Noord- en Zuid-Korea praten voor het eerst in twee jaar met elkaar via de 'rode telefoon', maar wat is dat ding eigenlijk?

Noord- en Zuid-Korea hebben voor het eerst in twee jaar opnieuw gecommuniceerd met elkaar. Dat deden ze via de iconische 'rode telefoon'. Het opnieuw in gebruik nemen van die telefoon doet de hoop leven op een doorbraak in het conflict tussen de twee landen.

Wie dacht dat de rode telefoon er alleen maar was om prijswijzigingen door te geven aan Colruyt, heeft het mis. In Noord- en Zuid-Korea hebben ze hun eigen versie van de rode telefoon en die is van veel groter belang dan die van Jef Colruyt. Zeker nu Noord- en Zuid-Korea opnieuw contact hebben gemaakt met elkaar. Want dat is een hoopvol teken dat het misschien weer goedkomt tussen beide landen.

Hoe is dat conflict ooit begonnen?

Dat Noord- en Zuid-Korea al jaren in onvrede leven met elkaar, is geweten. Het conflict begon al in 1910 toen Korea bezet was door Japan. Na Wereldoorlog II was het noorden bezet door de Sovjet-Unie en het zuiden door de Verenigde Staten. Het was de bedoeling dat de beide helften weer herenigd zouden worden, maar na het einde van de bezetting kreeg Noord-Korea een communistische regering en in Zuid-Korea kwam een prowesters bestuur aan de macht. Beide helften werden nog steeds ondersteund door hun voormalige bezetters: Noord-Korea bleef gesteund worden door de Sovjet-Unie en Zuid-Korea kreeg de steun van de VS.

Maar voor de Noord-Koreaanse regeringsleider Kim II-sung was dat niet genoeg. Hij wou ook Zuid-Korea veroveren en trok ten aanval in 1950. Bijna had Noord-Korea haar slag thuis gehaald en Zuid-Korea volledig ingenomen, maar uiteindelijk gingen een aantal jaren voorbij en werden de overwinningen en verliezen afgewisseld aan beide kanten.

Na de dood van Sovjetleider Stalin bereikten Noord- en Zuid-Korea een akkoord en werd er een staakt-het-vuren afgekondigd. Vrede is er nooit gesloten tussen beide landen, dus technisch gezien kun je stellen dat beide landen nog in staat van oorlog verkeren.

Gedemilitariseerde zone

Sinds de oorlog is er ook een gedemilitariseerde zone. Op dat grondgebied zijn de twee landen gescheiden van elkaar, maar aan beide kanten van de zone staat het leger klaar om zich te verdedigen tegen 'de vijand'. Tom Waes slaagde er in 2015 in om de zone te bezoeken voor Reizen Waes (vanaf 13:37).

Het is in die zone dat de zogenaamde 'rode telefoon' werd geïnstalleerd. De telefoonlijn is een verbinding tussen Pyongyang en Seoel en dankt zijn naam aan de eerste ontmoeting van het Rode Kruis van beide Korea's. De verbinding werd voor het eerst gebruikt in 1971, pas 20 jaar na de wapenstilstand, en wordt gebruikt voor officiële mededelingen, ontmoetingen, economische of militaire afspraken en luchtvaartcontroles. Er zijn na al die jaren al veel meer telefoonverbindingen tussen beide Korea's, maar toch is die eerste telefoon uit 1971 de meest bekende en iconische verbinding, zo schrijft VRT.

Rood en groen

Zoals je kan zien is de telefoon vrij opvallend en ziet hij eruit alsof hij recht uit een oude film komt. Links is een groene telefoon en rechts een rode. Het principe is simpel: groen wordt gebruikt voor inkomende gesprekken, de rode is voor uitgaande telefoontjes. Er is ook nog een faxtoestel bij, al vragen wij ons af of dat nog gebruikt wordt.

Jarenlang belden beide landen twee keer per dag met elkaar, om 9:00 uur 's ochtends en om 16:00 in de namiddag. Noord-Korea belde op de even dagen naar de buren, Zuid-Korea op de oneven dagen. Kwestie van afspraken te maken.

Verbinding verbroken

Begin 2016 brak een nieuw conflict uit tussen Noord- en Zuid-Korea en dat zorgde ervoor dat de landen niet meer belden met elkaar. The silence treatment, zeg maar. Aanleiding van dat conflict was de lancering van een Noord-Koreaanse langeafstandsraket. Zuid-Korea kon daar niet mee lachen en besloot in staking te gaan op het gezamenlijke industrieterrein Kaesong. Daar kon Noord-Korea dan weer de humor niet van inzien en het land besloot om vanaf toen de telefoon niet meer op te nemen als de buren van Zuid-Korea belden.

Dat was de laatste keer dat de beide landen niet meer spraken met elkaar, maar zeker niet de eerste keer. In totaal werd de lijn al vijf keer verbroken.

Hoop op verzoening

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft nu opnieuw een eerste stap gezet om terug te communiceren met het buurland. Al in zijn nieuwjaarsboodschap was Kim Jong-un opvallend mild voor Zuid-Korea. Hij sprak over de Olympische Spelen die in februari in Zuid-Korea plaatsvinden en zei dat hij vindt dat zowel Noord als Zuid zijn best moet doen om een vreedzame omgeving te scheppen. Jong-un overweegt zelfs om een delegatie sporters naar Zuid-Korea te sturen.

Wat er precies werd gezegd in het telefoongesprek tussen beide landen werd niet meegedeeld, maar het gesprek geeft alvast weer hoop op verzoening tussen Noord- en Zuid-Korea.