Hoe de nachtelijk bocht van sp.a Wouter Van Besien (Groen) niet veel keuze liet

Voor Groen is de samenwerking met sp.a in Antwerpen bitter geëindigd. Dat bleek gisterenavond op de meest pijnlijke manier: terwijl kopman Wouter Van Besien via de telefoon in 'Terzake' bevestigde dat Tom Meeuws opstapte, ontkende sp.a-voorzitter John Crombez dat even later in 'De Afspraak', waarna hij naar Antwerpen trok en Meeuws even later aanbleef als voorzitter. Groen kon moeilijk anders dan de vrije val van Samen stoppen.

Een dikke drie maanden heeft het mogen duren: Samen in Antwerpen. Het mocht absoluut geen kartel genoemd worden, ook al was het een kartel tussen sp.a, Groen en onafhankelijken. Maar het begon wel als een wervend en sterk verhaal, met een communicatief goede lancering en nieuw gezicht Jinnih Beels die een fris geluid liet horen.

Alleen dreigde dat nieuwe, frisse plus vooral de politieke maagdelijkheid van Groen helemaal ondergesneeuwd te worden door de bagage van de kartelpartner sp.a. De socialisten zitten al langer in de hoek waar klappen vallen. Publipart en Publifin bezorgden de socialisten in Wallonië maar ook in Vlaanderen nachtmerries, en in Brussel bereikte het politiek fatsoen een ultiem dieptepunt met de affaire rond SamuSocial.

In Antwerpen was er altijd de vrees bij een pak groenen dat in de kiesstrijd vroeg of laat ook demonen uit het verleden zouden opduiken bij de socialisten. Toen Meeuws zijn kartel een eerste keer in de problemen bracht, beten ze bij Groen al flink op hun tanden.

Met het uitbarsten van een tweede zaak, rond z'n rol als directeur van De Lijn, was het opnieuw alle hens aan dek bij Samen. Een vergadering gisterenmiddag tussen Wouter Van Besien, Jinnih Beels en Tom Meeuws bracht helderheid. Daar werd ook heel duidelijk gezegd dat Meeuws zou opstappen. Die eer zou wel aan de sp.a'er zelf gelaten worden.

De groenen waren gisterennacht net zo verrast als de rest van Antwerpen, toen Tom Meeuws opnieuw als boegbeeld van sp.a in de Koekenstad naar buiten kwam uit de socialistische bestuursvergadering.

In de loop van de avond namen de socialisten een bocht. In een live uitzending van Terzake kwam Wouter Van Besien telefonisch tussen: "Het is een persoonlijke beslissing van Tom, maar ik heb er heel veel begrip voor. Hij gaat dit nu bespreken met zijn partij, in het belang van Samen." Op de vraag of dit nog langer houdbaar was voor Samen, antwoordde Van Besien: "Dat was inderdaad de conclusie waar Tom zelf ook toe gekomen was."

Ruis op de lijn tussen sp.a en Groen

Alleen bleek al een half uurtje later, in de uitzending van De Afspraak, dat de sp.a wel een andere lezing van de feiten had. Want sp.a-voorzitter John Crombez zette daar de deur even op een kier. "Ik heb Tom Meeuws gehoord, en hij beslist voor alle duidelijkheid. Want ik zal zeer kort zijn: dit heeft een impact op de persoon én een impact op de samenwerking. We hebben nu twee blokken die elkaar kunnen bekampen, en we hebben daarbij een kans. Maar het gaat dus ook over de samenwerking. En ik heb hem gezegd dat hij in eer en geweten moet beslissen."

Na de uitzending zakte Crombez af naar Antwerpen, om daar de vergadering van het lokale bestuur bij te wonen. En daar keerde de beslissing helemaal: gesteund door de partijleiding en onder meer ook Yasmine Kherbache veranderde Tom Meeuws zijn koers. Plots bleef hij in het zadel.

Maar die beslissing zette de sp.a wel Samen-kopman Van Besien voor het blok. Die moest zich, na een paar bleke dagen en vernietigende pers over z'n eigen rol als man aan de top nu een sterk leider tonen, en de zaak in handen nemen. Ofwel betekende dat vol de verdediging van Meeuws opnemen, ofwel het project met de sp.a opblazen en Samen verlaten.

Beide scenario's leverden geen winst op, althans niet op korte termijn. Maar de groenen dreigden, als ze verder doen met het kartel Samen, meegesleurd te worden in een draaikolk van moeilijke verhalen rond Meeuws. Niets garandeerde dat die zouden stoppen, alleen omdat Meeuws en de sp.a nu plots gisterennacht opriepen dat het zou stoppen.

Als leider van Samen had Van Besien dan vol in de verdediging moeten gaan, ook al zou de beschadiging verder kunnen gaan rond Meeuws. De belofte van schone handen en transparantie, die Samen heel sterk wilde uitdragen, werd in elk geval moeilijker te handhaven dan voor Van Besien.

Groen kiest nu opnieuw voor de maagdelijkheid, weg van de verbrande sp.a. Voor de notoire tegenstanders van een samenwerking met sp.a, onder meer Mieke Vogels, is dat een grote overwinning. Op eigen kracht en als slachtoffer naar de kiezer gaan, was een handiger scenario dan de dodelijk gewonde sp.a te blijven meeslepen.

Maar het wordt, na de hele saga rond Samen, wel een bijzonder moeilijk verhaal voor Groen. Twee gekneusde ex-partners moeten nu langs links elkaar opnieuw bekampen. En dan mag je een hele campagne gaan uitleggen waarom je de boel hebt opgeblazen en kiezers te woord staan "die het toch jammer vinden dat er geen samenwerking meer is". Maar liever dus dat, dan te blijven de verdediging van de sp.a op te nemen. Dat was, na de bocht van sp.a vannacht, niet meer mogelijk.

Lees meer