Europese Unie en UK duwen door: brexit-deal binnen 3 weken rond?

De scheiding is al lang bezig, de onderhandelingen lopen bijzonder stroef. Maar nu duwen zowel de Europese Unie, met onderhandelaar Michel Barnier, als de Britten met eerste minister Theresa May op het gaspedaal. Binnen 3 weken zouden de details van de brexit rond moeten zijn. De moeilijkste zaken: de eindafrekening en Noord-Ierland, liggen nu op tafel. 

Komt er licht aan het eind van de tunnel? Feit is dat onderhandelingen over de brexit nu al maanden aanslepen, tot wanhoop van veel toppolitici in Europa. Want de klok tikt: de UK stuurde een brief naar de Europese Commissie om het fameuze 'artikel 50' in werking te laten treden. Dat zet de exit van een land uit de EU op gang, en vanaf dat moment hebben de Unie en dat land twee jaar de tijd om de zaak uit te klaren. Dat betekent: nieuwe voorwaarden vastleggen, na het lidmaatschap.

Die voorwaarden zijn heel belangrijk voor de economie. Want de Britten willen natuurlijk zo veel mogelijk toegang tot de Europese markt en omgekeerd. Vrij verkeer van goederen dus. Maar tegelijk willen ze het vrij verkeer van mensen wel streng beperken, dat was binnen de Europese Unie niet mogelijk en net de reden waarom ze uiteindelijk eruit stapten.

Die paradox komt het meest tot uiting in Noord-Ierland. Dat stukje van de UK ligt naast Ierland en een open grens tussen beiden is net de garantie op een duurzame vrede daar: de katholieke bevolking kijkt heel fel naar grote broer Ierland aan de andere kant van de open grens.

Diner met Juncker

Maar de klok tikt dus, en de onderhandelingen verliepen tot nu bijzonder stroef. Dat komt onder andere omdat Theresa May zo zwak staat. De Britse eerste minister schreef na het brexit-referendum verkiezingen uit, maar verloor die eigenlijk. Ze kon nog net premier blijven, maar binnen haar eigen partij is ze kwetsbaar.

Bedoeling is de komende weken nu flink het gaspedaal in te duwen. Tegen de EU-top van 14 en 15 december willen ze dan resultaten. Maar er blijven wel serieuze obstakels. Het belangrijkste is de eindafrekening. De Britten stelden eerst dat ze niets meer wilden betalen, terwijl de EU met een afrekening kwam van meer dan 200 miljard euro.

May gaat nu zelf de zaak in handen nemen. Ze heeft vrijdag een afspraak met Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad en op 4 december ook een etentje met Jean-Claude Juncker, de baas van de Europese Commissie. Het is daar dat sommige diplomaten het formele bod van de UK verwachten, zo schrijft de Financial Times.

Een van de grote discussies tussen de UK en de EU is of de afrekening nu al wordt vastgelegd, of op het einde van de onderhandelingen. Harde brexiters, zoals de minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, denken nog altijd dat ze de EU op die manier kunnen onder druk zetten. Maar zowel in Parijs als Berlijn willen ze er niet van horen: het spel wordt hard gespeeld door Angela Merkel en Emmanuel Macron. Die willen dat de UK nu voortmaakt en duidelijke taal spreekt over de factuur.

Lees meer