Crisis bij de Saoedi's duwt olieprijs fors naar omhoog

Na jaren van lage prijzen, klimt de olieprijs plots fors omhoog, tot nu 64 dollar per vat ruwe olie. De reden is simpel: politieke crisis in Saoedi-Arabië. Daar liet de nieuwe kroonprins Mohammed bin Salman een hele reeks topmensen en rijke investeerders arresteren, op beschuldiging van corruptie. Dat maakt de grote olieproducent plots veel minder stabiel.

De wereld is nog steeds verslaafd aan olie: we gebruiken de fossiel brandstof nog altijd massaal voor transport en energie. Alleen was de prijs per vat de laatste jaren fors gedaald. Dat had met een pak zaken te maken, maar vooral met de Amerikaanse productie van schalieolie, die plots de meer traditionele olielanden zoals Rusland, Nigeria, Canada, Noorwegen of Saoedi-Arabië concurrentie kwam aandoen. Een prijs tussen de 40 en 50 dollar per vat was de laatste twee jaar de norm, tot grote frustratie van de oliesector.

Maar vooral landen zoals Koeweit, Rusland, Angola, Libië of Venezuela, die economisch enorm afhankelijk zijn van hun olie-inkomsten, zagen de jongste jaren af. De Opec, de organisatie van olieproducerende landen, probeerde het aanbod van olie wat terug te schroeven, door samen afspraken te maken. Maar nooit lukte het om de prijs echt naar omhoog te krijgen.

Tot nu, nu plots een grote crisis dreigt bij de tweede grootste olieproducent ter wereld. De Saoedi's pompen zo'n 12,4 miljoen vaten olie per dag op, dat is 12,7 procent van heel de wereldproductie. En de Saoedi's verkopen dat bijna allemaal: het land heeft niet veel inwoners die de olie moeten gebruiken, zoals de grootste producent ter wereld, de VS. Die nam, dankzij de schalieolie, in 2013 de nummer één plek over van de Saoedi's. De Amerikanen pompen per dag 14,86 miljoen vaten op, 15,3 procent van heel de wereldproductie. Maar die is grotendeels voor consumptie binnen de VS.

Nieuwe bazen, nieuwe wetten

De crisis bij de Saoedi's heeft te maken met de komst van een nieuwe kroonprins, Mohammed bin Salman, of 'MBS' zoals hij zichzelf graag noemt. MBS is de zoon van Salman, de huidige koning van Saoedi-Arabië, die in 2015 koning Abdullah opvolgde. Maar die Salman is 81 jaar en ziet er niet meer echt gezond uit: het rijk van MBS komt er dus aan.

Zeker omdat die ondertussen al minister van Defensie is, plus economisch adviseur en vooral ook de sterke man bij Aramco, de grootste oliemaatschappij van het land. In juni zette MBS z'n neef Mohammed bin Nayef aan de kant. Die was jaren de eerste kroonprins geweest en de minister van Binnenlandse Zaken.

Dit weekend hield MBS grote schoonmaak: plots was voor Saoedi-Arabië het moment aangebroken om "corruptie" aan te pakken, ook al is dat al jaren de normaalste zaak van de wereld in dat land. Een hele reeks leden van z'n eigen familie, maar ook topinvesteerders zoals Al-Waleed bin Talal verdwenen plots in de cel. Ook prins Mutaib bin Abdullah, de baas van de nationale garde, zit ondertussen achter tralies. Alle macht zit nu bij MBS. Dat leidt tot spanning: hoe stabiel is het land nu? Of dreigt er straks een tegenreactie en vervalt de grote producent in de chaos?

Meteen schiet de olieprijs dus omhoog, wat eigenlijk goed nieuws is voor de Saoedi's en alle andere producerende landen. Voor Europa is de hogere prijs bijzonder vervelend nieuws: hogere inflatie dreigt, en de economische groei, die volop bezig is, kan zo een klap krijgen. Vraag is hoe snel de situatie weer stabiel wordt bij de grote olieproducent.

Lees meer