Spanje alweer "razend" op België, deze keer na uitspraken Jambon én tweet Di Rupo

De Spaanse furie houdt aan, nadat vanuit de Belgische federale regering nu openlijk kritiek klinkt. Vice-premier Jan Jambon (N-VA) stelde zich "vragen" bij "regeringsleden die in de gevangenis worden gestoken", en dat leidt (alweer) tot een uiterst giftige reactie vanuit Madrid. De Spaanse regeringspartij Partido Popular noemt de N-VA een "xenofobe partij" en de Belgische houding "gevaarlijk voor de noodzakelijke samenwerking tussen de EU-lidstaten". 

Het begint een beetje voorspelbaar te worden, Spanje dat "woest" reageert op de Belgische houding in de zaak van Catalonië. Het gaat om de Partido Popular, de conservatieven, die zwaar uithalen via Europees parlementslid Esteban Gonzalez Pons. Dat is niet zomaar iemand, maar de ondervoorzitter bij de machtige Europese Volkspartij (EVP), waarbinnen de Partido Popular een belangrijke machtsfactor vormt.

"N-VA heeft xenofobe voorgeschiedenis"

De aanval ging rechtstreeks naar de N-VA en Jan Jambon. "Jambon behoort tot een nationalistische, anti-Europese partij. De N-VA heeft een xenofobe voorgeschiedenis, onder meer tegen immigranten. Veel lessen heeft Spanje van die partij dus niet te trekken. (...) Jambon lijkt niet te begrijpen hoe de scheiding der machten in een democratie werkt. Als minister van een Europese lidstaat moet hij de Spaanse justitie respecteren", zo zei Pons. En hij voegde er meteen nog een vaag dreigement aan toe: "Zijn uitspraken zijn onverantwoordelijk en gevaarlijk voor de noodzakelijke samenwerking tussen de EU-lidstaten."

Ook op de tweet van Elio Di Rupo, de PS-voorzitter, van zondag, ging niet onopgemerkt voorbij in Spanje. De PS-voorzitter had zelf de afgelopen dagen kritiek gehad op de N-VA, die veel sympathie heeft voor de Catalanen, maar haalde nu ook zwaar uit naar de Spaanse premier Mariano Rajoy en zijn Partido Popular. "Die gedraagt zich als een autoritaire Franquist", zo tweette de PS-kopman. Een verwijzing naar de roots van de Partido Popular, die de erfopvolger is van de bloedige dictatuur van generaal Francisco Franco, die decennialang Spanje domineerde. In Spanje volgde, opnieuw, heftige reacties.

Ruzie tussen lidstaten binnen de EU? Weinig effect op de werking van de club

Vraag is hoe hard dat Spaanse dreigement gemaakt kan worden. Binnen de club van de Europese Unie alvast niet echt: wrijving tussen lidstaten is hoogstens wat ongemakkelijk bij de gemeenschappelijke meetings. Maar voor de dagelijkse werking van de Unie, de grote dossiers waarbij België belangen heeft, of de houding van de Commissie ten opzichte van België, kan men ruzie maken wat men wil tussen lidstaten: er is weinig tot geen effect. Er zijn zoveel regeltjes en systemen die compleet autonoom werken van hoe lidstaten zich tegenover elkaar gedragen, dat het niet uitmaakt hoe groot de ruzie is.

Spanje kan hoogstens in een paar meer 'politieke' dossiers België het leven zuur maken: topbenoemingen, of toewijzingen van nieuwe kantoren binnen de Unie, of ook een zitje in de Veiligheidsraad van de VN niet gunnen aan België. Maar ook daarin is Spanje telkens maar één van de 28 lidstaten binnen de EU, of zelfs één van de bijna 200 stemgerechtigden bij de VN. Veel drukdoenerij rond "een ernstig diplomatiek conflict met grote economische schade", is dus absoluut niet nodig.

De boodschap van Jambon over Europa: "Als dit Polen of Hongarije was geweest..."

Wat was het dan precies dat Jambon verklaarde dat de Partido Popular zo boos maakte? Op VTM had hij vragen bij het optreden van de Spaanse regering, waarbij hij wel niet sprak van 'repressie' iets wat z'n Vlaamse collega Geert Bourgeois (N-VA) wél deed: "De politie is daar vreedzame mensen ineen gaan kloppen, daar kun je toch vragen bij stellen? En nu treedt de Spaanse regering in de plaats van een democratisch verkozen regering. Regeringsleden belanden in de gevangenis, daar stel ik mij toch vragen bij. Wat hebben ze verkeerd gedaan?" Jambon formuleerde het allemaal in vraagvorm en maakte het ook niet concreet. Maar de boodschap was wel duidelijk.

Over Europa was Jambon misschien nog het meest duidelijk: "Dit gebeurt in een Europese lidstaat en het is langs alle kanten oorverdovend stil. Als dit zich in Polen of Hongarije zou hebben voorgedaan, dan waren de Europese reacties heel anders geweest." Vooral dat laatste wil Spanje absoluut niet horen.

CD&V over uithaal Spanje: "Wij kennen Esteban als gematigde collega"

En Jambon had meteen ook nog een juridische bedenking: "Je hebt het Spaans recht, maar ook het internationaal recht en het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. En die staan boven het recht van een lidstaat." Meteen voegde hij eraan toe dat hij zich niet uitspreekt over de zaak van Carles Puigdemont: "Die zaak is volledig in gerechtelijke handen."

Opvallend was dat CD&V in het Nieuwsblad via Europees parlementslid Ivo Belet meteen ook reageerde, en de Partido Popular, die in dezelfde EVP-fractie zit als CD&V, openlijk steunde. Over Esteban Gonzalez Pons, de ondervoorzitter van de EVP die de N-VA een "xenofobe partij" noemde, nochtans een coalitiepartner van CD&V, had Belet lof. "Ik ken Esteban als een heel gematigde collega. Ik begrijp dat hij het niet apprecieert dat politici nu willen interveniëren in een gerechtelijke procedure."

Lees meer