Er dreigt morgenvroeg alweer een shutdown van de Amerikaanse overheid. Hoe zit dat?

Als er voor 5 uur onze tijd niet gestemd wordt in de Amerikaanse senaat over een verhoging van het schuldenplatform in de VS, gaan een pak overheidsdiensten vanaf morgen in shutdown. Die government shutdown - of ten minste het dreigement daarvoor - komt met de regelmaat van de klok terug in de Amerikaanse politiek. Hoe zit dat?

Het gaat om de zogeheten debt ceiling, het maximumbedrag dat de Amerikaanse regering mag lenen. Om 5.59 uur morgenochtend (onze tijd) loopt een cruciale deadline af: op dat moment bereikt de Amerikaanse regering haar schuldenplafond. Wettelijk is vastgelegd dat de overheid die limiet niet mag overschrijden. In de praktijk komt het erop neer dat Washington geen geld meer mag lenen. Met andere woorden: de overheid kan zichzelf niet langer financieren. Als dat gebeurt, sluiten federale instellingen stapsgewijs hun deuren.

Er is een eenvoudige oplossing om zo'n government shutdown te voorkomen: het Congres kan het schuldenplafond verhogen. In de Senaat zijn 60 stemmen vereist om een sluiting van overheidsdiensten te voorkomen. De Republikeinen hebben 51 zetels, dus is de medewerking van minstens 9 Democraten vereist.

Maar in het hypergepolariseerde Washington bereiken de partijen nog zelden een overeenkomst over lange-termijnfinanciering van de overheid. De onderhandelingen daarover zijn dan ook een steeds vaker terugkerend verschijnsel in de Amerikaanse politiek.

Inzet

Deze kortstondige deals zijn gunstig voor de Democraten. De Republikeinen hebben weliswaar de meerderheid in het Congres, maar ze hebben de steun van de Democraten nodig, omdat die de filibuster kunnen inzetten. Het is een van de weinige parlementaire wapens waarover de Democraten beschikken en het geeft ze een stok achter de deur.

De inzet van de discussie momenteel heeft ook helemaal niks te maken met de schuldenberg an sich. De inzet van de nieuwste ronde van onderhandelingen is het lot van migranten die als minderjarigen zonder verblijfspapieren het land binnenkwamen. President Obama had deze zogeheten Dreamers een beschermde status gegeven met de DACA-regeling, maar Trump hief dit programma in september op. Democraten eisen nu dat het Congres instemt met een blijvende oplossing voor deze groep migranten, anders weigeren ze steun te geven voor verdere financiering van de overheid.

Als er geen akkoord komt over een verhoging van het schuldenplafond, dan volgt een government shutdown. De overheid gaat dan letterlijk "op slot".

De laatste keer dat het Congres het schuldenplafond verhoogde, was nog maar drie maanden geleden. Trump slaagde erin de financiering van de overheid tot begin december te verlengen, nadat hij een verrassende deal met de Democraten had gesloten.

Donald kan het niet veel schelen

Trump lijkt het nochtans allemaal weinig te kunnen schelen, die op til zijnde shutdown. Sterker nog, hij heeft al eerder gezegd dat een government shutdown zijn positie kan versterken. Hij liet er geen misverstand over bestaan wie hij de schuld geeft. De Democraten sturen aan op wat erg gevaarlijk kan zijn voor ons land, zei hij.

In 2013 kwam het onder president Obama ook al eens tot een shutdown. De Republikeinen die toen in de oppositie zaten, eisten afzwakking van Obamacare in ruil voor hun steun om de overheid weer volledig te laten functioneren.

De Republikeinen beschuldigen de Democraten nu van onverantwoordelijk gedrag, zoals de Democraten dat de Republikeinen in 2013 verweten.

DACA van tafel

Een DACA-deal over de Dreamers is voorlopig van tafel. De Republikeinen hebben nu voorgesteld om de financiering van de overheid met vier weken te verlengen. In ruil voor steun van de Democraten bieden Republikeinen een deal aan over CHIP (Children Health Insurance Program), een zorgvoorziening voor arme kinderen. Trump leek gisteren nog dat plan te torpederen.

Dat leidde tot grote verwarring bij de Republikeinen. Later leek Trump zich alsnog achter het Republikeinse voorstel te scharen. Later vandaag komt de Senaat opnieuw bijeen in een laatste poging to een deal te komen.

Lees meer