Eindelijk beetje goed nieuws voor Michel: wie weet gaat de regering nog een begroting in evenwicht halen

Na een ellendige periode van crisis rond staatssecretaris Theo Francken (N-VA) snakt de federale regering naar een nieuw elan. En de financiële cijfers bieden daarbij hoop: de Nationale Bank komt namelijk met heel mooi nieuws. De begroting gaat het in 2017 veel beter doen dan verwacht. En zo komt de droom van een evenwicht op het einde toch nog in zicht.

Het is een eeuwige discussie: hoeveel impact heeft de Belgische regering op de cijfers, op de begroting van dit land? De optimisten (en de politici zelf) geloven dat die groot is: goed beleid kan het verschil maken. De pessimisten geloven dat het eerder het bredere plaatje is: als de economie in Europa het goed doet, zal de kas van dit land ook wel veel beter presteren.

De waarheid ligt natuurlijk ergens in het midden, maar feit is dat het al heel lang geleden is dat het zo goed gaat met de economie. De arbeidsmarkt ontploft zowat, er zijn steeds meer mensen aan de slag. En de groei ligt ruim boven de 2 procent bij ons, en in alle omringende landen. Dat betekent een pak meer inkomsten voor de regering: meer mensen aan het werk en grotere omzetten bij bedrijven, dat wil zeggen dat die allemaal meer belasting betalen. De regering krijgt dus plots een pak meer geld binnen, meer dan begroot.

Daarnaast heeft dat goede economisch klimaat in Europa ook een ander effect: we moeten minder betalen aan de EU, want andere lidstaten dragen verhoudingsgewijs meer bij nu hun economie fors groeit. En de rente blijft gigantisch laag. België heeft een pak schulden, maar moet daar dus nog nauwelijks rente op betalen.

Dat maakt dat de cijfers erg goed zijn. In de maanden juli, augustus en september daalde het tekort tot nog maar 0,2 procent van het BBP, dat is bijna een evenwicht dus. De kans is groot dat 2017 in totaal nog maar een tekort zal hebben dat onder de 1 procent ligt. Oorspronkelijk was dat voorspeld op 1,2 procent. Eerder raakte al bekend dat ook de begroting van de Vlaamse regering het erg goed doet.

Daarmee komt een oude belofte van de regeringspartijen weer in zicht. Want N-VA, MR, CD&V en Open Vld beloofden bij de start van deze regering op hun communiezieltje om "het land weer op orde te zetten". Dat hield in dat ze eindelijk ook de begroting in evenwicht zouden brengen.

Beperking van werkloosheid in de tijd? Of afschaffen brugpensioen? Ideeën genoeg ...

Maar dat lukte tot nu toe niet. Onverwachte uitgaven voor veiligheid na de terreuraanslagen bleken een prioriteit, en ook de asielcrisis koste erg veel extra geld. Anderzijds wilde de ploeg niet te fel gaan hakken in de sociale zekerheid, wat zowat de enige manier is om federaal nog serieuze besparingen te doen.

De cijfers van de Nationale Bank geven terug hoop: het kan wel degelijk nog haalbaar zijn in 2019 om de zaak in evenwicht te krijgen. De vraag is alleen hoe 'duurzaam' dat evenwicht dan is. Want de Europese Commissie, die de Belgische regering en haar cijfers controleert, kijkt vooral naar wat 'structureel' is, wat échte besparingen of hervormingen zijn. Meevallers door de goede economische wind tellen daar eigenlijk niet mee.

Wat die structurele hervormingen zouden kunnen zijn, daarover zijn al een pak ideeën. De premier wil hoe dan ook nog de agenda van z'n ministers volduwen, dat gaf hij begin deze week aan. Om te vermijden dat de ploeg weer vervalt in gekibbel is de oplossing simpel: iedereen stapels werk geven. Hervormingen van de arbeidsmarkt zijn daarop het meest dringend: bedrijven schreeuwen om kandidaten om de vacatures in te vullen. De N-VA heeft alvast twee ideeën klaar: het brugpensioen nu echt afschaffen. En ook de werkloosheid, die in België onbeperkt is in de tijd, wel degelijk gaan limiteren. Dat laatste idee lanceerde arbeidsmarktspecialist Jan Denys.

Of die twee maatregelen er ook komen, is maar de vraag: sociaal gezien ligt dat moeilijk, zowel voor CD&V als MR. Maar het grotere plaatje, om toch de begroting te laten kloppen, is niet helemaal onhaalbaar, als er andere maatregelen gevonden worden.

Lees meer