBS (de groep van VIER, VIJF en ZES, red.). Het was niet zeker dat zij het zouden halen, maar het is niet slecht dat zij ook een radiozender hebben. SBS stelt veel mensen tewerk en veel van hun inkomsten, die ze uit reclamespotjes op de radio zullen halen, zullen wellicht doorsijpelen naar hun televisieactiviteiten. Zo gaat dat trouwens ook bij de VRT en bij Medialaan. Ook komt er een Vlaams/Nederlandstalige zender bij.”

“We creëren ook een nieuwe categorie commerciële radio’s rond stedelijke gebieden, de zogenaamde netwerkradio’s. We willen zo de luisteraars een grotere keuzevrijheid aan zenders geven. Wanneer deze radio’s op termijn de overstap maken naar digitale uitzendingen, kunnen ook zij landelijk beluisterd worden. Ook willen we het lokale radiolandschap een duwtje in de rug geven door één tot maximaal drie radiofrequenties te bundelen in een pakket per lokale radio. Deze nieuwe lokale radio’s krijgen op die manier een groter potentieel luisterpubliek en kunnen ook meer advertentie-inkomsten aanboren. Zo maken we de lokale radio’s sterker.”

Digitaal

Gatz laat weten dat de licenties van de landelijke commerciële radio’s Qmusic, Joe FM en Nostalgie verlengd worden, op voorwaarde dat zij ten laatste op 1 september 2018 uitzenden op DAB+. Dat is een technologie om radio-uitzendingen digitaal de wereld in te sturen in plaats van via de FM-band. Ook de radiozenders van de publieke omroep (Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel en MNM) moeten tegen dan op DAB+ zitten. “Er zullen drie spelers zijn die de plaatsen op DAB+ zullen verdelen: de VRT, Norkring en nog een overschot van de overheid”, zegt Gatz. TOPradio zal zich tot Norkring moeten richten als ze een plekje in het digitaal radiolandschap willen veroveren.

Nu staan Gatz en de Vlaamse regering voor een uitdaging: de bevolking warm krijgen voor DAB+. “Daarbij is de volgorde heel belangrijk”, zegt Gatz. “We moeten eerst zorgen dat er content is in het DAB+-gamma. Dan moet het in het hele land te krijgen zijn. En dan moet er aan bewustwording bij de luisteraar gewerkt worden. Het rare is dat mensen wel veel geld willen betalen voor een smartphone, maar geen 15 euro voor een nieuw radiotoestel. We zijn van plan om radioverkopers aan te zetten om goedkope, goede digitale radio’s op de markt te brengen. Daarna willen we ook de autosector meetrekken. We hopen dat mensen in de loop van 2019 en 2020 over zullen schakelen naar digitale radio. Het is ons streefdoel dat 50 procent van de bevolking tegen 2022 digitaal luistert. Dan wordt de FM-radio ook uit de ether gehaald. Ik besef dat dit absoluut een gok is, want het zou kunnen dat DAB+ ingehaald zal worden door online luisteren, maar als iedereen online radio zou luisteren, zou het internet crashen. Bovendien is digitale radio geen verplichting vanuit de EU, maar als ik gewoon zou wachten op die online penetratie, zou ik het verwijt krijgen dat ik niets doe. België is er redelijk laat bij als het op digitale radio aankomt.”

Lees meer