België bereidt zich voor om van terreurniveau drie terug te schakelen op twee

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) hoopt het terreurniveau “in de loop van de komende maanden" terug te schroeven naar twee. Volgens Jambon is het weer een pak veiliger in ons land, maar hij wil het terreurniveau ook naar beneden “vanwege de budgettaire implicaties”.

Het Orgaan voor de Coördinatie en de Analyse van de Dreiging (Ocad) verwacht dat het dreigingsniveau in 2018 teruggeschroefd wordt van 3 naar 2. Dat melden de kranten van Het Mediahuis. Niveau 3 zal blijven gelden voor specifieke, kwetsbare plaatsen zoals de Israëlische en Amerikaanse ambassades in Brussel en de joodse buurt in Antwerpen. Het dreigingsniveau voor het hele land staat sinds de aanslagen in Parijs van november 2015 al op 3. Enkele dagen na de aanslagen in Brussel op 22 maart 2016 werd niveau 4 zelfs ingeroepen.

Maar wat betekent nu zo’n daling naar niveau 2? Militairen zullen grotendeels uit het straatbeeld verdwijnen, er zullen minder veiligheidsmaatregelen zijn bij grote evenementen en ook de extra beveiliging van politiekantoren wordt afgebouwd. De aanleiding voor deze afbouw is de nederlaag van terreurgroep Islamitische Staat in Syrië en Irak en het feit dat ons land al enige tijd gespaard bleef van terreur.

Ocad heeft laatste woord

Wel ligt de definitieve beslissing bij het Ocad. “We hopen dat we in de loop van de komende maanden naar 2 kunnen”, klinkt het op het kabinet minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). “Omdat dat betekent dat het veiliger wordt, maar ook vanwege de budgettaire implicaties.”

Vooral de lokale besturen staan te springen voor een daling van de terreurdreiging. “Bij de gemeenten begint de druk te wegen”, zegt Wim Dries (CD&V), voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten en burgemeester van Genk. “De vraag leeft of niveau 3 nog in het hele land nodig is. Het kan niet eeuwig aangehouden worden.”

Hans Bonte (sp.a), burgemeester van Vilvoorde, is nog scherper: “Waar is men in godsnaam mee bezig? Het is een ongelooflijke opgave om telkens opnieuw de richtlijnen van niveau 3 te blijven herhalen.”

In Kortrijk betekent niveau 3 dat er intens belet wordt dat voertuigen kunnen inrijden op mensenmassa’s en dat bezoekers bij grote evenementen gecontroleerd moeten worden. “De kosten daarvan voor organisatoren lopen op tot tienduizenden euro's”, zegt burgemeester Vincent Van Quickenborne (Open Vld). “Dat is niet aangenaam, maar wij schikken ons naar het oordeel van het Ocad.”

Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA), die voorstander is van militairen op straat, zei al dat het leger in zijn stad alleen nog op enkele zeer specifieke plekken zou kunnen patrouilleren als niveau 2 ingesteld wordt.

Militairen snakken naar afwisseling

Ook voor de militairen zou een lager terreurniveau positief zijn. Zowel de basis als de legertop laat steeds vaker verstaan dat de soldaten dringend gemotiveerd moeten worden met andere opdrachten dan op wacht staan in de straten.

Momenteel staan er nog zo'n 1.200 militairen op straat. Vorig jaar waren er dat nog meer dan 1.800. Die daling is te wijten aan een dynamischere patrouillering en een efficiëntere samenwerking met de politie.

Regering neemt alvast maatregelen

De veiligheidsdiensten nemen alvast maatregelen zodat de veiligheid ook bij niveau 2 gegarandeerd blijft. Zo is de federale regering volop kandidaten aan het zoeken voor een nieuw veiligheidskorps. Hun opdracht: de militaire bewaking bij nucleaire sites en internationale instellingen vervangen. Het korps zal uit 1.600 mensen bestaan.

Het Ocad wil nog geen bindende uitspraken doen over een mogelijke daling van het dreigingsniveau. “Het is noodzakelijk dat aan de opgelegde maatregelen gevolg gegeven wordt”, klinkt het bij het Crisiscentrum. “Hoe moeilijk dat ook is. De veiligheid van de burgers moet gegarandeerd blijven.”

Lees meer